Je stapt uit loondienst en start als zzp’er. De eerste weken gaan op aan het regelen van een KVK-inschrijving, je eerste facturen en een boekhouder. Maar op dag 92 na je laatste werkdag kan een cruciaal recht definitief verlopen: de mogelijkheid om je vrijwillig bij het UWV te verzekeren tegen arbeidsongeschiktheid. Die termijn van 13 weken is keihard en kent geen uitzonderingen.
Tegelijkertijd is er in 2026 een politieke stroomversnelling: het wetsvoorstel Basisverzekering Arbeidsongeschiktheid Zelfstandigen (BAZ) is in maart 2026 ingediend bij de Tweede Kamer. Dit verandert het speelveld voor zzp-verzekeringen ingrijpend. Of je nu pas net gestart bent of al jaren freelancet, dit zijn de feiten die je in 2026 moet kennen.
Wat is de UWV vrijwillige verzekering precies?
Als werknemer ben je automatisch verzekerd via de Ziektewet (ZW) en de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA). Zodra je stopt met werken in loondienst, vervalt die dekking. Het UWV biedt zzp’ers de mogelijkheid om die sociale verzekeringen vrijwillig voort te zetten. Je kiest daarbij uit drie opties: alleen de Ziektewet, alleen de WIA, of beide gecombineerd.
De Ziektewet dekt de eerste twee ziektejaren: bij volledige arbeidsongeschiktheid ontvang je 70% van je gederfde inkomen, met als maximum 70% van het dagloon. De WIA springt in na die twee jaar wachttijd en biedt een langdurige uitkering als je meer dan 35% arbeidsongeschikt bent. Voor veel starters is de combinatie van ZW plus WIA de meest volledige dekking.
Vrijwillige WW-verzekering is ook mogelijk, maar dat is voor zzp’ers minder relevant: als zelfstandige heb je immers geen werkgever die je kan ontslaan.
De aanmeldtermijn van 13 weken: hoe werkt dit in de praktijk?
Je moet je aanmelden bij het UWV binnen 13 weken nadat je verplichte werknemersverzekering is gestopt. Die klok begint te lopen op de dag na je laatste werkdag in loondienst — ook als je eerst een WW-uitkering hebt gehad. Wanneer de WW stopt en je doorstroomt naar het zelfstandig ondernemerschap, begint de 13-wekentermijn opnieuw.
Aanmelden doe je via de UWV-website of telefonisch. Het UWV doet geen medische keuring bij aanmelding — dat is een groot voordeel ten opzichte van particuliere verzekeraars. Ben je al ziek op het moment van aanmelden, dan kun je toch worden toegelaten. Er is wel een wachttijd van 60 dagen voordat uitkering mogelijk is als je al klachten had.
Wie de termijn mist, is aangewezen op de particuliere markt. En daar kom je vaak een medische keuring niet omheen — wat voor zzp’ers met een gezondheidshistorie fors hogere premies of uitsluitingen kan betekenen.
Premies UWV vrijwillige verzekering 2026
Het UWV stelt de premies jaarlijks vast op basis van actuarieel berekende kosten. Voor 2026 gelden de volgende percentages:
| Verzekering | Premiepercentage 2026 |
|---|---|
| Ziektewet (ZW) | 10,50% |
| WIA (incl. WAO) | 8,57% |
| WW (werkloosheid) | 1,10% |
De premie wordt berekend over het dagloon waarvoor je jezelf verzekert. Het maximale dagloon in 2026 is bruto 304,25 euro. Dit maximum dagloon is ook het wettelijk maximumloon waarover uitkering plaatsvindt. Je kiest zelf een lager dagloon als je minder premie wil betalen, maar dan is je maximale uitkering ook lager.
Een rekenvoorbeeld: je verzekert je voor een dagloon van 200 euro (wat neerkomt op een jaarinkomen van ongeveer 52.000 euro). De maandpremie voor de Ziektewet bedraagt dan 200 x 21,67 werkdagen x 10,50% = ruim 455 euro per maand. Voeg je de WIA toe, dan betaal je nog eens 200 x 21,67 x 8,57% = circa 372 euro extra. Dat is samen bijna 830 euro per maand voor volledige ZW- en WIA-dekking — een bedrag dat bij particuliere verzekeraars voor jonge en gezonde zzp’ers soms fors lager uitvalt.
Voordelen en nadelen van de UWV-route
De voordelen van de UWV-verzekering zijn duidelijk. Er is geen gezondheidskeuring bij aanmelding, wat de drempel laag houdt voor zzp’ers met een medische voorgeschiedenis. De premie is fiscaal aftrekbaar als ondernemerskosten. Zolang je een uitkering ontvangt, hoef je geen premie te betalen. En opzeggen kan per dag — er is geen contractduur.
