Steeds meer zzp’ers en ondernemers regelen hun arbeidsongeschiktheidsverzekering liever zelf. Geen afspraken met een adviseur, geen salesgesprek, gewoon online invullen en klaar. Dat klinkt aantrekkelijk, en in 2026 is het ook echt mogelijk bij een handvol grote aanbieders. Maar een AOV is geen autoverzekering. De keuzes die je bij het afsluiten maakt — over je beroepsklasse, het arbeidsongeschiktheidscriterium en het verzekerde bedrag — bepalen pas bij een claim of je goed of verkeerd zat. En dan is het te laat om terug te draaien.
In dit stuk kijken we specifiek naar het zelf afsluiten van een AOV: welke aanbieders dat toestaan, wat het medische acceptatieproces inhoudt als je het zonder begeleiding doet, welke valkuilen bij zelf afsluiten het vaakst voorkomen, en in welke situaties een onafhankelijk adviseur alsnog de slimste keuze is. Niet de koopgids, maar de eerlijke afweging: doe-het-zelf of deskundig begeleid?
Welke aanbieders laten je een AOV zelf online afsluiten?
Er zijn in Nederland een paar serieuze aanbieders waarbij je een AOV kunt afsluiten op basis van execution only — zonder dat een adviseur meekijkt. De bekendste zijn Centraal Beheer, a.s.r. en Movir (via Nationale-Nederlanden). Univé biedt ook een directe aanvraag aan. Bij Centraal Beheer betaal je eenmalig €99 afsluitkosten als je het zelf doet, bij Univé is dat €149. Movir heeft een eigen online module en benadrukt dat je geen advieskosten betaalt, maar dat je dan ook geen advies ontvangt.
Voordat je de aanvraag kunt starten, ben je wettelijk verplicht een kennis- en ervaringstoets te doen. Die duurt ongeveer tien minuten en test of je de consequenties van je keuzes begrijpt — bijvoorbeeld het verschil tussen beroepsarbeidsongeschiktheid en passende arbeid, en wat een eigen risicotermijn van twee jaar betekent voor je inkomen. Pas als je die toets haalt, mag de aanbieder je de polis verkopen zonder advies.
Er zijn ook vergelijkingsplatforms en bemiddelaars (zoals Polisselect of AOVzelfdoen) waarbij je Movir of andere producten zelf kunt aanvragen. Technisch gezien is dat ook execution only, maar die partijen bieden soms wel een checklist of FAQ ter ondersteuning. Dat is geen advies, maar kan handig zijn als aanvulling.
Het medische acceptatieproces als je het zelf doorloopt
De gezondheidsverklaring is het onderdeel waar de meeste zelfstandige aanvragers tegenaan lopen. Bij een adviseur wordt je goed voorbereid op de vragen; zonder adviseur doe je dat zelf. Dat klinkt simpel, maar er zijn een paar belangrijke regels die je moet kennen.
Ten eerste: vul de verklaring zelf in, niet iemand anders voor jou. Ten tweede: de meeste verzekeraars vragen naar klachten, behandelingen en doktersbezoeken over de afgelopen vijf tot tien jaar — sommige vragen zelfs verder terug. Twijfel je of iets meldingsplichtig is? Meld het dan. Een oude knieblessure, fysiotherapie voor rugklachten, een periode van burn-outklachten — het lijkt onbelangrijk, maar als je bij een claim een verband kan worden aangetoond met iets wat je níet hebt gemeld, kan de verzekeraar de uitkering weigeren op grond van verzwijging.
Je hebt het recht van eerste kennisgeving: dat betekent dat de medisch adviseur van de verzekeraar zijn advies eerst aan jou moet meedelen, voordat het naar de verzekeraar gaat. Zo kun je zelf beslissen of je de aanvraag doorzet of intrekt, zonder dat de gezondheidsinfo al is gedeeld. Vink deze optie altijd aan op de gezondheidsverklaring.
