Bijna 1,2 miljoen mensen werken in Nederland als zelfstandige. Ze kiezen bewust voor de vrijheid van het freelancerbestaan: eigen opdrachten, eigen tempo, eigen keuzes. Maar die vrijheid heeft een keerzijde die veel zzp’ers onderschatten: jij bent je eigen vangnet. Geen collectieve ziekteverzuimregeling, geen verplichte werkgeversverzekeringen — jij regelt het zelf. En dat is in 2026 urgenter dan ooit, nu de overheid serieuze stappen zet richting een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zelfstandigen.
Dit artikel helpt je door het woud van polissen heen. We bespreken welke verzekeringen als freelancer echt noodzakelijk zijn, wat ze in 2026 kosten, en welke grote beleidswijziging je nu al moet kennen — zelfs als de invoering nog enkele jaren op zich laat wachten.
De verplichte AOV voor zzp’ers: wat er in 2026 speelt
De grootste nieuwigheid voor freelancers in 2026 is de Basisverzekering Arbeidsongeschiktheid Zelfstandigen (BAZ). Het kabinet diende het wetsvoorstel in maart 2026 in bij de Tweede Kamer. De invoering staat gepland op 1 januari 2030, maar de gevolgen zijn nu al voelbaar.
De premie voor de BAZ bedraagt 5,4 procent van je winst, met een maximum van circa 177 euro per maand in 2026 (gebaseerd op het minimumloon). Wie al een eigen AOV heeft afgesloten vóór de nog te bepalen peildatum — die waarschijnlijk in 2026 of 2027 valt — kan gebruik maken van de overgangsregeling en zijn eigen polis houden. Dit maakt nu handelen slim: wie wacht, verliest straks de keuze en de flexibiliteit van een maatwerkpolis. Meer informatie vind je op rijksoverheid.nl.
Let op: onder de BAZ ontvang je de eerste twee jaar geen uitkering bij ziekte. Bij een individuele AOV kun je die wachttijd zelf bepalen — vaak 30, 60 of 90 dagen — en daarna direct aanspraak maken op een uitkering.
Arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV): je belangrijkste polis
De AOV is voor de meeste freelancers de meest impactvolle verzekering. Als je door ziekte of een ongeluk langdurig niet kunt werken, stopt ook je omzet. Er is geen werkgever die doorbetaalt, geen WIA-aanvraag die je kunt indienen. De AOV overbrugt dat inkomensgat.
Wat een AOV kost, hangt af van meerdere factoren: je leeftijd, je beroep, de gewenste uitkeringshoogte en de wachttijd. Een 35-jarige consultant die zichzelf verzekert voor 3.000 euro netto per maand bij een wachttijd van 30 dagen, betaalt grofweg 150 tot 300 euro per maand, afhankelijk van de verzekeraar en het risicoprofiel van het beroep. Beroepen waarbij je met je handen werkt — zoals timmerlieden of kapper-zzp’ers — betalen doorgaans meer dan kantoorprofessionals.
Tip: vergelijk op Ondernemersplein van de overheid wat de basisopties zijn, en vraag daarna offertes aan bij minimaal drie verzekeraars. Let bij vergelijken ook op de definitie van arbeidsongeschiktheid: eigen beroep of passende arbeid maakt een groot verschil bij een claim.
Beroepsaansprakelijkheidsverzekering (BAV): bescherming bij fouten in je werk
Je geeft advies, schrijft code, ontwerpt een systeem of levert een rapport. En dan blijkt er een fout in te zitten die je opdrachtgever geld kost. Zonder beroepsaansprakelijkheidsverzekering (BAV) ben je persoonlijk aansprakelijk voor die schade. Dat kan in de papieren lopen: juridische kosten, vergoedingen en herstelwerk kunnen bij een ernstige beroepsfout al snel tienduizenden euro’s bedragen.
De BAV dekt precies dit: vermogensschade die een derde lijdt door een fout, nalatigheid of verkeerd advies van jou als professional. De meeste opdrachtgevers in de zakelijke markt — zeker overheden en grote bedrijven — eisen een BAV voordat ze een contract met je tekenen. De premie varieert van circa 30 tot 100 euro per maand, afhankelijk van je branche en verzekerd bedrag.
