Je werkt in loondienst en gaat ervan uit dat de overheid je opvangt als je arbeidsongeschikt raakt. Dat klopt gedeeltelijk: de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA) biedt een basisuitkering. Maar wie de details bekijkt, ontdekt een systeem vol drempelwaarden, kortingen en plafonds die je netto inkomen flink kunnen raken. In 2026 is de WIA-loongrens vastgesteld op €79.409,25 bruto per jaar — boven dat bedrag is je inkomen sowieso onverzekerd.
Werknemers die na twee jaar ziekte meer dan 35% arbeidsongeschikt zijn verklaard, krijgen een WIA-uitkering. Maar wie tussen de 15% en 35% uitvalt, heeft geen recht op een uitkering en staat grotendeels met lege handen. Bovendien is de uitkering voor wie wél in aanmerking komt lang niet altijd genoeg om je vaste lasten te blijven betalen. Dit artikel legt uit hoe het systeem werkt, waar de gaten zitten en welke verzekeringen jouw inkomen in 2026 daadwerkelijk beschermen.
Hoe werkt de WIA voor werknemers in loondienst?
De WIA bestaat uit twee regelingen: de WGA (Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten) en de IVA (Inkomensvoorziening Volledig Arbeidsongeschikten). De IVA is voor wie duurzaam en volledig arbeidsongeschikt is — dan ontvang je 75% van je laatste dagloon tot aan de WIA-loongrens. De WGA is voor wie gedeeltelijk arbeidsongeschikt is of mogelijk nog kan werken.
Binnen de WGA geldt de zogeheten 35%-grens: je moet minstens 35% arbeidsongeschikt zijn verklaard om überhaupt een WIA-uitkering te ontvangen. Wie 34% of minder uitvalt, ontvangt niets en is volledig aangewezen op zijn werkgever (die eventueel loon doorbetaalt) of op eigen spaargeld. Dat is een hard oordeel voor mensen die door ziekte of een aandoening minder kunnen werken, maar niet de drempel halen.
De WGA-uitkering zelf is aan een looptijd gebonden en kent twee fases. In de eerste fase ontvang je een loongerelateerde uitkering die na verloop van tijd daalt naar een lagere vervolguitkering. De hoogte van die vervolguitkering hangt af van wat je theoretisch nog kunt verdienen — niet van wat je daadwerkelijk verdient. Dat verschil heet het WGA-gat en is voor veel werknemers een onaangename verrassing.
Het WIA-gat: wat betekent dat concreet?
Stel: je verdient €4.000 bruto per maand en raakt 50% arbeidsongeschikt. Je kunt theoretisch nog werken als administratief medewerker, maar jouw functiebeperkingen maken dat in de praktijk lastig. UWV berekent op basis van die theoretische restcapaciteit je WGA-vervolguitkering. In de praktijk kan het uitkomen op minder dan 30% van je oorspronkelijke salaris. Wat er overblijft, moet je zelf opvangen.
Dit is het WIA-gat (ook wel WGA-gat genoemd): het verschil tussen je netto WIA-uitkering en je vroegere netto inkomen. Het gat is groter naarmate je salaris hoger lag, omdat de WIA-loongrens van €79.409,25 het maximum vormt waarover uitkering wordt berekend. Verdien je meer, dan is het meerdere simpelweg niet gedekt. De rijksoverheid legt de berekening stap voor stap uit — het lezen waard om je eigen situatie te begrijpen.
Naast het WIA-gat is er het WIA-bodemrisico: het risico dat je onder de 35%-grens blijft en helemaal geen uitkering ontvangt. In dat geval moet je werkgever niets meer bijdragen na de wettelijke loondoorbetalingsperiode van twee jaar, en ben je op eigen middelen aangewezen. Juist voor werknemers met een hypotheek of andere vaste lasten kan dat catastrofaal uitpakken.
Wat dekt de WIA-bodemverzekering?
De WIA-bodemverzekering is specifiek ontworpen voor het risico onder de 35%-grens. Als je 15% tot 35% arbeidsongeschikt bent verklaard, geeft deze verzekering een uitkering van doorgaans 25% van je verzekerd salaris. De looptijd varieert van 1 tot maximaal 7,5 jaar, afhankelijk van wat je afspreekt.
Werkgevers sluiten deze verzekering steeds vaker collectief af voor hun personeel, waardoor je als werknemer automatisch meeverzekerd bent. Is dat bij jouw werkgever niet het geval, dan kun je een individuele WIA-bodemverzekering afsluiten. De premie is doorgaans beperkt — het gaat immers om een relatief smalle dekking voor een specifiek risico. Informeer bij je HR-afdeling of je werkgever al een collectieve regeling heeft.
