Per 1 januari 2026 zijn er weer de nodige veranderingen doorgevoerd in het Nederlandse zorgstelsel. Sommige aanpassingen merk je direct in je portemonnee, andere pas als je daadwerkelijk zorg nodig hebt. Of je nu net je polis verlengd hebt of nog twijfelt of je wil overstappen: het loont om te weten waar je aan toe bent dit jaar.
Wat opvalt aan 2026, is dat de gemiddelde premie vrijwel gelijk bleef terwijl de onderlinge verschillen tussen verzekeraars juist groter zijn geworden. Tegelijkertijd zijn er gerichte verbeteringen in het basispakket doorgevoerd en is het eigen risico ongewijzigd gebleven. Hieronder vind je een volledig overzicht van alle relevante wijzigingen.
Premie 2026: gemiddeld stabiel, maar grote uitschieters
De gemiddelde maandpremie voor de basisverzekering bedraagt in 2026 ongeveer €159,30 per maand — een stijging van slechts 58 cent ten opzichte van 2025. Dat klinkt geruststellend, maar die gemiddelden verhullen flinke verschillen. De goedkoopste basisverzekering begint bij €142,40 per maand, terwijl de duurste oploopt tot bijna €185,00 per maand. Het prijsverschil tussen de goedkoopste en duurste polis is daarmee gestegen tot ruim €511 per jaar — het op één na hoogste niveau ooit gemeten.
De bewegingen per verzekeraar lopen sterk uiteen. Nationale Nederlanden (NN) verlaagde de premie met ruim €10 per maand, terwijl Aevitae de premie met circa €10 verhoogde. VGZ maakte twee naturapolissen juist goedkoper (€2 tot €3 minder per maand), CZ hield de premies stabiel en Zilveren Kruis verhoogde de premie met gemiddeld €3 tot €4,45 per maand. Wie vorig jaar heeft nagelaten te vergelijken, kan dit jaar dus aanzienlijk te veel betalen.
Bekijk het actuele premie-overzicht via de Consumentenbond of op Zorgwijzer. Vergelijken betaalt zich terug — zelfs al ben je tevreden over je huidige verzekeraar.
Eigen risico 2026: ongewijzigd op €385
Het verplicht eigen risico blijft ook in 2026 staan op €385 per jaar. Dit bedrag betaal je zelf als je zorg gebruikt die onder de basisverzekering valt. Zodra je die grens bereikt hebt, vergoedt je verzekeraar de rest. Voor huisartsbezoeken, kraamzorg en verloskundige zorg geldt geen eigen risico — die vallen er buiten.
Heb je meer budget voor premie en minder voor onverwachte zorgkosten? Dan loont het om te kijken of een polis met vrijwillig eigen risico interessant is. Door het eigen risico vrijwillig te verhogen — tot maximaal €500 extra bovenop het verplichte deel — kun je de maandpremie flink drukken. Dat is vooral voordelig als je weinig zorg verwacht te gebruiken. Lees meer over hoe dit werkt op de pagina over premies en fiscale aftrek.
Wijzigingen basispakket per 1 januari 2026
Het basispakket — de verplichte dekking die iedere basisverzekering moet aanbieden — is per 1 januari 2026 op drie punten aangepast. Dit zijn de meest concrete veranderingen die je direct kunt merken als je van die zorg gebruik maakt.
1. Stoppen-met-roken programma vaker vergoed
Eerder had je recht op vergoeding van één stoppen-met-rokenprogramma per jaar. Dat is verruimd: je kunt nu maximaal drie keer per jaar gebruik maken van een programma dat vergoed wordt vanuit de basisverzekering. De gedachte achter deze uitbreiding is dat terugval bij stoppen met roken eerder regel dan uitzondering is, en dat herhaaldelijke pogingen de slaagkans vergroten.
2. Oefentherapie voor axiale spondyloartritis definitief in pakket
Actieve oefentherapie voor verzekerden van 18 jaar en ouder met ernstige axiale spondyloartritis (axSpA) — voorheen bekend als de ziekte van Bechterew — is per 2026 definitief opgenomen in het basispakket. Dit betekent dat je de therapie niet langer zelf hoeft te betalen of via een aanvullende verzekering hoeft te regelen.
