Je rijdt jaren schadevrij, bouwt keurig korting op je autoverzekering op — en dan is het raak. Één aanrijding, en ineens is een flink deel van die opgebouwde no-claimkorting verdampt. Dat is malus in de praktijk: de terugval op de bonus-malusladder nadat je een schadeclaim indient. Hoeveel treden je zakt, wat dat precies kost en hoe je je opgebouwde korting zo goed mogelijk beschermt, lees je in dit artikel.
In 2026 gelden bij alle grote Nederlandse verzekeraars dezelfde basisregels voor schadevrije jaren en de bonus-malusladder. Tegelijk stegen de autopremies begin 2026 gemiddeld met zo’n 4,4 procent door hogere herstelkosten en een toegenomen schadelast. Dat maakt de keuze of je een schade claimt of niet — en of je een no-claimbeschermer neemt — financieel relevanter dan ooit.
Wat is malus precies?
De term malus komt uit het Latijn en betekent simpelweg ‘slecht’. In verzekeringstaal staat malus voor de toestand waarbij je minder schadevrije jaren hebt dan wanneer je net begon — of zelfs negatief staat. Op de bonus-malusladder staan de treden van min 5 tot plus 20. Heb je schadevrije jaren opgebouwd, geniet je bonus (korting). Ben je door claimsgeschiedenis teruggevallen naar negatieve treden, betaal je malus: een premieopslag boven de basisprijs.
De premie op trede 0 is de zogenoemde basispremie. Op trede min 1 betaal je al méér dan die basispremie. Op trede min 5 — de laagste trede die bestaat — kan de premieopslag bij sommige verzekeraars oplopen tot 30 tot 40 procent boven de basispremie. Dat is de maximale straf. Aan de andere kant: op trede 20 (het maximum) geniet je doorgaans 70 tot 80 procent no-claimkorting, afhankelijk van de verzekeraar.
Hoe de bonus-malusladder werkt: van trede min 5 tot plus 20
De bonus-malusladder telt 26 stappen: van trede min 5 (maximale malus) via trede 0 (basispremie) naar trede 20 (maximale bonus). Elke auto die op naam staat bij een Nederlandse verzekeraar wordt in het Roy-data register bijgehouden. Dit is de centrale database waarin alle schadevrije jaren en claimshistorie van Nederlandse automobilisten zijn opgeslagen. Stap je over naar een andere verzekeraar, dan neemt die je Roy-data gewoon mee.
Elk kalenderjaar dat je geen schade claimt bij je eigen verzekeraar, klim je één trede omhoog. Je gaat dus van trede 5 naar 6, van 12 naar 13, enzovoort. Ben je nieuw als automobilist, dan start je bij de meeste verzekeraars op trede 0 of trede 2. Heb je al schadevrije jaren opgebouwd bij een andere verzekeraar, dan neemt de nieuwe verzekeraar die overname via Roy-data mee in je startpositie.
De indeling per trede en de bijbehorende korting verschilt per verzekeraar, maar de structuur is landelijk gestandaardiseerd. Hieronder een indicatief overzicht van hoe korting samenhangt met het aantal schadevrije jaren:
| Schadevrije jaren (trede) | Indicatieve no-claimkorting |
|---|---|
| Min 5 (malus max) | 0% — premieopslag tot ~40% |
| 0 (basispremie) | 0% |
| 5 | ~30% |
| 10 | ~50% |
| 15 | ~65% |
| 20 (max) | 70–80% |
Terugval na schade: hoeveel treden zak je?
De standaardregel is uniform bij alle Nederlandse verzekeraars: per geclaimde schade waarbij jij aansprakelijk bent, verlies je 5 schadevrije jaren. Dat klinkt helder, maar de praktijk heeft een extra pijnpunt: als je 15 of meer schadevrije jaren had, val je bij één claim altijd terug naar trede 10 — ongeacht hoe hoog je stond. Stond je op trede 20? Dan ga je ineens naar trede 10. Stond je op trede 17? Ook trede 10.
Voor mensen met minder dan 15 jaar geldt de min-5-regel puur rekenkundig. Sta je op trede 8 en je claimt één schade, dan zak je naar trede 3. Claim je in hetzelfde jaar nog een tweede schade, zak je naar trede min 2. En zo kun je bij meerdere claims binnen een paar jaar van trede 10 naar trede min 5 zakken.