De WGA-hiaatverzekering: aanvulling op de WGA-uitkering
De WGA-hiaatverzekering pakt het gat aan dat ontstaat binnen de WGA-uitkering zelf — dus voor wie wel boven de 35%-grens komt, maar merkt dat de WGA-vervolguitkering niet genoeg is. Deze verzekering vult de WGA-uitkering aan tot minimaal 70% van het verzekerd loon, waarbij ook inkomen uit (gedeeltelijk) werken wordt meegeteld.
In 2026 is de WGA-premie die werkgevers betalen gestegen van 0,83% in 2025 naar gemiddeld 0,96% van de loonsom. Werkgevers mogen tot 50% van de Werkhervattingskas-premie doorberekenen aan werknemers via een inhouding op het nettoloon. Of dat bij jou het geval is, staat in je loonstrook of cao. Veel grotere werkgevers hebben een collectieve WGA-hiaatverzekering afgesloten — informeer hiernaar bij je personeelszaken.
Sluit je geen WGA-hiaatverzekering af via je werkgever, dan kun je dat individueel doen. De Consumentenbond biedt een vergelijkingsoverzicht van aanbieders. Grote spelers op dit vlak zijn onder meer Centraal Beheer, Nationale-Nederlanden en Loyalis (speciaal voor overheidspersoneel).
Aanvullende AOV voor werknemers: wanneer is dat slim?
Een aanvullende arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) voor werknemers in loondienst gaat verder dan de WIA-bodemverzekering of WGA-hiaatverzekering. Het is een bredere dekking die het volledige inkomensgat dicht tot een percentage naar keuze — doorgaans 70% tot 80% van je bruto salaris, ook boven de WIA-loongrens.
Een individuele aanvullende AOV kost werknemers in 2026 gemiddeld €15 tot €50 per maand, afhankelijk van leeftijd, beroep, gewenste dekking en eigen risicoperiode. Hoe zwaarder het beroep en hoe ouder je bent bij afsluiten, hoe hoger de premie. Sommige beroepsgroepen (zoals leraren of verpleegkundigen) betalen meer dan een kantoormedewerker in dezelfde leeftijdscategorie.
Voor werknemers met een salaris boven de WIA-loongrens van €79.409,25 is een aanvullende AOV vrijwel altijd zinvol, omdat het meerdere boven die grens sowieso niet door de WIA wordt gedekt. Maar ook bij een lager inkomen kan een aanvullende AOV het verschil maken tussen financieel overeind blijven of niet. De budgetcalculator van Nibud helpt je inschatten wat arbeidsongeschiktheid voor jouw huishoudportemonnee betekent.
Collectief of individueel: wat past bij jou?
Veel grotere werkgevers bieden een collectieve inkomensverzekering aan als arbeidsvoorwaarde. Voordelen: lagere premie door schaalgrootte, geen individuele medische keuring en directe dekking. Nadeel: je hebt minder invloed op de exacte dekking en de verzekering stopt als je van baan wisselt.
Check eerst je arbeidscontract of cao op de volgende punten:
- Is er een collectieve WGA-hiaatverzekering via de werkgever?
- Wordt de WIA-bodemverzekering collectief aangeboden?
- Hoe lang loopt de loondoorbetaling bij ziekte (standaard 2 jaar, maar sommige cao's bieden meer)?
- Wordt de premie (deels) door de werkgever betaald of ingehouden op je nettoloon?
Is er geen collectieve regeling, of wil je een bredere dekking dan de werkgever biedt, dan is een individuele WIA-aanvullingsverzekering de logische stap. Let bij vergelijken op de definitie van arbeidsongeschiktheid (eigen beroep vs. passende arbeid), de eigen risicoperiode en de eventuele medische acceptatievoorwaarden. Laat je adviseren door een onafhankelijk verzekeringsadviseur die bij de AFM geregistreerd staat.
Premie aftrekbaar? De fiscale kant
De premie van een individuele aanvullende AOV is fiscaal aftrekbaar in box 1, mits je de verzekering zelf betaalt (niet via de werkgever). Je trekt de premie af als lijfrentepremie of premie voor een arbeidsongeschiktheidsverzekering op je aangifte inkomstenbelasting. Hiervoor geldt de jaarruimte of reserveringsruimte.