Zonder begeleiding weet je mogelijk niet wat de verzekeraar doet met uitsluitingen. Als je een aandoening meldt, kan de verzekeraar die specifieke kwaal uitsluiten van dekking. Dat is niet per se erg — een uitsluiting voor je knie betekent niet dat je geen AOV hebt — maar je moet het wel begrijpen en weten wat er nog wél gedekt is.
De vier grootste valkuilen bij zelf afsluiten
Executie zonder advies gaat mis op voorspelbare plekken. Hier zijn de vier valkuilen die het vaakst terugkomen.
1. Te laag verzekerd bedrag
Veel zelfstandigen kiezen een verzekerd bedrag dat ze "redelijk" vinden, maar dat niet aansluit bij hun werkelijke inkomensbehoefte. Een vuistregel: verzeker 70 à 80% van je gemiddelde netto-inkomen over de afgelopen drie jaar, rekening houdend met vaste lasten, hypotheek en gezinsuitgaven. Wie zijn inkomen sterk laat stijgen na het afsluiten, kan later merken dat de uitkering bij arbeidsongeschiktheid niet toereikend is.
2. Het verkeerde arbeidsongeschiktheidscriterium kiezen
Dit is het meest onderschatte onderscheid in een AOV. Bij beroepsarbeidsongeschiktheid wordt alleen gekeken of je jouw eigen beroep nog kunt uitoefenen. Kun je dat niet? Dan keer je uit, ook als je in theorie nog andere arbeid zou kunnen verrichten. Bij passende arbeid (ook wel: gangbare arbeid) houdt de verzekeraar rekening met al het werk dat je nog zou kunnen doen, ongeacht je opleiding of werkervaring. Dat laatste criterium leidt bij een claim veel sneller tot een lagere of geen uitkering. Het verschil in premie lijkt klein, maar het verschil in bescherming is enorm. Wie zelf kiest zonder dat verschil volledig te begrijpen, kiest vaak voor de goedkoopste optie — en dat is vrijwel altijd passende arbeid.
3. Verkeerde beroepsklasse
Verzekeraars delen beroepen in klassen in op basis van risico. Een ICT-consultant valt doorgaans in een lage klasse (weinig lichamelijk risico), een dakdekker in een hoge. Maar de indeling verschilt per verzekeraar, en de klasse bepaalt in grote mate je premie en acceptatiebeleid. Als je jezelf verkeerd classificeert — te laag — kan de verzekeraar bij een claim stellen dat de dekking niet gold voor jouw feitelijke werkzaamheden. Sommige aanbieders laten je zelf een omschrijving invullen; anderen hanteren een vaste lijst. Twijfel je over je beroepsklasse? Dat is precies het moment waarop een adviseur waarde toevoegt.
4. Uitsluitingen en aanvullende voorwaarden over het hoofd zien
Polisvoorwaarden zijn lang en gedetailleerd. Uitsluitingen voor psychische klachten, rugproblemen of specifieke chronische aandoeningen staan soms verscholen in de kleine lettertjes. Als je die niet actief leest, weet je niet wat er wel en niet gedekt is — totdat je een claim indient en het antwoord niet is wat je verwachtte.
De verplichte AOV en het belang van een eigen risicotermijn
In 2026 speelt ook de aankomende verplichte basisverzekering arbeidsongeschiktheid voor zelfstandigen (BAZ) een rol. Volgens de meest recente informatie van de Rijksoverheid gaat de overheid zelfstandigen verplichten een basisverzekering af te sluiten, waarschijnlijk met een premie van circa 5,4% van de winst, een wachttijd van twee jaar en een uitkering van maximaal 70% van het wettelijk minimumloon (circa €2.500 bruto per maand).