Wat kost dat in euro’s? Stel dat je op trede 12 zat met 55% no-claimkorting, en je maandpremie bedraagt €80. Na één claim zak je naar trede 7, met bijvoorbeeld 40% korting. Je maandpremie stijgt dan van €80 naar pakweg €100 — een extra €240 per jaar. En die hogere premie betaal je meerdere jaren, totdat je de verloren treden terugklim. Dat kan drie tot vijf jaar duren.
Wanneer krijg je geen malus?
Niet elke schade leidt automatisch tot een daling op de ladder. Er zijn situaties waarbij je schadevrije jaren intact blijven:
- Schade volledig verhaald op de tegenpartij: Als de tegenpartij aansprakelijk is én de schade wordt via diens WA-verzekering vergoed, hoef jij niets te claimen bij je eigen verzekeraar. Je schadevrije jaren blijven staan.
- Glasschade (bij allriskverzekering): Bij de meeste all-risk (casco) polissen is glasschade uitgesloten van de malustelling. Ruitbreuk claimen kost je dus geen schadevrije jaren — controleer wel altijd de kleine lettertjes van jouw polis.
- No-claimbeschermer actief: Heb je deze optie afgesloten, dan mag je één keer per verzekeringsperiode een schade claimen zonder terugval in je premie bij diezelfde verzekeraar (meer hierover in de volgende sectie).
- Schade zelf betalen: Betaal je de schade uit eigen zak zonder te claimen, dan rapporteert je verzekeraar niets aan Roy-data en blijven je schadevrije jaren onaangetast. Of dat verstandig is, hangt af van de schadeomvang versus de premiestijging over de komende jaren.
Wil je uitrekenen of zelf betalen voordeliger is, gebruik dan de no-claim rekenmachine op vergelijkingssites of bereken het met je eigen premiegegevens. Een vuistregel: schades onder de €500 zijn in de meeste gevallen voordeliger om zelf te betalen, zeker als je minder dan 10 schadevrije jaren hebt.
De no-claimbeschermer: wat je moet weten
Een no-claimbeschermer is een optionele uitbreiding op je autoverzekering die je beschermt tegen premieverhogingen na één schade per jaar. Gemiddeld betaal je in 2026 zo’n €5 tot €7 extra per maand voor deze optie. Dat is €60 tot €84 per jaar. De beschermer werkt als volgt: claim je één schade, dan past je verzekeraar je premie voor de komende verlengingsperiode niet aan.
Toch zit er een belangrijk addertje onder het gras: je schadevrije jaren in Roy-data dalen wel degelijk. De no-claimbeschermer beschermt alleen je premie bij je huidige verzekeraar. Stap je daarna over naar een andere verzekeraar, dan kijkt die naar je Roy-data — en die laat de lagere trede zien. Het gevolg: bij je nieuwe verzekeraar betaal je direct meer, terwijl de beschermer was bedoeld om dat te voorkomen.
De no-claimbeschermer is daarmee het meest zinvol als je van plan bent bij dezelfde verzekeraar te blijven en je al relatief weinig schadevrije jaren hebt opgebouwd. Voor mensen met 15 of meer schadevrije jaren kan de beschermer juist heel waardevol zijn, omdat die ene claim ze anders van trede 20 naar trede 10 gooit — een forse terugval van tien stappen in één keer. Bekijk het aanbod en de voorwaarden op sites als de Consumentenbond.
Terugkoop van schadevrije jaren
Sommige verzekeraars bieden de mogelijkheid om verloren schadevrije jaren terug te kopen. Dit heet ook wel ‘schadevrije jaren afkopen’. Je betaalt dan een eenmalig bedrag om je tredepositie te herstellen naar vóór de schade. Dit kan interessant zijn als je een hoge positie had en de premiedaling die terugkoop oplevert de eenmalige kosten ruimschoots goedmaakt.
Niet alle verzekeraars bieden terugkoop aan, en de kosten verschillen sterk. Check bij jouw verzekeraar of deze optie bestaat en vraag een berekening op waarbij je de terugkoopkosten vergelijkt met het cumulatieve premievoordeel over de komende vijf jaar. In veel gevallen is terugkopen alleen aantrekkelijk als je vanuit een hoge trede (15+) fors bent teruggevallen en relatief hoge jaarlijkse premies betaalt.
Hoe klim je zo snel mogelijk weer omhoog?
Na een terugval is geduld de enige structurele oplossing: elk schadevrij jaar levert je één trede terug. Ben je van trede 18 naar trede 10 gezakt, dan duurt volledig herstel acht jaar — mits je geen nieuwe schades claimt. Een paar praktische tips om de terugval te beperken en sneller te herstellen:
- Kleine schades niet claimen: Is de schade kleiner dan €400 tot €600? Overweeg zelf te betalen. De premiestijging over meerdere jaren weegt zwaarder dan de herstelkosten.
