Wie ooit strafrechtelijk is veroordeeld, loopt vroeg of laat tegen een vraag op een verzekeringsformulier aan: “Bent u de afgelopen acht jaar strafrechtelijk veroordeeld?” Maar wat staat er eigenlijk in de wet over hoe lang zo’n veroordeling bewaard blijft? En wanneer eindigt jouw meldingsplicht tegenover verzekeraars? Die twee vragen — de bewaartermijn in het justitieel register en de meldingstermijn bij verzekeraars — lopen uiteen, en dat veroorzaakt veel verwarring.
In 2026 zijn de regels helder, maar ze zijn verspreid over twee verschillende wettelijke kaders: de Wet justitiële en strafvorderlijke gegevens (Wjsg) en artikel 7:928 lid 5 van het Burgerlijk Wetboek. Dit artikel legt beide kaders naast elkaar, zodat je precies weet hoe lang je strafblad op je verzekeringshistorie drukt, wanneer de meldingsplicht vervalt, en wat er met je premies gebeurt zodra die grens is gepasseerd.
Twee systemen die je uit elkaar moet houden
Er is een wezenlijk verschil tussen hoe lang een veroordeling in het justitieel documentatiesysteem staat geregistreerd, en hoe lang je die veroordeling aan een verzekeraar moet melden. Veel mensen denken dat die twee hetzelfde zijn. Dat is niet zo.
Het justitieel documentatiesysteem — beheerd door de Justitiële Informatiedienst (JustID) — slaat veroordelingen op voor intern justitieel gebruik: strafrechtelijke beoordeling, recidive-controle, VOG-aanvragen. De Wjsg bepaalt hoe lang gegevens in dat systeem bewaard blijven, variërend van vijf jaar voor kleine overtredingen tot tachtig jaar voor zedenmisdrijven en levenslange straffen.
De verzekeringsmarkt kent een apart, civielrechtelijk kader. Artikel 7:928 lid 5 BW bepaalt dat een verzekeraar niet verder terug mag vragen dan acht jaar. Hoe lang jouw veroordeling ook in het justitieel register staat, tegenover een verzekeraar hoef je niets te melden wat ouder is dan acht jaar. Dat is een harde grens, en die geldt ongeacht de ernst van het delict.
De Wjsg-termijnen: hoe lang staat het in het register?
De Wet justitiële en strafvorderlijke gegevens onderscheidt twee hoofdcategorieën van strafbare feiten, elk met eigen bewaartermijnen. Deze termijnen gaan in op de datum van de einduitspraak of de strafbeschikking — niet op de datum van het delict zelf.
Overtredingen (lichtste categorie):
- Standaard: 5 jaar na einduitspraak of volledig betaalde strafbeschikking
- Bij opgelegde taakstraf of vrijheidsstraf: 10 jaar
- Na overlijden: 2 jaar
Misdrijven (de zwaardere categorie):
- Maximale gevangenisstraf onder de 6 jaar: 20 jaar in het register (12 jaar na overlijden)
- Maximale gevangenisstraf van 6 jaar of meer: 30 jaar (50 jaar bij straffen langer dan 20 jaar)
- Zedenmisdrijven, levenslange gevangenisstraf, TBS langer dan 40 jaar: 80 jaar
Er geldt bovendien een cumulatieregel: wordt iemand tijdens de looptijd van een bewaartermijn opnieuw veroordeeld voor een misdrijf, dan wordt de oorspronkelijke termijn verlengd tot het einde van de nieuwe termijn. Recidivisten houden dus langer een gevuld strafblad, ook in het register.
Deze termijnen zijn relevant voor officiële uittreksels justitiële documentatie (voor VOG-aanvragen) en voor de politie en het OM. Voor verzekeraars gelden ze niet rechtstreeks — die zijn gebonden aan de acht-jaarsgrens van artikel 7:928 BW.
De meldingsplicht bij verzekeraars: acht jaar, niet meer
Artikel 7:928 lid 5 van het Burgerlijk Wetboek legt vast: “Feiten van strafrechtelijke aard behoeven slechts te worden meegedeeld voor zover zij zich hebben voorgedaan in de acht jaren voorafgaande aan het tijdstip van het aangaan van de verzekering.” Eenvoudig gezegd: een veroordeling die meer dan acht jaar geleden onherroepelijk werd uitgesproken, hoef je niet te melden — ook als de verzekeraar op het formulier vraagt naar een langere periode.
Let op de precieze formulering in de wet: het gaat om acht jaar vóór het aangaan van de verzekering. De teldatum is dus de datum van het sluiten van de polis, niet de datum van een eventuele verlenging of incasso. Sluit je op 1 juni 2026 een nieuwe polis af, dan telt de periode terug tot 1 juni 2018. Alles daarvóór is juridisch niet-meldingsplichtig.