De opt-out-regeling maakt zelf afsluiten dit jaar extra urgent: ondernemers die vóór de peildatum — die naar verwachting ergens in het derde kwartaal van 2026 valt — een private AOV hebben afgesloten die aan de minimumeisen voldoet, mogen gebruikmaken van het overgangsrecht en hoeven niet automatisch in de verplichte basisregeling. Als je nu zelf een AOV afsluit met een eigen risicotermijn van twee maanden (in plaats van twee jaar) en een hoger verzekerd bedrag dan het minimumloon, heb je aanmerkelijk betere bescherming dan wat de BAZ biedt.
Dat maakt de keuze voor de juiste eigen risicotermijn extra relevant. Veel zelfstandigen kiezen bij zelf afsluiten voor een lange wachttijd om de premie te drukken — maar wie geen spaarbuffer heeft voor twee jaar wachten, heeft aan een goedkope polis met lange wachttijd weinig. Zie ook de categorie Arbeidsongeschiktheidsverzekering voor meer achtergrond.
Wanneer is zelf afsluiten prima, en wanneer is advies verstandiger?
Zelf afsluiten werkt goed als je situatie eenvoudig en stabiel is. Dat geldt als je:
- een kantoormatig of digitaal beroep hebt met een heldere omschrijving (geen combinatie van licht- en zwaar werk);
- geen relevante gezondheidshistorie hebt (geen chronische klachten, geen behandelingen afgelopen vijf jaar);
- een stabiel inkomen hebt dat je realistisch kunt vertalen naar een verzekerd bedrag;
- de tijd neemt om de polisvoorwaarden volledig te lezen en het verschil tussen beroeps- en passende arbeid snapt.
Advies is verstandiger als je:
- een gemengd beroep hebt waarbij je omschrijving lastig in een klasse past;
- gezondheidsklachten hebt gehad die kunnen leiden tot uitsluitingen;
- een sterk wisselend inkomen hebt of verwacht;
- in loondienst bent geweest en de overstap naar zelfstandig werk maakt — dan kunnen er andere overwegingen spelen rond WIA-rechten en de overgangsregeling;
- twijfelt over welk criterium (beroep vs. passend) bij jouw situatie hoort.
Een onafhankelijk adviseur kost geld — doorgaans tussen de €300 en €600 voor advies en bemiddeling — maar die kosten zijn eenmalig. Een verkeerd criterium of te laag verzekerd bedrag kan je bij arbeidsongeschiktheid tienduizenden euro’s kosten. De Consumentenbond benadrukt al jaren dat AOV-producten onderling sterk verschillen en dat vergelijken zonder kennis van de polisvoorwaarden vrijwel onmogelijk is.
Wil je toch zelf afsluiten maar wil je ook zekerheid? Een tussenvorm bestaat: leg je gemaakte keuzes voor aan een onafhankelijk adviseur voor een zogeheten second opinion, zonder dat die ook de bemiddeling doet. Dat kost minder dan volledige begeleiding maar geeft je wel een check op de essentiële onderdelen. Zie ook de digitale verzekeringen categorie voor meer over online AOV-tools.
Wat kost execution only vs. met adviseur?
De besparing op afsluitkosten is bij execution only reëel, maar kleiner dan je misschien denkt. Hier een globaal overzicht:
| Route | Eenmalige kosten | Voordeel | Risico |
|---|---|---|---|
| Zelf online (Centraal Beheer) | €99 | Snel, geen afspraken | Foute keuze voor rekening eigen |
| Zelf online (Univé) | €149 | Snel, geen afspraken | Foute keuze voor rekening eigen |
| Via onafhankelijk adviseur | €300–€600 | Marktoverzicht, begeleiding | Advieskosten (eenmalig) |
| Via gevolmachtigde/bank | Provisie in premie verwerkt | Lijkt gratis | Beperkt aanbod, minder onafhankelijk |
De maandelijkse premie voor een AOV hangt sterk af van leeftijd, beroep, verzekerd bedrag en looptijd. Een 35-jarige digitale tekstschrijver die €2.500 per maand verzekert tot 67 jaar met een eigen risicotermijn van vier weken, betaalt doorgaans tussen de €80 en €200 per maand — afhankelijk van het criterium en de verzekeraar. Bij beroepsarbeidsongeschiktheid ligt de premie structureel 15 à 30% hoger dan bij passende arbeid.