Betaalt je werkgever de premie, dan is die premie voor jou belastingvrij, maar de uitkering is dan wel belast als loon. Betaal je zelf de premie, dan is de uitkering bij arbeidsongeschiktheid belast, maar heb je nu al fiscaal voordeel via de aftrek. Laat je over de fiscale inrichting adviseren — het maakt bij hogere premies een merkbaar verschil. De Belastingdienst heeft uitgebreide informatie over sociale verzekeringen en de fiscale behandeling hiervan.
Werknemers die via de werkgever collectief verzekerd zijn, kunnen via premies en fiscale aftrek meer lezen over hoe ze dit optimaal verwerken in hun belastingaangifte. Kijk ook bij arbeidsongeschiktheidsverzekeringen voor een overzicht van alle relevante dekkingsvormen.
Als werknemer in loondienst denk je misschien dat de overheid alles regelt. De praktijk laat zien dat de WIA een basis biedt, maar lang niet voor iedereen genoeg is. Door tijdig na te gaan wat jouw werkgever regelt, waar de gaten vallen en welke aanvullende dekking bij jouw situatie past, voorkom je dat een periode van ziekte ook een financiele crisis wordt. Een gesprek met een onafhankelijk adviseur duurt een uur — en kan je jarenlang gemoedsrust geven.
Veelgestelde vragen
Krijg ik als werknemer in loondienst automatisch een WIA-uitkering als ik arbeidsongeschikt raak?
Niet automatisch. Je moet eerst twee jaar ziek zijn geweest (de zogeheten wachttijd), waarbij je werkgever verplicht is je loon door te betalen. Daarna beoordeelt UWV of je meer dan 35% arbeidsongeschikt bent. Alleen dan heb je recht op een WIA-uitkering. Val je onder de 35%-grens, dan ontvang je niets vanuit de WIA en ben je afhankelijk van eventuele aanvullende regelingen via je werkgever of eigen verzekering.
Wat is het verschil tussen WGA en IVA?
De IVA (Inkomensvoorziening Volledig Arbeidsongeschikten) is voor wie duurzaam en volledig arbeidsongeschikt is — je ontvangt dan 75% van je laatste dagloon tot de WIA-loongrens. De WGA (Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten) is voor wie gedeeltelijk arbeidsongeschikt is of mogelijk kan re-integreren. De WGA kent een loongerelateerde fase gevolgd door een (lagere) vervolguitkering. Het WGA-gat ontstaat als die vervolguitkering beduidend lager ligt dan je vroegere inkomen.
Wat kost een aanvullende AOV als werknemer in 2026?
Een individuele aanvullende AOV kost werknemers in 2026 gemiddeld tussen de €15 en €50 per maand. De exacte premie hangt af van je leeftijd bij afsluiten, je beroep, de gewenste dekking (percentage van je inkomen), de eigen risicoperiode en eventuele medische factoren. Zwaarder lichamelijk werk leidt tot een hogere premie. Via een collectieve regeling van de werkgever ligt de premie vaak lager, mede doordat medische keuring soms achterwege blijft.
Kan ik een WGA-hiaatverzekering afsluiten als mijn werkgever niets regelt?
Ja, je kunt een WGA-hiaatverzekering individueel afsluiten bij verzekeraars als Centraal Beheer, Nationale-Nederlanden of via een onafhankelijk tussenpersoon. Let bij vergelijken op de looptijd van de dekking, de definitie van arbeidsongeschiktheid (eigen beroep of gangbare arbeid) en de eigen risicoperiode. Vergelijk minimaal drie offertes en schakel bij voorkeur een bij de AFM geregistreerde adviseur in voor onafhankelijk advies.
Is de premie van een aanvullende AOV aftrekbaar van de belasting?
Ja, als je de premie zelf betaalt (niet via je werkgever) is de premie van een aanvullende AOV fiscaal aftrekbaar in box 1 van de inkomstenbelasting. Je mag de premie aftrekken als lijfrentepremie of als premie arbeidsongeschiktheidsverzekering, binnen de geldende jaarruimte. Let op: betaalt je werkgever de premie, dan is die voor jou belastingvrij, maar is de uitkering bij arbeidsongeschiktheid wel belast als loon. Laat de fiscale structuur checken door een belastingadviseur.
Wat is de WIA-loongrens in 2026?
In 2026 is de WIA-loongrens vastgesteld op €79.409,25 bruto per jaar. Dit is het maximale jaarloon waarover de WIA een uitkering berekent. Verdien je meer, dan is het gedeelte boven die grens niet automatisch gedekt. Voor werknemers met een hoger salaris is een aanvullende AOV of WIA-excedent verzekering dan ook extra relevant om de volledige inkomensval te beperken.
Tekst geoptimaliseerd in mei 2026.