Kijk voor meer informatie over wat een BAV precies dekt bij de Consumentenbond of vergelijk polissen via onze pagina over bedrijfsverzekeringen.
Bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering (AVB): voor schade op locatie
De AVB is de zakelijke tegenhanger van de privé-aansprakelijkheidsverzekering. Waar de BAV beroepsfouten dekt, dekt de AVB letsel- of zaakschade die je veroorzaakt tijdens je werkzaamheden. Werk je regelmatig bij klanten op locatie? Dan is de AVB onmisbaar.
Praktijkvoorbeelden: je laat per ongeluk een dure laptop van de klant vallen, of je struikelt en beschadigt inrichting in het pand van je opdrachtgever. Je privé-WA dekt dit niet — die is beperkt tot privésituaties. De AVB dekt dit wel. Premies starten al rond 15 tot 30 euro per maand, waardoor dit een van de goedkoopste maar ook meest nuttige polissen voor freelancers is.
Veel verzekeraars bieden een combinatiepakket aan van BAV + AVB. Dat scheelt administratie en is vaak iets voordeliger dan twee losse polissen. Bekijk ook onze overzichtspagina bij aansprakelijkheidsverzekeringen.
Rechtsbijstandsverzekering: als het juridisch escaleert
Conflicten met opdrachtgevers komen vaker voor dan je denkt. Een niet-betaalde factuur, een meningsverschil over de kwaliteit van je werk, of een opdrachtgever die weigert je contract te ontbinden. Juridische stappen zetten zonder verzekering is duur: een advocaat kost al snel 200 tot 400 euro per uur.
Een rechtsbijstandsverzekering voor zzp’ers dekt juridische kosten bij zakelijke geschillen. Sommige polissen bieden ook dekking bij belastinggeschillen met de Belastingdienst — handig nu de regels rondom schijnzelfstandigheid en arbeidsrelaties steeds scherper worden gehandhaafd. De premie voor een zzp-rechtsbijstandsverzekering ligt doorgaans tussen 25 en 60 euro per maand.
Let wel: een rechtsbijstandsverzekering heeft doorgaans een wachttijd van drie tot zes maanden voordat je een lopend geschil kunt melden. Sluit hem dus af voordat er een probleem is, niet erna.
Apparatuur en inventaris: vergeet je spullen niet
Als freelancer ben je voor je inkomen vaak afhankelijk van je apparatuur. Een laptop, externe harde schijf, camera, tekentablet of professionele software — samen vertegenwoordigen die al gauw een paar duizend euro. Diefstal, brand of accidentele schade kan je werk wekenlang stilleggen.
Een inventarisverzekering of all-risk apparatuurverzekering dekt dit. Let bij het afsluiten goed op of je laptop ook op locatie (onderweg, bij de klant) gedekt is — veel inboedelverzekeringen dekken dit niet. De premie varieert sterk met de waarde van je spullen, maar reken op 10 tot 30 euro per maand voor een dekking van 5.000 tot 10.000 euro aan apparatuur.
Slimmer vergelijken: zo pak je het aan
Freelancers betalen gemiddeld te veel of zijn onderverzekerd — vaak allebei tegelijk. Te veel voor een dekking die ze niet nodig hebben, onderverzekerd op het gebied dat er echt toe doet. Hieronder een pragmatisch stappenplan:
- Inventariseer je risico’s per opdracht. Werk je voor overheden of grote bedrijven? Dan zijn BAV en AVB bijna verplicht. Doe je alleen kleine klussen voor particulieren? Dan is de prioriteit misschien anders.
- Bepaal je financiële buffer. Heb je zes maanden aan reserves? Dan kun je de wachttijd op je AOV langer instellen en zo de premie drukken. Heb je die buffer niet, kies dan voor een kortere wachttijd.
- Vergelijk minimaal drie aanbieders. Gebruik een onafhankelijke adviseur of vergelijkingssite. Kijk niet alleen naar de premie, maar ook naar de polisvoorwaarden — met name de uitsluitingen en de definitie van schade.
- Combineer waar mogelijk. Veel verzekeraars bieden pakketten aan voor zzp’ers: AOV + BAV + AVB in één. Dat bespaart tijd en vaak ook geld.
- Herzie jaarlijks. Je situatie verandert: hogere omzet, nieuwe diensten, andere opdrachtgevers. Pas je dekking aan zodra je situatie verandert.
