Anw-hiaatverzekering: dek het gat in je nabestaandenuitkering

G van den Ende

Moeder leest voor aan twee jonge kinderen op de bank, alleenstaande ouder met kinderen onder 18

Je leest dit artikel in 7 minuten

Stel: je partner overlijdt onverwacht. Je hebt een koophuis, kinderen, een leven dat draait op twee inkomens. De overheid biedt dan de Anw — de Algemene nabestaandenwet. Maar de kans is groot dat je er niet voor in aanmerking komt, of dat het bedrag bij lange na niet genoeg is om je vaste lasten te dekken. Precies daar springt de Anw-hiaatverzekering in. En in 2026 is dat relevanter dan ooit, nu de inkomensverschillen groter zijn en pensioenfondsen hun Anw-dekking aan het herzien zijn.

In dit artikel lees je wat de Anw precies uitkeert, waarom zo veel mensen buiten de boot vallen, wat een Anw-hiaatverzekering kost en hoe je slim kiest tussen een collectieve regeling via je werkgever en een eigen polis. We gebruiken concrete bedragen en laten zien wat er op het spel staat.

Wat is de Anw en wie heeft er recht op?

De Anw is een basisuitkering van de overheid voor mensen van wie de partner is overleden. De Sociale Verzekeringsbank (SVB) voert de wet uit en betaalt de uitkering. Klinkt goed — maar de praktijk is weerbarstig. De Anw kent strenge toelatingseisen die in de afgelopen decennia flink zijn aangescherpt.

In 2026 heb je recht op een Anw-uitkering als je voldoet aan minimaal één van de volgende twee voorwaarden: je verzorgt een eigen kind, pleegkind of stiefkind dat jonger is dan 18 jaar, of je bent voor minimaal 45 procent arbeidsongeschikt. Ben je de 50 al gepasseerd en is je partner vóór 1 juli 1996 overleden? Dan gelden de oude AWW-regels, maar dat is een kleine groep. Voor de overgrote meerderheid geldt: geen kind onder de 18 en niet arbeidsongeschikt? Geen Anw.

Dat klinkt scherp, maar het is de realiteit. Stel dat je partner overlijdt als jullie kinderen alweer 19 of 20 zijn, of als jullie simpelweg geen kinderen hebben. Dan sta je met lege handen tegenover de SVB, ongeacht hoe lang jullie samen waren of hoeveel jullie samen hebben opgebouwd. Meer informatie over de exacte toelatingseisen vind je op rijksoverheid.nl.

Wat keert de Anw uit in 2026?

Als je wél recht hebt op de Anw, is het bedrag in 2026 gemaximeerd op 70 procent van het wettelijk minimumloon. Volgens de SVB-bedragen van januari 2026 gaat het om circa 1.668 euro bruto per maand, inclusief vakantiegeld op jaarbasis zo’n 20.000 euro bruto. Netto — met heffingskorting — kom je uit op ongeveer 1.333 euro per maand.

Heb je eigen inkomen? Dan wordt dat deels gekort op je uitkering. Er is een vrijstelling: je mag zo’n 50 procent van het bruto minimumloon verdienen zonder korting. Verdien je meer, dan wordt twee derde van het meerdere afgetrokken van je Anw. Een WW-uitkering of WAO/WIA-uitkering wordt zelfs volledig verrekend. In de praktijk houdt menigeen van de uitkering weinig over zodra er ook maar enig ander inkomen is.

De uitkering eindigt bovendien zodra je gaat hertrouwen, een geregistreerd partnerschap aangaat of gaat samenwonen. En natuurlijk: zodra het jongste kind 18 wordt, vervalt het recht als arbeidsongeschiktheid geen rol speelt. Kortom, de Anw biedt een tijdelijk vangnet, geen langdurige inkomensvervanging.

Wat is het Anw-hiaat precies?

Het Anw-hiaat is het inkomensgat dat ontstaat als je partner overlijdt en jij geen of slechts een gedeeltelijke Anw ontvangt — terwijl je nabestaandenpensioen ook beperkt is of pas later ingaat. In de praktijk zijn er twee situaties waarin het hiaat pijnlijk groot kan zijn.

De eerste: je hebt geen kinderen onder de 18 en bent niet arbeidsongeschikt. Je krijgt nul euro Anw. Als je nabestaandenpensioen ook beperkt is (wat bij veel zzp’ers en wisselende dienstverbanden het geval is), val je volledig terug op je eigen inkomen. Dat is opvangbaar als je verdient, maar niet als je tijdelijk stopt met werken, ziek bent, of je hypotheek is berekend op twee inkomens.

De tweede: je hebt wel recht op Anw, maar de uitkering stopt als je jongste kind 18 wordt — terwijl je zelf nog lang niet op pensioenleeftijd bent. Je nabestaandenpensioen vanuit een pensioenfonds gaat pas uitkeren als je ex-partner de AOW-leeftijd had bereikt, of helemaal niet als jullie uit dienst waren. Dat gat — tussen het stoppen van de Anw en het ingaan van het nabestaandenpensioen — kan oplopen tot tientallen jaren.