- Overstappen vergelijken: Bij overstap neemt een nieuwe verzekeraar je Roy-data mee, maar de korting per trede kan per verzekeraar verschillen. Een trede 8 levert bij verzekeraar A misschien 38% korting, bij verzekeraar B 42%. Vergelijken loont dus, ook na terugval. Bekijk het overzicht bij de autoverzekering sectie op deze site.
- No-claimbeschermer aanvragen voor de volgende periode: Heb je die nog niet? Vraag ‘m aan bij verlengingsdatum, vóór een nieuwe potentiële schade.
- Rijgedrag bewust bijsturen: Klinkt open deur, maar schadestikkers (dashcam, rijgedrag-apps) van sommige verzekeraars geven inzicht in je rijstijl en kunnen premieverlaging opleveren buiten de bonus-malustelling om.
Het bonus-malussysteem beloont langetermijndenken. Wie begrijpt hoe de ladder werkt, maakt betere keuzes: wél of niet claimen, wél of niet een beschermer afsluiten, en wanneer overstappen strategisch slim is. In 2026, met autopremies die opnieuw zijn gestegen, is die kennis letterlijk geld waard. Neem bij twijfel contact op met een onafhankelijk verzekeringsadviseur of raadpleeg het Consumentenbond-dossier over bonus-malus voor vergelijkende premieberekeningen.
Veelgestelde vragen
Hoeveel schadevrije jaren verlies ik na één claim?
Bij één schuld-schadeclaim verlies je altijd 5 schadevrije jaren. Heb je 15 of meer schadevrije jaren opgebouwd, dan val je bij die ene claim terug naar exact trede 10 — ongeacht hoe hoog je stond. Stond je op trede 20, dan ga je ineens naar 10. Dat zijn 10 verloren treden in één klap, wat bij de meeste verzekeraars resulteert in een premiestijging van 20 tot 35 procent bij de volgende verlenging.
Wat is het verschil tussen malus en no-claimkorting?
No-claimkorting is de korting die je verdient door schadevrij te rijden — dit is de bonuskant van het systeem. Malus is het tegenovergestelde: je staat op een trede lager dan de basislijn (trede 0), waardoor je geen korting hebt maar juist een premieopslag betaalt. Beide maken deel uit van dezelfde bonus-malusladder. Schadevrije jaren bepalen waar je op die ladder staat, en dus of je bonus of malus betaalt.
Beschermt de no-claimbeschermer ook bij een andere verzekeraar?
Nee. De no-claimbeschermer beschermt alleen je premie bij je huidige verzekeraar voor de eerstvolgende verlengingsperiode. Je schadevrije jaren in het Roy-data register dalen gewoon mee. Stap je over naar een andere verzekeraar, dan ziet die je lagere tredepositie en berekent de premie op basis daarvan. De beschermer helpt je dus alleen als je bij dezelfde verzekeraar blijft.
Kan ik verloren schadevrije jaren terugkopen?
Sommige verzekeraars bieden de mogelijkheid om verloren schadevrije jaren terug te kopen tegen een eenmalige betaling. Of dat loont, hangt af van de terugkoopkosten versus de cumulatieve premiedaling over de komende jaren. Niet elke verzekeraar biedt dit aan. Vraag er specifiek naar bij jouw verzekeraar en laat een berekening maken over minimaal 5 jaar.
Wanneer hoef ik geen malus te betalen na een schade?
Je behoudt je schadevrije jaren als: de tegenpartij volledig aansprakelijk is en de schade via diens WA-verzekering wordt vergoed; je glasschade claimt (bij de meeste all-risk polissen telt dat niet mee); je de no-claimbeschermer hebt en dit je eerste claim van het jaar is; of je de schade volledig uit eigen zak betaalt zonder je verzekeraar erbij te betrekken.
Hoe lang duurt het om schadevrije jaren terug op te bouwen?
Elk schadevrij jaar levert je één trede terug. Ben je 5 treden gezakt, dan ben je na 5 schadevrije jaren weer op je oude niveau — mits je geen nieuwe schades claimt. Heb je door de 15+-regel ineens 10 treden verloren (van 20 naar 10), dan duurt volledig herstel tien jaar. Overstappen naar een andere verzekeraar versnelt dit niet: je Roy-data gaan mee.
Tekst geoptimaliseerd in mei 2026.