3. Meekijkconsult telt niet meer mee voor eigen risico
Als je huisarts een specialist raadpleegt voor advies over jouw situatie — een zogeheten meekijkconsult — geldt dat voortaan niet meer als een doorverwijzing naar de tweede lijn. Het eigen risico wordt in dat geval niet aangesproken. Hetzelfde geldt voor een meedenkadvies in de geestelijke gezondheidszorg. Dit is een praktische verbetering voor mensen die hun eigen risico willen sparen.
Zorgtoeslag 2026: licht gedaald, maar inkomensgrenzen stijgen
De maximale zorgtoeslag is in 2026 licht gedaald. Alleenstaanden ontvangen maximaal €129 per maand (€2 minder dan in 2025) en mensen met een meerderjarige toeslagpartner krijgen maximaal €246 per maand (€4 minder). De daling volgt uit het feit dat de gemiddelde premie nagenoeg gelijk bleef terwijl de referentiepremie iets verschoof.
Toch is er ook goed nieuws: de inkomensgrenzen zijn verhoogd. In 2026 heb je als alleenstaande recht op zorgtoeslag als je toetsingsinkomen onder de €40.857 blijft. Voor mensen met een toeslagpartner geldt een grens van €51.142. Doordat meer mensen in aanmerking komen, valt de daling in de praktijk voor sommigen mee. Heb je recht op zorgtoeslag en heb je het nog niet aangevraagd? Doe dat via de website van de Belastingdienst.
De vermogensgrens bedraagt in 2026 €146.011 voor alleenstaanden en €184.633 voor mensen met een toeslagpartner. Heb je meer vermogen dan dit, dan heb je geen recht op zorgtoeslag — ongeacht je inkomen.
Wlz-bijdrage 2026: hogere eigen bijdrage voor veel ouderen
De Wet langdurige zorg (Wlz) regelt de zorg voor mensen die blijvend intensieve zorg nodig hebben, zoals bewoners van verpleeghuizen. De eigen bijdrage die zij betalen wordt berekend op basis van inkomen en vermogen — in 2026 specifiek op basis van de gegevens uit 2024.
Er zijn twee belangrijke wijzigingen die voor veel ouderen tot een hogere eigen bijdrage leiden. Ten eerste wordt de Compensatie Vervallen Ouderentoeslag (CVO) — een korting voor AOW-gerechtigden met een laag inkomen en laag vermogen — met een derde afgebouwd per 1 januari 2026. Ten tweede vervalt de extra vrijstelling op het vermogen voor mensen die nog geen AOW-leeftijd hebben bereikt. Dit treft met name mensen die in 2024 een AOW- of loonverhoging kregen: hun inkomen was toen hoger, wat nu doorwerkt in een hogere eigen bijdrage.
Voor mensen die Wlz-zorg ontvangen of daarvoor in aanmerking komen, is het verstandig om de eigen bijdrage opnieuw te laten berekenen via het CAK. De vermogensdrempel ligt in 2026 op €36.952 voor alleenstaanden en €73.904 voor mensen met een partner. Vermogen boven die grens telt voor 4% mee als inkomen bij de berekening van de eigen bijdrage.
Aanvullende verzekering: premies lopen uiteen
Naast de basisverzekering kiezen veel mensen voor een aanvullend pakket — voor fysiotherapie, tandarts, brillen of alternatieve geneeswijzen. Ook hier zijn de prijzen in 2026 in beweging. Bij 25 aanvullende polissen ging de premie omhoog, bij 19 polissen bleef die gelijk en bij 23 polissen daalde de prijs juist. Dit maakt vergelijken ook voor de aanvullende verzekering lonend, zeker als je gebruik maakt van specifieke vergoedingen.
Let bij het vergelijken van aanvullende polissen op het maximale aantal sessies per jaar dat vergoed wordt, en of jouw behandelaar gecontracteerd is. Niet-gecontracteerde zorg wordt bij sommige polissen slechts gedeeltelijk vergoed. Meer informatie over wat aanvullende verzekeringen vergoeden vind je op de zorgverzekering-categorie op deze site.
Overstappen of toch blijven?
Het overstapseizoen loopt elk jaar van november tot en met 31 december. Heb je dit jaar geen actie ondernomen, dan zit je vast aan je huidige polis voor het hele jaar — tenzij je situatie ingrijpend verandert (verhuizing, huwelijk, geboorte). Voor 2027 is het dus zaak om voor de jaarwisseling de premies te vergelijken.