De nadelen zijn ook reeel. De premies zijn voor gezonde dertigers en veertigers vaak hoger dan bij een particuliere AOV met vergelijkbare dekking. De uitkering is gemaximeerd op 70% van het dagloon (nooit meer dan 70% van het maximumdagloon), terwijl particuliere AOV’s soms tot 80% van je inkomen dekken. Ook de definitie van arbeidsongeschiktheid is bij het UWV strenger dan bij sommige particuliere verzekeraars, die al uitkeren bij ongeschiktheid voor het eigen beroep.
Verder biedt de UWV-verzekering geen aanvullende modules zoals een gerichte re-integratiecoach, een vaste uitkeringsduur of een gegarandeerde premie. De premie kan elk jaar veranderen op basis van de vaststellingen door het UWV.
Particuliere AOV: wanneer is dat beter?
Een particuliere arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) biedt doorgaans meer maatwerk. Je stelt zelf de wachttijd in (30, 60, 90, 180 of 365 dagen), kiest een uitkeringsduur (tot AOW-leeftijd of kortlopend), en bepaalt de dekkingsbasis: beroepsarbeidsongeschiktheid (alleen als je jouw eigen beroep niet meer kunt uitoefenen) of passende arbeid.
Beroepsarbeidsongeschiktheid is voor zzp’ers de aantrekkelijkste dekking: je ontvangt uitkering zodra je jouw specifieke werk niet meer kunt doen, ook als je theoretisch wel iets anders zou kunnen. Dit is aanzienlijk ruimer dan de UWV-definitie, waarbij je volledig of gedeeltelijk arbeidsongeschikt moet zijn voor al het gangbare werk.
Een gezonde zzp’er van 35 jaar kan via een particuliere verzekeraar een AOV sluiten met een wachttijd van 30 dagen, uitkering tot de AOW-leeftijd en een verzekerd inkomen van 50.000 euro per jaar, voor een premie van ruwweg 250 tot 450 euro per maand — afhankelijk van het beroep en de verzekeraar. Dat is vaak voordeliger dan de UWV-gecombineerde ZW+WIA-premie, zeker als je beroep niet als zwaar geldt.
Wil je beide opties goed vergelijken? De Autoriteit Financiele Markten (AFM) en de Consumentenbond raden aan altijd meerdere offertes op te vragen en te letten op de definitie van arbeidsongeschiktheid in de polisvoorwaarden. Zie ook onze overzichtspagina over arbeidsongeschiktheidsverzekeringen.
De basisverzekering arbeidsongeschiktheid zelfstandigen (BAZ): wat verandert er?
In maart 2026 diende het kabinet het wetsvoorstel Basisverzekering Arbeidsongeschiktheid Zelfstandigen (BAZ) in bij de Tweede Kamer. Dit voorstel verplicht iedere ondernemer die inkomstenbelasting betaalt om zich te verzekeren tegen langdurige arbeidsongeschiktheid. De beoogde invoeringsdatum is 1 januari 2030 — het kabinet geeft het UWV en de Belastingdienst extra tijd om de uitvoering goed in te richten.
De kern van de BAZ: na twee jaar ziekte ontvang je een uitkering tot maximaal het wettelijk minimumloon. De premie bedraagt 5,4% van de winst uit onderneming, met een geschatte maandlast van circa 177 euro in 2026 en oplopend naar ongeveer 181 tot 185 euro in 2027. Er is een opt-out mogelijk voor zzp’ers die zich particulier verzekeren, maar zij betalen dan wel een stabiliteitsopslag aan het BAZ-fonds.
De BAZ pakt een structureel probleem aan: van de bijna 1,2 miljoen zzp’ers in Nederland was in 2025 nog altijd meer dan 60% niet of nauwelijks verzekerd tegen arbeidsongeschiktheid. Zodra de wet er is, zijn alle zelfstandigen in ieder geval basisgedekt, maar wie meer dan het minimumloon wil ontvangen bij ziekte, zal aanvullend moeten bijverzekeren. Meer over de wetsvoortgang lees je op rijksoverheid.nl.
Hoe kies je als zzp’er de beste optie?
De keuze hangt af van drie factoren: je gezondheid, je inkomen en hoe snel je na het verlaten van loondienst handelt.
Heb je de 13-wekentermijn niet gemist en zijn er gezondheidsrisicos? Begin met de UWV-vrijwillige verzekering als overbrugging. Dat geeft je tijd om rustig particuliere AOV-offertes te vergelijken zonder deadline-stress. Je kunt de UWV-verzekering dagelijks opzeggen zodra je een particuliere polis hebt afgesloten.