Veelgestelde vragen
Kan ik een AOV echt volledig zelf online afsluiten zonder adviseur?
Ja, dat kan bij een aantal grote aanbieders in Nederland, waaronder Centraal Beheer, a.s.r., Movir en Univé. Je bent wettelijk verplicht eerst een kennis- en ervaringstoets te doen om aan te tonen dat je de consequenties van je keuzes begrijpt. Pas daarna wordt de polis verkocht op basis van execution only. De afsluitkosten liggen doorgaans tussen de €99 en €149 eenmalig.
Wat is het verschil tussen beroepsarbeidsongeschiktheid en passende arbeid?
Bij beroepsarbeidsongeschiktheid kijkt de verzekeraar alleen of je je eigen beroep nog kunt uitoefenen. Kun je dat niet, dan ontvang je uitkering — ook als je theoretisch ander werk zou kunnen doen. Bij het criterium passende arbeid houdt de verzekeraar rekening met alle arbeid die je nog kunt verrichten, ongeacht je opleiding of ervaring. Dat leidt bij een claim sneller tot een lagere of geen uitkering. Beroepsarbeidsongeschiktheid is duurder maar biedt aanzienlijk betere bescherming.
Wat moet ik invullen bij de gezondheidsverklaring als ik zelf afssluit?
Meld alle gezondheidsklachten, behandelingen en doktersbezoeken over de gevraagde periode — bij twijfel altijd melden. Haal indien nodig je medisch dossier op bij de huisarts zodat je niets mist. Vink het recht van eerste kennisgeving aan, zodat de medisch adviseur zijn advies eerst aan jou doorgeeft voordat het naar de verzekeraar gaat. Verzwijging kan bij een claim leiden tot weigering van de uitkering.
Heeft de verplichte AOV voor zzp’ers invloed op mijn keuze om nu zelf af te sluiten?
Ja, zeker in 2026. De overheid werkt aan een verplichte basisverzekering (BAZ) met een uitkering van maximaal het wettelijk minimumloon na twee jaar wachttijd. Sluit je vóór de peildatum (verwacht derde kwartaal 2026) een private AOV af die aan de minimumeisen voldoet, dan kun je gebruikmaken van de opt-out en de overgangsregeling. Nu zelf afsluiten geeft je ook de vrijheid te kiezen voor een kortere eigen risicotermijn en een hoger verzekerd bedrag dan de basisregeling biedt.
Wanneer is een onafhankelijk adviseur toch verstandig bij een AOV?
Schakel een adviseur in als je beroep lastig te classificeren is, als je een relevante gezondheidsgeschiedenis hebt die kan leiden tot uitsluitingen, of als je inkomen sterk schommelt. Ook bij de overstap van loondienst naar zelfstandig werk zijn er specifieke overwegingen rond WIA-rechten en de overgangsregeling die je liever niet zelf uitzoekt. De advieskosten (€300–€600) staan in geen verhouding tot het financiële risico van een verkeerd gekozen polis.
Kan ik mijn AOV later aanpassen als mijn situatie verandert?
In beperkte mate. Je kunt het verzekerd bedrag bij sommige aanbieders ophogen na een inkomensstijging, maar alleen als dat contractueel is vastgelegd als een indexeringsclausule of optieclausule bij afsluiten. Het criterium (beroepsarbeidsongeschiktheid vs. passende arbeid) en de eigen risicotermijn wijzigen doorgaans niet zonder nieuwe medische acceptatie. Juist daardoor is het zo belangrijk die keuzes al bij afsluiten goed te maken.
Tekst geoptimaliseerd in mei 2026.