Het Nibud adviseert zzp’ers minimaal 15 tot 20 procent van hun netto omzet te reserveren voor verzekeringen, belastingen en pensioen samen. Houd daar rekening mee in je tarief. Als je weet wat je verzekeringen kosten, kun je ze ook eerlijk doorberekenen in je uurtarief.
De wereld van zzp-verzekeringen verandert snel. De aankomende verplichte BAZ maakt het nu — in 2026 — het juiste moment om je dekking grondig te screenen. Wie dat uitstelt, loopt straks het risico de overgangsregeling te missen en zijn keuzevrijheid te verliezen. Regel het op tijd, vergelijk grondig en kies de combinatie die past bij jouw beroep en risicoprofiel.
Veelgestelde vragen
Welke verzekering is wettelijk verplicht voor een freelancer in 2026?
In 2026 is er nog geen wettelijk verplichte verzekering voor de meeste freelancers, afgezien van de basisziektekostenverzekering die voor alle inwoners van Nederland geldt. Wel is het wetsvoorstel voor de Basisverzekering Arbeidsongeschiktheid Zelfstandigen (BAZ) in maart 2026 ingediend bij de Tweede Kamer. De verwachte invoerdatum is 1 januari 2030. Opdrachtgevers kunnen contractueel echter wel eisen dat je een beroepsaansprakelijkheidsverzekering hebt afgesloten.
Wat kost een AOV voor een zzp’er in 2026?
De premie voor een individuele arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) varieert sterk per persoon. Reken op gemiddeld 150 tot 300 euro per maand voor een uitkering van circa 3.000 euro netto per maand, afhankelijk van je leeftijd, beroep en de gekozen wachttijd. Beroepen met een hoger risicoprofiel — zoals bouwvakkers of zorgprofessionals — betalen doorgaans meer. De toekomstige verplichte BAZ koerst op een premie van 5,4 procent van je winst, maximaal circa 177 euro per maand in 2026.
Wat is het verschil tussen een BAV en een AVB?
De Beroepsaansprakelijkheidsverzekering (BAV) dekt financiële schade die een opdrachtgever lijdt door een beroepsfout, nalatigheid of verkeerd advies van jou als professional. De Bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering (AVB) dekt letsel- of zaakschade die je veroorzaakt tijdens je werkzaamheden, bijvoorbeeld als je bij een klant iets beschadigt. Veel freelancers hebben allebei nodig, en verzekeraars bieden ze regelmatig als combinatiepakket aan.
Dekt mijn privé-WA ook mijn freelancewerk?
Nee. Je persoonlijke Wettelijke Aansprakelijkheidsverzekering (WA) dekt geen schade die voortkomt uit je beroeps- of bedrijfsactiviteiten. Zodra je als zelfstandige werkt en schade veroorzaakt in de uitoefening van je werk, heb je een zakelijke verzekering nodig: de AVB voor zaak- en letselschade, en de BAV voor vermogensschade door beroepsfouten. Controleer je huidige polissen goed op uitsluitingen rondom beroepsactiviteiten.
Wat gebeurt er als ik geen AOV afsluit voor de peildatum van de BAZ?
Als je geen eigen AOV hebt op het moment dat de peildatum voor de overgangsregeling van de BAZ valt — die naar verwachting in 2026 of 2027 bepaald wordt — val je automatisch onder de verplichte basisverzekering die de overheid aanbiedt. Dat betekent een wachttijd van twee jaar bij ziekte voordat je een uitkering ontvangt, en minder keuzevrijheid in uitkeringshoogte en -duur. Wie nu een eigen AOV afsluit, behoudt zijn maatwerkpolis dankzij de overgangsregeling.
Kan ik verzekeringskosten aftrekken van de belasting als zzp’er?
Ja, zakelijke verzekeringen zijn fiscaal aftrekbaar als bedrijfskosten. Dat geldt voor de BAV, AVB, rechtsbijstandsverzekering en inventarisverzekering. De premie voor een AOV is gedeeltelijk aftrekbaar via de lijfrentepremieaftrek, afhankelijk van je jaarruimte. Overleg met een boekhouder of belastingadviseur over de beste aanpak voor jouw situatie — de regels rondom aftrekbaarheid kunnen jaarlijks wijzigen.
Tekst geoptimaliseerd in mei 2026.