Ben je jong, gezond en in een laag-risicoberoep? Dan loont het waarschijnlijk om direct een particuliere AOV te sluiten met beroepsarbeidsongeschiktheidsdekking. De premie is dan lager, de dekking ruimer en de indexering van de uitkering beter te regelen.
Zit je er tussenin en ben je al langer zelfstandig zonder dekking? Dan is het wachten op de BAZ per 2030 geen optie — zeker niet als je gezin afhankelijk is van jouw inkomen. Raadpleeg een onafhankelijk financieel adviseur via de categorie bedrijfsverzekeringen op deze site of zoek een AFM-geregistreerde adviseur. Vergeet ook niet dat AOV-premies fiscaal aftrekbaar zijn in box 1 als ondernemerskosten, wat de nettolast aanzienlijk verlaagt.
Veelgestelde vragen
Kan ik me aanmelden bij het UWV als ik al klachten heb?
Ja, het UWV voert geen medische keuring uit bij aanmelding voor de vrijwillige verzekering. Je kunt je dus aanmelden ook als je al gezondheidsklachten hebt. Er geldt wel een wachttijd van 60 dagen voor ziekteklachten die al bestonden bij aanvang van de vrijwillige verzekering. Klachten die na die 60 dagen optreden of verergeren, vallen gewoon onder de dekking. Dit is een van de grootste voordelen ten opzichte van particuliere AOV-verzekeraars, die bij pre-existente aandoeningen uitsluitingen of premieopslag hanteren.
Hoe hoog is de maximale UWV-uitkering voor zzp’ers in 2026?
De uitkering is maximaal 70% van het dagloon waarvoor je verzekerd bent, en dat dagloon is gemaximeerd op 304,25 euro bruto per dag in 2026. Het absolute maximum dat je per dag kunt ontvangen is dus 70% x 304,25 = circa 213 euro bruto per dag, ofwel ruwweg 54.900 euro per jaar. Wie meer verdient dan dit maximum, dekt het meerdere niet via het UWV. Dat inkomensgat is een veelgenoemde reden om aanvullend een particuliere AOV te sluiten bovenop de UWV-basisverzekering.
Is de UWV-premie fiscaal aftrekbaar?
Ja. De premie voor de vrijwillige verzekering bij het UWV is aftrekbaar als ondernemerskosten in de inkomstenbelasting. Je trekt de premie af in de aangifte als kosten die je als ondernemer maakt voor het in stand houden van je inkomen. Dat verlaagt je belastbare winst, waardoor je netto minder betaalt dan het brutopremie-bedrag doet vermoeden. Bij een marginaal belastingtarief van 37,07% (de schijf voor inkomens tot ca. 75.000 euro) ben je effectief ruim een derde van de premie terug via de belastingaangifte.
Wat betekent de BAZ-basisverzekering voor mij als ik al een particuliere AOV heb?
Als de Basisverzekering Arbeidsongeschiktheid Zelfstandigen (BAZ) per 2030 in werking treedt, kun je kiezen voor opt-out als je aantoonbaar particulier verzekerd bent op het niveau van de basisverzekering. Je betaalt dan een stabiliteitsopslag aan het BAZ-fonds in plaats van de volledige premie. Het precieze bedrag van die opslag wordt nog uitgewerkt. Voor zzp’ers met een goede particuliere AOV verandert er in de praktijk weinig: je dekking blijft hetzelfde, alleen de administratieve verplichting om aan te tonen dat je voldoende verzekerd bent, komt erbij.
Kan ik de UWV-verzekering combineren met een particuliere AOV?
Dat is in principe mogelijk, maar je moet oppassen voor samenloop. Als je tegelijk een UWV-uitkering en een particuliere AOV-uitkering zou ontvangen, kunnen de voorwaarden van de particuliere polis bepalen dat de uitkering wordt verlaagd met het bedrag dat je al van het UWV ontvangt. Lees de polisvoorwaarden goed, of laat een adviseur de combinatie doorrekenen. In veel gevallen is het financieel gunstiger om de UWV-vrijwillige verzekering te beeindigen zodra je een particuliere AOV met ruimere dekking hebt afgesloten.
Als zzp’er staan er in 2026 meer keuzes open dan ooit, maar ook meer risicos als je niets doet. De 13-wekentermijn na het verlaten van loondienst is een smal venster dat snel sluit — zet hem in je agenda als je overweegt te starten als zelfstandige. En met de BAZ in aantocht is er ook voor langzittende zzp’ers zonder dekking een vangnet in zicht, al duurt dat nog tot 2030. Tot die tijd geldt: ondernemen zonder arbeidsongeschiktheidsverzekering is een risico dat je simpelweg niet hoeft te nemen.
Tekst geoptimaliseerd in mei 2026.
