Als zzp’er ben je de baas over je eigen agenda, je klanten en je tarieven. Maar over je inkomensbescherming bij ziekte heb je lang weinig te zeggen gehad — of eigenlijk: te veel. De vrijheid om niets te regelen heeft er decennia lang toe geleid dat honderdduizenden zelfstandigen zonder inkomensvangnet werkten. Dat verandert. In maart 2026 diende het kabinet het wetsvoorstel Basisverzekering Arbeidsongeschiktheid Zelfstandigen (Wet BAZ) in bij de Tweede Kamer, met als doel om de verplichte AOV voor zzp’ers per 1 januari 2030 in te voeren.
Maar wacht niet tot 2030. Want juist in 2026 speelt er veel. Er loopt een deadline van de Europese Commissie: de wet moet vóór 31 augustus 2026 door beide Kamers zijn aangenomen om in aanmerking te komen voor EU-herstelfondssubsidies. Intussen rijst de vraag welke verzekeringen je noo — als zzp’er al vérplicht zijn, welke sterk aanbevolen zijn, en hoe je de juiste keuze maakt. Dit artikel geeft je de feiten, de cijfers en de praktische handvatten.
De Wet BAZ: dit staat er in het wetsvoorstel van 2026
Het wetsvoorstel dat in maart 2026 naar de Tweede Kamer werd gestuurd, regelt een basisverzekering bij arbeidsongeschiktheid voor zzp’ers met een eenmanszaak. De kern: je betaalt 5,4% van je winst als brutopremi, met een maximum van €177 per maand (gebaseerd op het minimumloon van 2026, jaarlijks geïndexeerd). Ter vergelijking: op basis van het minimumloon van 2025 was dat maximum nog €171 per maand.
Wat krijg je daarvoor terug? Bij arbeidsongeschiktheid heb je eerst een eigen wachttijd van twee jaar. Daarna keert de verzekering 70% van je inkomen uit, tot een maximum van 100% van het minimumloon — en dat loopt door tot je AOW-leeftijd. Voer je al een ernstige ziekte of aandoening op het moment van inwerkingtreding? Dan gelden overgangsbepalingen.
Wil je geen gebruik maken van de publieke regeling via UWV? Dan is er een opt-out mogelijk, mits je een private AOV hebt afgesloten die minstens evenwaardig is aan de BAZ. Je betaalt dan wel een stabiliteitsbijdrage. Switchen tussen publiek en privaat kan eenmaal per jaar. Meer informatie over het wetsvoorstel vind je op Rijksoverheid.nl.
Wat is nu al wettelijk verplicht voor zzp’ers?
Er bestaat een wijdverbreid misverstand: veel zzp’ers denken dat er voor hen nauwelijks wettelijke verzekeringsplicht geldt. Dat klopt voor een groot deel, maar niet volledig. Een aantal verplichtingen bestaat al, afhankelijk van je branche of werkvorm.
Heb je een bestelauto of bedrijfsauto? Dan is een WA-autoverzekering wettelijk verplicht — dat geldt voor iedere eigenaar van een gemotoriseerd voertuig in Nederland. Rijd je voor zakelijke ritten in je prive-auto, controleer dan of je verzekering dat dekt; standaard prive-polissen sluiten zakelijk gebruik soms expliciet uit.
Werk je als financieel adviseur, makelaar, advocaat of notaris? Dan verplicht de wet je tot een beroepsaansprakelijkheidsverzekering (BAV) via de beroepsorganisatie of het wettelijk kader voor jouw sector. Een architect valt bijvoorbeeld onder het architectenregister en moet aantoonbaar verzekerd zijn. Opdrachtgevers in de publieke sector, grote bouwprojecten en EU-aanbestedingen stellen bovendien contractueel eisen aan je aansprakelijkheidsdekking. Controleer je sector via de AFM of jouw branchevereniging.
Sterk aanbevolen: de drie verzekeringen die zzp’ers niet kunnen missen
Naast wat wettelijk verplicht is, zijn er drie verzekeringen die elke zzp’er serieus moet overwegen — niet omdat de wet het eist, maar omdat de risico’s zo groot zijn dat je er niet zonder kunt.
1. Arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV)
Ziek worden als zzp’er betekent geen inkomen. Je hebt geen werkgever die doorbetaalt, geen WW en geen ziekengeld van de overheid. Een AOV keert maandelijks een bedrag uit als je door ziekte of een ongeluk niet meer (volledig) kunt werken. Wacht niet tot de Wet BAZ in 2030 van kracht wordt — de premies voor private AOV’s kunnen stijgen naarmate meer zzp’ers instappen, en bij gezondheidsklachten wordt je aanmelding moeilijker of zelfs geweigerd.
2. Bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering (AVB)
Werk je bij klanten thuis of op locatie? Dan loop je het risico schade te veroorzaken aan hun eigendommen of mensen te verwonden. Een kapotte laptop van een klant, een geknakte glazen deur, een medewerker die over jouw materiaal struikelt: de AVB dekt dit soort incidenten. De premie voor een basis-AVB begint al rond de €5 tot €25 per maand, afhankelijk van je branche en risicoprofiel.
3. Beroepsaansprakelijkheidsverzekering (BAV)
Geef je advies, maak je ontwerpen of lever je diensten waarbij een fout grote financiële gevolgen kan hebben voor de opdrachtgever? Dan is een BAV essentieel. Een verkeerde berekening in een bouwplan, foutief fiscaal advies of een softwarebug die een systeem platlegt: dit soort fouten kan tot claims van tienduizenden euro’s leiden. Een BAV dekt de financiële schade die je opdrachtgever lijdt door een beroepsfout van jou.
Wat kost een AOV voor zzp’ers in 2026?
De premie voor een private AOV verschilt enorm per persoon. Factoren die de prijs bepalen zijn je leeftijd, beroep, gewenste uitkeringshoogte, eigen risicoperiode (de periode vóór de eerste uitkering) en de maximale uitkeringsduur. Een indicatie voor 2026:
| Profiel | Indicatieve premie per maand |
|---|---|
| Starter, laag risico (bijv. tekstschrijver, 30 jaar) | €50 – €100 |
| Ervaren consultant, gemiddeld risico (45 jaar) | €150 – €280 |
| Bouwvakker of installateur, hoog risico (40 jaar) | €250 – €500+ |
De Wet BAZ biedt straks een alternatief aan de onderkant: maximaal €177 per maand voor de publieke basisverzekering. Dat is voor velen goedkoper dan een uitgebreide private polis, maar de dekking is ook beperkter — maximaal het minimumloon. Wil je je volledige inkomen beschermen, dan zul je de BAZ moeten aanvullen met een private verzekering of direct kiezen voor een opt-out met een volwaardige private AOV. Nibud raadt zzp’ers aan om maandelijks minimaal 10 tot 15% van hun netto-inkomen opzij te zetten als buffer voor periodes zonder werk — maar dat is geen vervanging voor een echte AOV. Meer rekenvoorbeelden vind je via de Nibud-rekentool voor zelfstandigen.
Opt-out of meeverzekerd via UWV: wat past bij jou?
De Wet BAZ biedt zzp’ers de mogelijkheid om te kiezen voor de publieke regeling via UWV of voor een private polis (opt-out). Welke past het beste bij jou?
De publieke BAZ via UWV is voordelig voor zzp’ers met een lager inkomen, een risicovoller beroep waarvoor private verzekeraars hoge premies rekenen, of een bestaande gezondheidsklacht die private verzekeraars zou doen afschrikken. De publieke verzekering accepteert iedereen zonder medische keuring.
De opt-out met private AOV is interessant voor zzp’ers die meer willen verzekeren dan het minimumloon, een lagere premie kunnen bedingen (jonge gezonde professional in laag-risico beroep), of al een bestaande AOV-polis hebben die evenwaardig is. Let op: de opt-out betekent dat je een stabiliteitsbijdrage betaalt aan het systeem, ook als je prive verzekerd bent. De exacte hoogte van die bijdrage wordt bij inwerkingtreding gepubliceerd.
Twijfel je? Vergelijk aanbiedingen via geaccrediteerde adviseurs of gebruik de vergelijkingstools op onze vergelijkingspagina. Voor een onafhankelijk overzicht van de markt kun je ook terecht bij de Consumentenbond.
Veelgemaakte fouten bij het verzekeren als zzp’er
Zzp’ers die voor het eerst nadenken over hun verzekeringsportefeuille maken regelmatig dezelfde fouten. Ken je ze, dan kun je ze vermijden.
Alleen kijken naar de premie. De goedkoopste polis is zelden de beste keuze. Een lage premie gaat vaak gepaard met een lange eigen risicoperiode (bijv. 2 jaar) of een lage uitkeringslimiet. Lees altijd de polisvoorwaarden — met name de uitsluitingen.