Wil je nu al inzicht in je dekking? Gebruik dan de vergelijkingstools van Nibud of de Consumentenbond om te beoordelen of jouw huidige polis nog aansluit bij je situatie. Heb je weinig zorg nodig, dan kan een naturapolis met laag eigen risico en een scherpe premie de beste keuze zijn. Gebruik je regelmatig zorg van niet-gecontracteerde aanbieders, dan is een restitutiepolis mogelijk interessanter.
De veranderingen per 1 januari 2026 zijn over het geheel genomen bescheiden, maar raken verschillende groepen op specifieke punten. Rokers krijgen meer kansen op begeleide ondersteuning, Bechterew-patiënten profiteren van definitieve pakketopname en mensen met een laag inkomen moeten de zorgtoeslag scherp in de gaten houden. En voor iedereen geldt: het premieverschil van ruim €500 per jaar dat nu tussen polissen zit, is groot genoeg om een vergelijking meer dan de moeite waard te maken.
Veelgestelde vragen
Wat is het eigen risico in 2026?
Het verplicht eigen risico bedraagt in 2026 €385. Dit bedrag is ongewijzigd ten opzichte van 2025. Je betaalt dit bedrag zelf als je zorg gebruikt die onder de basisverzekering valt, zoals bezoeken aan de specialist, het ziekenhuis of de apotheek. Huisartsbezoeken, verloskundige zorg en kraamzorg tellen niet mee voor het eigen risico. Naast het verplichte deel kun je vrijwillig je eigen risico verhogen tot maximaal €500 extra om je maandpremie te verlagen.
Is de gemiddelde zorgpremie gestegen in 2026?
Nauwelijks. De gemiddelde maandpremie voor de basisverzekering is in 2026 met slechts 58 cent gestegen naar circa €159,30 per maand. Maar de onderlinge verschillen zijn flink groter geworden: de goedkoopste polis kost €142,40 per maand, de duurste bijna €185. Het verschil tussen goedkoopste en duurste polis loopt op tot ruim €511 per jaar. Vergelijken loont dus meer dan ooit, ook als je tevreden bent over je huidige verzekeraar.
Wat is er veranderd in het basispakket per 1 januari 2026?
Per 1 januari 2026 zijn er drie wijzigingen in het basispakket. Ten eerste wordt stoppen-met-rokenbegeleiding nu tot drie keer per jaar vergoed in plaats van één keer. Ten tweede is actieve oefentherapie voor ernstige axiale spondyloartritis definitief opgenomen in het pakket. Ten derde telt een meekijkconsult — waarbij de huisarts een specialist raadpleegt — niet langer mee voor het eigen risico. Dit geldt ook voor meedenkadvies in de ggz.
Hoeveel zorgtoeslag ontvang ik in 2026?
De maximale zorgtoeslag bedraagt in 2026 €129 per maand voor alleenstaanden en €246 per maand voor mensen met een meerderjarige toeslagpartner. Dat is respectievelijk €2 en €4 lager dan in 2025. De inkomensgrenzen zijn wel verhoogd: alleenstaanden met een toetsingsinkomen tot €40.857 en partners met een gezamenlijk inkomen tot €51.142 kunnen in aanmerking komen. Hoe hoog jouw toeslag precies is, hangt af van je inkomen en precieze situatie — bereken het via de Belastingdienst.
Wat verandert er aan de Wlz-eigen bijdrage in 2026?
Mensen die gebruikmaken van de Wet langdurige zorg (Wlz) — zoals bewoners van verpleeghuizen — kunnen in 2026 te maken krijgen met een hogere eigen bijdrage. Dit komt door twee aanpassingen: de Compensatie Vervallen Ouderentoeslag (CVO) wordt met een derde afgebouwd, en de extra vermogensvrijstelling voor mensen onder de AOW-leeftijd vervalt. Bovendien werkt een eventuele inkomensstijging in 2024 (door hogere AOW of minimumloon) nu door in de berekening van 2026. Laat je eigen bijdrage berekenen via het CAK.
Kan ik nog overstappen naar een andere zorgverzekeraar?
Het reguliere overstapmoment loopt van november tot en met 31 december. Ben je dat dit jaar misgelopen, dan ben je gebonden aan je huidige polis tot het einde van 2026. Uitzonderingen gelden bij ingrijpende levensgebeurtenissen zoals verhuizing naar het buitenland, huwelijk of scheiding. Zet voor volgend jaar een herinnering: vergelijk elk jaar vóór 31 december je zorgverzekering via een onafhankelijk platform en bespaar zo tot €500 per jaar.
Tekst geoptimaliseerd in mei 2026.
