Je bent zzp’er, je werkt hard, en je weet dat je inkomen het enige is dat je bedrijf draaiende houdt. Maar wat als je morgen ziek wordt en maanden niet kunt werken? Een arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) biedt uitkomst, maar veel zelfstandigen schrikken terug bij de gedachte aan een medische keuring. Dat snapt iedereen: een keuring voelt als een drempel, en bij gezondheidsklachten in het verleden vreet je je al snel op over afwijzing.
Het goede nieuws is dat er in 2026 serieuze mogelijkheden zijn om een AOV te sluiten met beperkte of zelfs zonder volledige medische keuring. De markt is veranderd, de politiek staat op het punt een verplichte basisverzekering in te voeren, en er zijn routes voor bijna elke zzp’er. In dit artikel zetten we alle opties helder op een rij.
Waarom vraagt een verzekeraar om een medische keuring?
Een AOV is voor een verzekeraar een groot financieel risico. Bij arbeidsongeschiktheid kan een uitkering jaren, soms decennialang, doorlopen. Dat is fundamenteel anders dan een autoverzekering, waarbij schade incidenteel is. Verzekeraars willen daarom een goed beeld van je gezondheidssituatie voordat ze je accepteren.
In de praktijk betekent dit dat je bij de meeste traditionele AOV-polissen een gezondheidsverklaring invult. Afhankelijk van het verzekerd bedrag en de looptijd kan een verzekeraar vervolgens aanvullende informatie opvragen bij je huisarts, of een medisch adviseur inschakelen. Een volledige medische keuring, waarbij je fysiek wordt onderzocht, wordt minder vaak gevraagd maar komt voor bij hogere bedragen of complexere gezondheidshistoriek.
Het gevolg: bij gezondheidsklachten in het verleden riskeer je uitsluitingen op je polis, een hogere premie, of zelfs volledige afwijzing. Precies de reden waarom veel zzp’ers op zoek gaan naar alternatieven.
De UWV-vrijwillige verzekering: de meest directe route
De meest bekende weg zonder medische keuring loopt via het UWV. Als startende ondernemer die vanuit loondienst de stap naar het zzp-schap maakt, heb je recht op de vrijwillige verzekering van het UWV. Dit is een Ziektewet- en WIA-verzekering, wat in de praktijk neerkomt op een basisaov zonder individuele medische selectie.
De voorwaarden zijn helder: je moet je binnen 13 weken na het einde van je dienstverband aanmelden bij het UWV. Doe je dat niet binnen die termijn, dan vervalt het recht. De premie was begin 2026 vastgesteld op circa 5,4% van je inkomen uit onderneming, met een wettelijk maximum van ongeveer 175 euro per maand. Dat is volledig fiscaal aftrekbaar als bedrijfskosten.
Het nadeel van de UWV-route is de wachttijd: je krijgt pas uitkering na twee jaar ziekte. Voor die eerste twee jaar moet je dus zelf iets regelen, via spaargeld of een aanvullende kortdurende verzekering. Ook is de uitkeringshoogte gekoppeld aan het wettelijk minimumloon en begrensd, wat voor hogere inkomens onvoldoende kan zijn. Meer informatie vind je op rijksoverheid.nl.
Vereenvoudigde acceptatie: wat bieden private verzekeraars?
Naast het UWV zijn er private verzekeraars die producten aanbieden met een vereenvoudigde gezondheidsverklaring. Je vult nog wel vragen in, maar de drempel is lager: de lijst is korter, er zijn geen aanvullende medische onderzoeken, en acceptatie gaat sneller.
Dit type polis is populair bij zzp’ers in beroepsgroepen met een relatief lager gezondheidsrisico, zoals ICT-professionals, consultants en creatieve professionals. Verzekeraars als Interpolis, Allianz en Univé bieden varianten aan waarbij je met een beknopte gezondheidsverklaring een polis kunt afsluiten tot een bepaald verzekerd bedrag, doorgaans tot zo’n 3.500 euro per maand.
Let wel: ook bij vereenvoudigde acceptatie geldt dat bekende aandoeningen uit het verleden kunnen leiden tot uitsluitingen. Het is geen blanco cheque, maar het scheelt aanzienlijk in vergelijking met de uitgebreide keuring bij traditionele polissen.