Wachten tot je ziek bent. Bij een private AOV geldt een acceptatieprocedure. Heb je al klachten, dan loop je het risico dat de verzekering wordt geweigerd of dat bestaande klachten worden uitgesloten. Hoe eerder je je verzekert, hoe beter.
Vergeten dat je situatie verandert. Neem je grotere opdrachten aan? Ga je samenwerken? Rijd je opeens in een bestelauto? Geef dit door aan je verzekeraar. Verzwijging kan leiden tot een ongeldige uitkering bij schade.
AVB en BAV door elkaar halen. Een AVB dekt zaak- en letselschade tijdens de uitvoering van je werk. Een BAV dekt financiële schade die voortkomt uit een beroepsfout. Veel zzp’ers hebben allebei nodig, maar denken dat er één al genoeg is. Meer over dit verschil lees je op onze aansprakelijkheidspagina.
Goede verzekeringen zijn de ruggengraat van een gezond zzp-bestaan. De verplichte AOV via de Wet BAZ is een stap in de goede richting — maar wacht er niet op. Of je nu kiest voor de publieke BAZ, een private AOV of een combinatie: begin nu met het in kaart brengen van je risico’s en de bijbehorende dekking. Je toekomstige zelf — de versie die misschien weken of maanden niet kan werken — zal je dankbaar zijn.
Veelgestelde vragen
Wanneer gaat de verplichte AOV voor zzp’ers in?
Het kabinet wil de Wet BAZ per 1 januari 2030 invoeren. Het wetsvoorstel werd in maart 2026 bij de Tweede Kamer ingediend. De wet moet vóór 31 augustus 2026 door beide Kamers zijn aangenomen om EU-herstelfondssubsidies veilig te stellen. De eerste uitkeringen zouden dan in 2032 plaatsvinden, na de verplichte wachttijd van twee jaar.
Hoeveel kost de verplichte basisverzekering (BAZ) voor zzp’ers?
De premie bedraagt 5,4% van je winst, met een maximum van €177 per maand (gebaseerd op het minimumloon van 2026). Dit is de premie voor de publieke basisverzekering via UWV. Kies je voor een private AOV met opt-out, dan betaal je de premie van die polis plus een nog te bepalen stabiliteitsbijdrage. De publieke polis keert maximaal het minimumloon uit; wil je meer dekking, dan moet je bijverzekeren.
Is er nu al een wettelijke verzekeringsplicht voor zzp’ers?
Ja, maar die is beperkt. Een WA-autoverzekering is verplicht voor iedereen met een motorvoertuig. Sommige beroepen — zoals financieel adviseurs, architecten en advocaten — zijn wettelijk verplicht een beroepsaansprakelijkheidsverzekering te hebben. Opdrachtgevers kunnen contractueel een aansprakelijkheidsverzekering eisen. Een algemene AOV-plicht bestaat pas vanaf 2030 via de Wet BAZ.
Wat is het verschil tussen een AVB en een BAV?
Een Bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering (AVB) dekt fysieke schade — beschadigde eigendommen van derden of letsel veroorzaakt tijdens je werk. Een Beroepsaansprakelijkheidsverzekering (BAV) dekt financiële schade die voortkomt uit een fout in je dienstverlening of advies. Veel zzp’ers hebben beide nodig: de AVB voor de praktische risico’s op locatie, de BAV voor fouten in hun vakinhoudelijk werk.
Kan ik me nog afmelden voor de verplichte AOV als ik al een private verzekering heb?
Ja, de Wet BAZ biedt een opt-out. Als je een private AOV hebt die minstens even goed is als de publieke basisverzekering — zelfde of lagere wachttijd, zelfde of hogere uitkering — dan hoef je niet mee te doen aan de publieke regeling. Je betaalt dan wel een stabiliteitsbijdrage. Wisselen tussen de publieke en private optie kan eenmaal per jaar. Heb je al een AOV, controleer dan nu of die voldoet aan de toekomstige BAZ-norm.
Welke verzekeringen zijn voor een startende zzp’er het belangrijkst?
Begin met de drie essentiëls: een AVB (beschermt je bij schade aan andermans spullen of letsel), een AOV (beschermt je inkomen bij ziekte) en, afhankelijk van je beroep, een BAV (beschermt je bij beroepsfouten). Een rechtsbijstandverzekering is een nuttige aanvulling als je zakelijke geschillen verwacht. Bekijk het aanbod op onze arbeidsongeschiktheidspagina voor vergelijkingen en actuele premies.
Tekst geoptimaliseerd in mei 2026.