Bovendien is er geen spontane mededelingsplicht: je hoeft niet uit eigen beweging te vertellen dat je een veroordeling hebt. De meldingsplicht ontstaat pas als de verzekeraar er expliciet naar vraagt, in duidelijke, niet voor meerdere uitleg vatbare bewoordingen. Staat de vraag niet op het formulier, dan zwijg je terecht.
Wat telt als ‘veroordeling’: verdenkingen en sepots vallen erbuiten
Een veelgemaakte fout is denken dat ook een aanhouding, een lopend onderzoek of een geseponeerde zaak moet worden gemeld. Dat is niet zo. De meldingsplicht bij verzekeraars beperkt zich tot onherroepelijke strafrechtelijke veroordelingen — uitspraken waarbij het vonnis definitief is en er geen hoger beroep meer mogelijk is. Een verdachte die nooit is veroordeeld, heeft niets te melden.
Hetzelfde geldt voor transacties (schikkingen buiten de rechtbank om) en Halt-afdoeningen: die leiden niet tot een veroordeling in de juridische zin en vallen dus buiten de meldingsplicht. Twijfel je of iets als een veroordeling kwalificeert? Een verzekeringsrechtjurist of een adviseur met AFM-vergunning kan dit snel voor je uitzoeken. Controleer die vergunning via het AFM-register.
Gevolgen van verzwijgen: hoger risico dan de premie die je bespaart
Wie zijn veroordeling verzwijgt terwijl er expliciet naar gevraagd wordt, riskeert meer dan een premieopslag achteraf. Verzekeraars hangen in toenemende mate samen via het Centraal Informatiesysteem van de in Nederland werkzame Verzekeringsmaatschappijen (CIS) en diverse frauderegisters. Zodra verzwijging aan het licht komt — doorgaans bij een schademelding of een routine-verificatie — kan de verzekeraar de polis ontbinden en schade-uitkering weigeren.
Ernstiger nog: een registratie in het frauderegister van Stichting CIS kan jarenlang duren en maakt het vrijwel onmogelijk om bij welke reguliere verzekeraar dan ook terecht te kunnen. Eerlijkheid bij de aanvraag — ook als dat een hogere premie of een weigering bij een reguliere maatschappij betekent — levert op de lange termijn bijna altijd een betere positie op dan verzwijging en de kans op registratie. De Consumentenbond waarschuwt hier ook nadrukkelijk voor.
Premies in 2026: wat verandert er na het verstrijken van de acht jaar?
Zodra de acht-jaarsgrens van artikel 7:928 BW is gepasseerd, hoef je de veroordeling bij een nieuwe polis niet meer te melden. Dat opent in de praktijk de deur naar reguliere verzekeraars en standaard-premieniveaus. Maar wat zijn die premies in 2026, en hoeveel goedkoper word je door de meldingsplicht te laten vervallen?
Voor een aansprakelijkheidsverzekering particulieren (AVP) liggen standaardpremies bij reguliere maatschappijen in 2026 tussen de 3 en 6 euro per maand. Wie mét actief strafblad via De Vereende of vergelijkbare nicheverzekeraars verzekerd is, betaalt al snel het dubbele tot drievoudige: circa 8 tot 15 euro per maand. Zodra de acht-jaarsgrens verstreken is, hoef je die opslag niet meer te betalen en kun je via een vergelijkingstool overstappen naar het reguliere segment.
Bij een autoverzekering (WA) zijn de premieverschillen nog groter. Een WA-autoverzekering via De Vereende bij een strafrechtelijk verleden kan in 2026 uitkomen op 80 tot 150 euro per maand voor een gemiddeld profiel, terwijl de reguliere markt voor hetzelfde rijprofiel (zonder strafblad) begint bij 30 tot 50 euro per maand. Na de acht-jaarstermijn valt die opslag weg. Het is slim om de exacte datum van je vonnis vast te leggen en een jaar van tevoren de markt te gaan vergelijken, zodat je op de dag dat de termijn verloopt direct kunt overstappen.
Bij een inboedel- of opstalverzekering is het premieverschil doorgaans kleiner — tenzij het delict fraudegerelateerd is, in welk geval de opslag fors kan zijn. Ook hier geldt: na acht jaar telt de veroordeling niet meer mee. Gebruik daarvoor een vergelijkingstool voor verzekeringen om direct te zien wat de marktprijs is zodra de termijn verloopt.
Praktische checklist: wat doe je als de termijn bijna verloopt?
De overgang van meldingsplichtig naar niet-meldingsplichtig gaat niet automatisch — je moet er zelf actie op ondernemen. Bestaande polissen worden niet automatisch goedkoper zodra de termijn verloopt; je moet ze opzeggen en opnieuw afsluiten op de vrije markt. Een stappenplan:
- Noteer de exacte datum van het vonnis. Niet de datum van het delict, maar de datum waarop het vonnis onherroepelijk werd. Twijfel? Vraag een uittreksel justitiële documentatie op via Rijksoverheid.nl.