Een handige vergelijking van aanbieders en hun acceptatiebeleid vind je via de Consumentenbond. Let bij vergelijken niet alleen op de premie, maar ook op de definitie van arbeidsongeschiktheid (beroepsarbeidsongeschiktheid versus gangbare arbeid) en de eigenrisicoperiode.
De verplichte AOV-wet (BAZ): wat verandert er in 2026?
Er hangt een grote verandering in de lucht. De overheid werkt aan de Wet Basisverzekering Arbeidsongeschiktheid Zelfstandigen (BAZ), een verplichte basisverzekering voor alle zzp’ers. In 2026 wordt de wet door de Eerste en Tweede Kamer behandeld. De beoogde ingangsdatum voor de premie-inning is 1 januari 2030, omdat de ICT-systemen van het UWV en de Belastingdienst volledig opnieuw moeten worden ingericht.
Wat betekent dit voor zzp’ers die nu al een private AOV hebben? Er geldt een opt-out: wie voor de peildatum in 2026 al een goedgekeurde private AOV heeft die aan de basisvereisten voldoet, mag die aanhouden. Cruciaal is dat je bij de opt-out geen nieuwe medische keuring hoeft te ondergaan. Heb je nu geen verzekering en wacht je op de verplichte AOV, dan riskeer je tot 2030 een gat in je inkomensbescherming.
Zelfs zzp’ers die vanwege gezondheidsklachten op dit moment geen private AOV kunnen afsluiten, worden met de BAZ verplicht meeverzekerd. Dat is een echte doorbraak, maar de praktische uitvoering laat nog jaren op zich wachten. Zie ook het Ondernemersplein van de overheid voor de laatste stand van zaken.
Wat kost een AOV zonder volledige keuring in 2026?
Premies voor een AOV lopen sterk uiteen. De hoogte hangt af van je beroep (risicoklasse), leeftijd, het verzekerd bedrag, de eigenrisicoperiode en de eindleeftijd. Een globale indicatie voor 2026:
| Profiel | Verzekerd bedrag | Eigenrisico | Geschatte maandpremie |
|---|---|---|---|
| ICT-consultant, 35 jaar | 2.500 euro/mnd | 30 dagen | 120-180 euro |
| Bouwvakker zzp, 40 jaar | 2.500 euro/mnd | 30 dagen | 230-320 euro |
| Marketeer, 30 jaar | 2.000 euro/mnd | 14 dagen | 100-150 euro |
| Fysiotherapeut, 45 jaar | 3.000 euro/mnd | 30 dagen | 200-280 euro |
Houd er rekening mee dat polissen met vereenvoudigde acceptatie soms een iets hogere premie hebben dan volledig getekende polissen, omdat de verzekeraar minder risicoselectie kan toepassen. Voor een nauwkeurige berekening van jouw situatie is een vergelijkingstool of een onafhankelijk adviseur onmisbaar. Kijk ook eens naar de categorie arbeidsongeschiktheidsverzekering of naar tips over premies en fiscale aftrek op deze site.
Stappenplan: zo vind je de juiste polis
De zoektocht naar een goede AOV zonder keuring is niet ingewikkeld als je het stap voor stap aanpakt.
Stap 1: Bepaal je behoefte. Hoeveel netto inkomen wil je beschermen? Wat is je spaarbuffer? Hoe lang kun je zelf overbruggen bij ziekte? Antwoorden op die vragen bepalen je verzekerd bedrag, eigenrisicoperiode en eindleeftijd.
Stap 2: Check je aanmeldtermijn bij UWV. Kom je vanuit loondienst? Dan heb je 13 weken de tijd om je aan te melden voor de vrijwillige verzekering. Dit is de goedkoopste route als je aan de voorwaarden voldoet.
Stap 3: Vergelijk private aanbieders. Gebruik een vergelijker of een onafhankelijk adviseur. Zoek een AFM-gecertificeerde adviseur en vraag specifiek naar polissen met vereenvoudigde acceptatie als je gezondheidsklachten hebt of een uitgebreide keuring wilt vermijden.
Stap 4: Lees de polisvoorwaarden. Wat is de definitie van arbeidsongeschiktheid? Hoe wordt inkomen vastgesteld als zelfstandige? Zijn er standaard uitsluitingen? Dit zijn de vragen die het verschil maken bij een eventuele claim.
Stap 5: Sluit op tijd af. Met het oog op de peildatum voor de opt-out bij de BAZ-wet is het slim om in 2026 je verzekering te regelen. Wacht je tot 2030, dan mis je mogelijk de mogelijkheid om een private polis te houden en ben je afhankelijk van de overheidsverzekering.