Anw-hiaatdekking via pensioenfonds of particuliere polis?

Veel werkgevers bieden via het pensioenfonds een aanvullende Anw-hiaatdekking aan. Die werkt eenvoudig: als je partner overlijdt en je valt buiten de Anw of het bedrag is onvoldoende, keert het pensioenfonds een aanvulling uit. De dekking loopt dan door totdat je de AOW-leeftijd bereikt.

De maximale verzekerde som via een pensioenfonds bedraagt in 2026 doorgaans rond de 24.000 euro bruto per jaar — afhankelijk van het fonds. Dat is ruwweg de omvang van de volledige Anw-uitkering. Sommige fondsen bieden minder, andere koppelen het aan het inkomen van de overledene. De premie wordt in de meeste gevallen gedeeld: de werknemer betaalt circa 70 procent, de werkgever 30 procent. Dat vertaalt zich in een maandelijkse bijdrage van gemiddeld 5 tot 15 euro via de salarisstrook.

Nadeel: je bent alleen gedekt zolang je deelnemer bent van het fonds. Wissel je van baan naar een werkgever zonder Anw-hiaatregeling, of word je zzp’er, dan vervalt de dekking. Bovendien sluiten veel fondsen je automatisch uit als je ouder dan 65 bent, en eindigt de dekking als je partner overlijdt na jouw pensioendatum.

Een particuliere Anw-hiaatverzekering — los te sluiten bij verzekeraars zoals TAF, Aegon of Centraal Beheer — biedt meer flexibiliteit. Je kiest zelf de einddatum, de verzekerde som en de looptijd. Nadelen: de premie is hoger (5 tot 20 euro per maand voor een basisverzekering, maar kan oplopen tot 50 euro of meer afhankelijk van leeftijd en dekking), en er is vaak een medische acceptatie vereist. Bekijk de aanbieders en vergelijk via levensverzekeringen op deze site om een beeld te krijgen van de markt.

Premies en kosten in 2026

Wat betaal je concreet voor een Anw-hiaatverzekering in 2026? Dat hangt sterk af van drie factoren: je leeftijd bij afsluiten, de verzekerde som en de looptijd. Hier een indicatief overzicht:

Leeftijd Verzekerde som (bruto/jaar) Premie (per maand, indicatief)
35 jaar € 20.000 € 6 – € 10
45 jaar € 20.000 € 12 – € 20
55 jaar € 20.000 € 25 – € 45

Hoe jonger je bent bij afsluiten, hoe lager de premie. En hoe langer de looptijd — stel dat je dekt tot je 67e — hoe hoger het totaalbedrag dat je over de jaren betaalt. Toch is de premie voor de meeste werkenden in de leeftijdsgroep 35-50 bescheiden in verhouding tot wat er op het spel staat. Zie ook onze vergelijkingspagina voor premies en fiscale aftrek voor meer context over kosten en belastingvoordelen.

Let op: premies voor een Anw-hiaatverzekering zijn in de meeste gevallen niet aftrekbaar in box 1. De uitkering zelf is belast als het om een periodieke uitkering gaat. Check altijd met een financieel adviseur of Nibud wat de netto impact is op jouw situatie.

Voor wie is een Anw-hiaatverzekering het meest urgent?

Niet iedereen heeft een Anw-hiaatverzekering nodig. Maar voor een aantal groepen is het risico zonder dekking aanzienlijk.

De eerste groep: stellen zonder kinderen of met kinderen die al boven de 18 zijn. Zij hebben bij overlijden van een partner geen enkel recht op Anw. Als het nabestaandenpensioen beperkt is — wat bij korte dienstverbanden en bij zzp’ers bijna altijd het geval is — staat de achterblijvende partner er financieel alleen voor.

De tweede groep: gezinnen met een hypotheek berekend op twee inkomens. Zelfs met Anw-uitkering en een bescheiden nabestaandenpensioen is de maandelijkse last vaak niet op te vangen. Een Anw-hiaatverzekering geeft de achterblijvende partner de financiële ruimte om niet direct te moeten verkopen of verhuizen.

De derde groep: mensen die van baan wisselen of recent zzp zijn geworden. Zij vallen automatisch uit de collectieve regeling van het pensioenfonds en realiseren dat vaak niet op tijd. Via onze sectie over inkomensrisico’s vind je aanvullende informatie over dit type hiaten.

Tot slot: wie al een overlijdensrisicoverzekering (ORV) heeft, dekt daarmee niet automatisch het Anw-hiaat. Een ORV keert eenmalig een bedrag uit; de Anw-hiaatverzekering keert periodiek uit zolang het hiaat bestaat. Dat zijn fundamenteel verschillende producten met een ander doel.

Hoe sluit je een Anw-hiaatverzekering af?

Er zijn twee routes. De eerste en goedkoopste is via je werkgever of pensioenfonds. Kijk in je pensioenreglement of er een Anw-hiaatregeling is. Veel deelnemers weten dit niet — het staat als een voetnoot in de pensioenoverzichten. Meld je aan zodra de mogelijkheid bestaat, want veel fondsen hanteren een open inschrijvingsperiode of vereisen aanmelding bij indiensttreding. Zie ook de website van de AFM voor informatie over pensioenregelingen en nabestaandenrechten.