- Zet acht jaar na die datum in je agenda. Dat is het moment waarop je meldingsplicht bij verzekeraars vervalt.
- Vergelijk 3 maanden van tevoren de markt. Vraag offertes aan bij reguliere maatschappijen, zodat je direct kunt overstappen zodra de termijn verloopt.
- Zeg bestaande hoge-risico-polissen op na het sluiten van de nieuwe, reguliere polis. Let op opzegtermijnen en wacht op de bevestiging van de nieuwe dekking voordat je opzegt.
- Controleer of er geen andere veroordelingen zijn die de acht-jaarstermijn opschuiven. Bij meerdere veroordelingen geldt de termijn per afzonderlijk feit.
Wie met een strafblad nu al te maken heeft met hoge premies of weigeringen, kan alvast zijn situatie laten beoordelen door een onafhankelijk verzekeringsadviseur. Goede adviseurs kennen het acceptatiebeleid van tientallen maatschappijen en weten precies bij welke partij jouw profiel de meeste kans van slagen heeft — ook zolang de termijn nog loopt. Lees meer via onze verzekeringstips en tools voor een overzicht van handige hulpmiddelen.
Veelgestelde vragen
Hoe lang staat een strafblad in het justitieel register?
Dat hangt af van het delict. Overtredingen zonder vrijheidsstraf: 5 jaar. Overtredingen met taakstraf of vrijheidsstraf: 10 jaar. Misdrijven met een maximum onder de 6 jaar: 20 jaar. Misdrijven met een maximum van 6 jaar of meer: 30 jaar. Zedenmisdrijven, levenslange straffen en TBS langer dan 40 jaar: 80 jaar. Deze termijnen gelden voor het justitieel documentatiesysteem en zijn relevant voor VOG-aanvragen — maar zijn langer dan de meldingstermijn die geldt bij verzekeraars (8 jaar op grond van artikel 7:928 lid 5 BW).
Na hoeveel jaar hoef ik mijn strafblad niet meer te melden bij een verzekeraar?
Na acht jaar, gerekend vanaf de datum waarop het vonnis onherroepelijk werd. Artikel 7:928 lid 5 BW bepaalt dat verzekeraars uitsluitend mogen vragen naar strafrechtelijke veroordelingen uit de acht jaar voorafgaand aan het sluiten van de verzekering. Is jouw veroordeling ouder dan acht jaar, dan hoef je die niet te melden — ook als de vraag op het formulier ruimer gesteld is. Controleer altijd de exacte datum van je vonnis (niet de datum van het delict).
Word ik na de acht-jaarstermijn automatisch goedkoper verzekerd?
Nee, niet automatisch. Bestaande polissen worden niet herprijsd als jouw meldingsplicht vervalt. Je moet zelf actie ondernemen: de bestaande polis opzeggen en via een vergelijkingssite of adviseur een nieuwe polis afsluiten op basis van je huidige, schone profiel. Plan dat drie maanden van tevoren in, zodat er geen dekkinggat ontstaat. Bij een autoverzekering kan de premiebesparing in 2026 oplopen tot 50 tot 100 euro per maand.
Mag een verzekeraar naar mijn strafblad vragen bij elke verzekering?
Een verzekeraar mag naar strafrechtelijke veroordelingen vragen als er een logisch verband is met het te verzekeren risico. Bij een aansprakelijkheidsverzekering of autoverzekering is dat verband doorgaans aanwezig. Bij een reisverzekering of elektronicaverzekering is het verband minder vanzelfsprekend, al zijn er maatschappijen die het toch vragen. Staat de vraag op het formulier en is de veroordeling jonger dan acht jaar, dan geldt de meldingsplicht ongeacht het type verzekering. Staat de vraag er niet op, dan is er geen meldingsplicht.
Wat als ik vergeet mijn strafblad te melden terwijl de vraag er wel op stond?
Als de verzekeraar later ontdekt dat er sprake was van een meldingsplichtige veroordeling die je niet hebt gemeld, heeft hij twee maanden de tijd na ontdekking om de verzekering te ontbinden. Schade die in de tussentijd is opgetreden kan worden geweigerd — ook als het delict geen verband heeft met de schade. Bovendien riskeer je registratie in het CIS-frauderegister, wat het afsluiten van verzekeringen bij reguliere maatschappijen jarenlang onmogelijk maakt.
Gelden de acht jaar ook als ik verhuisd ben of van naam veranderd ben?
Ja. De meldingsplicht is gebonden aan het feit en de persoon, niet aan adres of naam. Een naamswijziging of verhuizing verandert niets aan de juridische verplichting om een veroordeling te melden als die jonger is dan acht jaar. Verzekeraars kunnen via de justitiële databank verifiëren of een veroordeling bestaat. Proberen die te omzeilen via persoonlijke gegevensaanpassingen wordt gezien als verzwijging en levert dezelfde gevolgen op.
Tekst geoptimaliseerd in mei 2026.