Een AOV is niet sexy, maar het is de financieel verstandigste beslissing die je als zzp’er kunt maken. Het beschermt niet alleen je inkomen, maar ook je bedrijf, je hypotheek en het leven dat je hebt opgebouwd. Wie nu doorpakt en een polis regelt, hoeft niet meer te vrezen voor de vraag: wat als ik morgen uitval?
Veelgestelde vragen
Kan ik echt een AOV afsluiten zonder medische keuring?
Volledig zonder enige gezondheidsverklaring is bijna niet mogelijk bij private verzekeraars, maar er zijn aantrekkelijke alternatieven. De UWV vrijwillige verzekering kent geen individuele medische selectie. Daarnaast bieden meerdere private verzekeraars polissen aan met een vereenvoudigde gezondheidsverklaring: een korte vragenlijst zonder aanvullend medisch onderzoek. De hoogte van het verzekerd bedrag bepaalt mede hoeveel informatie een verzekeraar nodig heeft. Bij bedragen onder de 3.500 euro per maand is een uitgebreide keuring zelden vereist.
Wat is het verschil tussen een gezondheidsverklaring en een medische keuring?
Een gezondheidsverklaring is een vragenlijst die je zelf invult over je gezondheidshistorie. Je beantwoordt vragen over bestaande aandoeningen, behandelingen en medicijngebruik. Een medische keuring is een stap verder: hierbij word je daadwerkelijk onderzocht door een medisch adviseur van de verzekeraar, soms inclusief bloedonderzoek of een ECG. Een keuring is zeldzaam bij AOV-aanvragen voor lagere verzekerde bedragen, maar kan worden gevraagd bij hogere inkomens of specifieke beroepen met verhoogd risico.
Wat gebeurt er als ik een bestaande aandoening heb?
Een bestaande aandoening leidt niet automatisch tot afwijzing. Verzekeraars kunnen een uitsluiting opnemen voor klachten die aan de aandoening gerelateerd zijn, of een hogere premie vragen. In sommige gevallen wordt een tijdelijke uitsluiting gehanteerd. Het is altijd verstandig volledig eerlijk te zijn bij het invullen van de gezondheidsverklaring: verzwegen informatie kan leiden tot weigering van een claim op het moment dat je het het hardst nodig hebt. Met de komst van de verplichte BAZ in 2030 worden ook zzp’ers met ernstige gezondheidsklachten verplicht meeverzekerd.
Is een AOV fiscaal aftrekbaar?
Ja, de premie voor een AOV is voor zzp’ers volledig fiscaal aftrekbaar als bedrijfskosten in box 1. Dit maakt de netto kosten aanzienlijk lager. Bij een premie van 200 euro per maand en een marginaal tarief van 37,07% betaal je effectief circa 126 euro netto. Let op: de uitkering bij arbeidsongeschiktheid is in dat geval wel belast als inkomen. Meer informatie over de fiscale behandeling vind je op de website van de AFM of via een belastingadviseur.
Hoe lang duurt het voordat mijn AOV uitkeert?
Dat hangt af van de eigenrisicoperiode die je kiest bij het afsluiten van de polis. Gangbare opties zijn 7, 14, 30, 60 of 90 dagen, en bij de UWV-vrijwillige verzekering zelfs twee jaar. Een kortere eigenrisicoperiode betekent dat je sneller uitkering ontvangt, maar ook een hogere maandpremie. Heb je een buffer van drie maanden spaargeld, dan is een eigenrisico van 90 dagen de meest kostenefficiënte keuze. Ga na hoeveel je zelf kunt dragen zonder financieel in de problemen te komen en stem de eigenrisicoperiode daarop af.
Moet ik iets doen voordat de verplichte AOV ingaat in 2030?
Ja, zeker. De overheid stelt in 2026 een peildatum vast om te beoordelen welke zzp’ers al een goedgekeurde private AOV hebben. Wie op die datum een geldige polis heeft die voldoet aan de basisvereisten, mag die houden als opt-out voor de verplichte verzekering. Wacht je tot 2030, dan ben je afhankelijk van de voorwaarden van de overheidsverzekering, die mogelijk minder goed bij jouw situatie past. Actie ondernemen in 2026 geeft je meer keuzevrijheid en beschermt je inkomen direct.
Tekst geoptimaliseerd in mei 2026.