De tweede route is een particuliere polis via een verzekeraar of adviseur. Je vult een gezondheidsverklaring in, opgave van rookgedrag, eventuele medische voorgeschiedenis. Op basis daarvan berekent de verzekeraar de premie en de eventuele uitsluitingen. Heb je een verhoogd gezondheidsrisico? Dan kan de premie hoger uitvallen of kan de verzekeraar dekking beperken. Een onafhankelijk adviseur vergelijken loont hier — zij kennen de acceptatiecriteria per verzekeraar.

De Anw-hiaatverzekering is een relatief eenvoudig product. Je kiest de verzekerde som (maximaal circa 24.000 euro per jaar in lijn met de maximale Anw), de looptijd (doorgaans tot AOW-leeftijd) en je betaalt maandelijks premie. Soms is er een eigen risico, soms niet. De uitkering gaat in zodra je partner overlijdt en je voldoet aan de polisvoorwaarden.

In 2026, nu de arbeidsmarkt flexibeler is dan ooit en steeds meer mensen periodes als zzp’er werken, is het verstandig om dit jaarlijks te controleren. Een collectieve dekking die je vijf jaar geleden had via een werkgever, kan inmiddels zijn vervallen zonder dat je het weet. Een korte check bij je pensioenfonds of financieel adviseur kan voorkomen dat je ongedekt rondloopt op het moment dat het er écht toe doet.

Veelgestelde vragen

Krijg ik altijd Anw als mijn partner overlijdt?

Nee. Je hebt alleen recht op Anw als je een kind jonger dan 18 jaar verzorgt, of als je voor minimaal 45 procent arbeidsongeschikt bent. Ben je in goede gezondheid en zijn je kinderen al volwassen, dan heb je in de meeste gevallen geen recht op Anw. Dit geldt ongeacht hoe lang je getrouwd was of hoeveel premie je partner heeft betaald. De SVB hanteert deze regels strikt. Controleer je situatie via svb.nl/anw.

Wat is het verschil tussen een Anw-hiaatverzekering en een overlijdensrisicoverzekering?

Een overlijdensrisicoverzekering (ORV) keert eenmalig een kapitaal uit — bijvoorbeeld 200.000 euro bij overlijden, bedoeld om een hypotheek af te lossen. Een Anw-hiaatverzekering keert periodiek uit, meestal maandelijks of jaarlijks, zolang het hiaat in de Anw bestaat. De ORV is dus een kapitaaluitkering, de Anw-hiaatverzekering een inkomensverzekering. Beide kunnen naast elkaar bestaan en vullen elkaar aan.

Wat kost een Anw-hiaatverzekering gemiddeld in 2026?

Via een collectieve regeling bij je pensioenfonds betaal je doorgaans 5 tot 15 euro per maand. Een particuliere polis is duurder: reken op 10 tot 50 euro per maand, afhankelijk van je leeftijd, gezondheid en de gewenste dekking. Hoe jonger je bent bij afsluiten, hoe lager de premie. Wacht je tot na je vijftigste, dan lopen de kosten snel op. Begin dus op tijd als je weet dat je geen of beperkte collectieve dekking hebt.

Eindigt de Anw-hiaatverzekering als ik hertrouw?

Dat hangt af van de polisvoorwaarden. Bij de meeste verzekeraars eindigt de uitkering als je hertrouwt of gaat samenwonen, omdat je dan niet meer als nabestaande in Anw-zin wordt beschouwd. De premieverplichting vervalt dan ook. Controleer dit altijd in je polisblad. Sommige fondsen hanteren strikte definities van samenwonen; bij twijfel vraag je dit na bij je verzekeraar of adviseur.

Is de premie voor een Anw-hiaatverzekering fiscaal aftrekbaar?

In de meeste gevallen niet. Anders dan lijfrentepremies zijn premies voor een Anw-hiaatverzekering doorgaans niet aftrekbaar in box 1. De uitkering zelf is belast als periodieke uitkering, wat inhoudt dat er inkomstenbelasting over wordt betaald. De netto uitkering is dus lager dan het bruto verzekerde bedrag. Bespreek de fiscale gevolgen altijd met een financieel adviseur of belastingspecialist voordat je een polis afsluit.

Wat als mijn pensioenfonds geen Anw-hiaatregeling aanbiedt?

Dan ben je aangewezen op een particuliere polis. Veel kleinere pensioenfondsen en sectorfondsen bieden geen of slechts een beperkte Anw-hiaatdekking. Als zzp’er heb je sowieso geen collectieve dekking en moet je zelf een polis afsluiten. Vergelijk aanbieders via een onafhankelijk adviseur of een betrouwbaar vergelijkingsplatform. Let op acceptatiecriteria, premieverhogingen bij hogere leeftijd en de exacte definitie van het Anw-hiaat in de polisvoorwaarden.

Tekst geoptimaliseerd in mei 2026.


Geef een reactie