Veel werkgevers weten dat ze iets moeten met arbo, maar wat precies? De Arbowet is helder: elk bedrijf met minimaal één werknemer is verplicht een basiscontract te sluiten met een gecertificeerde arbodienst of een combinatie van arbo-professionals. Wie dat niet doet, riskeert boetes van de Nederlandse Arbeidsinspectie en staat bij langdurig verzuim vrijwel zeker met lege handen. In 2026 zijn de toezichtseisen weer aangescherpt en is de rol van de preventiemedewerker stevig uitgebreid.
Dat arbo-contract is geen formaliteit. Het is de fundering onder je verzuimbeleid, je RI&E-verplichting en — in de praktijk — de sleutel waarmee verzuimverzekeraars beoordelen of jij recht hebt op uitkering. Geen geldig arbo-contract? Dan kan de verzekeraar uitkering weigeren of fors korten. Dit artikel legt uit wat de wet van je vraagt, wat het kost en hoe je arbo en verzuimverzekering slim aan elkaar knoopt.
Wat verplicht de Arbowet 2026 precies?
De kern van de Arbowet is dat jij als werkgever zorgt voor veilige en gezonde werkomstandigheden. Dat klink vaag, maar de wet maakt het concreet met vier zogeheten kerntaken die je verplicht moet uitbesteden aan gecertificeerde professionals:
- Begeleiding van zieke werknemers — een bedrijfsarts of basisarts begeleidt de re-integratie.
- Spreekuur — werknemers moeten een bedrijfsarts kunnen raadplegen, ook zonder dat de werkgever daarvoor toestemming geeft.
- Advisering over RI&E — de arbodienst toetst of jouw risico-inventarisatie en -evaluatie klopt.
- Second opinion — werknemers hebben het recht op een second opinion bij een andere bedrijfsarts, betaald door de werkgever.
Vanaf 1 januari 2026 telt het uitblijven van een verplicht werkoverleg (conform artikel 12 Arbowet) expliciet als overtreding. De Arbeidsinspectie kan daarvoor direct een bestuurlijke boete opleggen, zonder eerst een waarschuwing te geven. Dat is een nieuwe tand in de handhaving.
Vangnetregeling of maatwerkregeling: wat kies jij?
Je hebt als werkgever twee wettelijke routes om aan je arbo-verplichting te voldoen. De vangnetregeling is de makkelijkste: je sluit één contract met een gecertificeerde arbodienst, en die zorgt voor alle kerntaken. Alles onder één dak, één factuur. Het nadeel is dat je minder keuzevrijheid hebt over welke bedrijfsarts je inzet, en dat je betaalt voor diensten die je misschien nooit gebruikt.
De maatwerkregeling geeft meer regie. Jij — of de ondernemingsraad samen met jou — selecteert per kerntaak de beste aanbieder. Een zelfstandig bedrijfsarts voor het spreekuur, een arbeidshygiënist voor de RI&E-toetsing, en een casemanager voor de re-integratiecoaching. Slimmer inkoopbaar, maar vraagt ook meer beheer en coördinatie. Voor bedrijven boven de 50 medewerkers is dit financieel vrijwel altijd interessanter.
Welke route je ook kiest: de OR heeft instemmingsrecht over de keuze van de preventiemedewerker, het aantal uren dat hij of zij vrijgesteld wordt en de taakomschrijving. Dat staat vast in artikel 27 van de Wet op de ondernemingsraden. Sla dit overleg niet over — bij een arbeidsconflict is dit precies het punt waarop de Arbeidsinspectie gaat graven.
Kosten arbo-contract in 2026: wat betaal je per medewerker?
De prijs van arbodienstverlening verschilt sterk per pakket en aanbieder. Op basis van marktprijzen begin 2026 kun je de volgende bandbreedte aanhouden:
| Pakkettype | Kosten per medewerker/jaar (excl. btw) |
|---|---|
| Basiscontract (alleen verplichte kerntaken) | € 31 – € 80 |
| Pakket met casemanager, zonder bedrijfsarts | € 100 – € 150 |
| Volledig pakket inclusief bedrijfsarts | € 150 – € 250 |
| Uitgebreid pakket met preventiediensten | € 250 – € 400 |
Een bedrijf met 20 medewerkers betaalt voor een volledig pakket dus tussen de € 3.000 en € 5.000 per jaar. Let op: dit zijn abonnementskosten. Consultkosten bij daadwerkelijk verzuim of extra adviesuren komen er bovenop. De meeste verzuimverzekeraars en brancheorganisaties adviseren om minimaal het pakket mét bedrijfsarts te kiezen — goedkoper inkopen kan averechts werken als een medewerker uitvalt en de dossiervoering niet op orde is.
Via Arboportaal.nl (de officiële site van het ministerie van SZW) vind je een overzicht van gecertificeerde aanbieders en kun je vangnet- en maatwerkopties vergelijken.
De preventiemedewerker: verplicht én uitgebreider in 2026
Elk bedrijf met 25 of meer medewerkers is verplicht een preventiemedewerker aan te stellen. Dit is een werknemer — geen externe — die de werkgever adviseert over arbo-beleid, de RI&E uitvoert en collega’s attendeert op risico’s. In 2026 gelden nieuwe kwalificatievereisten die worden ingefaseerd: preventiemedewerkers moeten aantoonbaar minimaal mbo-niveau hebben op het gebied van veiligheid of arbeidshygiëne, via een erkende opleiding.
Dat klinkt als een administratieve last, maar het is ook een kans. Een goed opgeleide preventiemedewerker bespaart je geld: minder verzuim, minder arbeidsconflicten, betere dossiervoering als een medewerker toch uitvalt. Verzuimverzekeraars kijken nadrukkelijk naar de aanwezigheid en de kwalificaties van de preventiemedewerker bij het bepalen van de premie of bij het beoordelen van een uitkeringsclaim.
RI&E: de basis die je niet mag overslaan
De Risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) is voor elk bedrijf met personeel verplicht. Heb je meer dan 25 medewerkers, dan moet de RI&E worden getoetst door een gecertificeerde arbo-professional. De RI&E is geen eenmalig formulier — de wet vereist dat je hem actueel houdt: na elke grote organisatiewijziging, bij een nieuw werkproces, of minimaal eens per vier jaar. De uitkomst moet uitmonden in een plan van aanpak met concrete maatregelen en termijnen.
Een gedateerde of incomplete RI&E is een van de meest voorkomende overtredingen die de Arbeidsinspectie aantreft. De boete loopt al snel op tot € 3.000 per overtreding, en bij ernstige arbeidsomstandigheden kan de inspectie de werkzaamheden stilleggen. Meer informatie over wat de wet precies vereist vind je op Rijksoverheid.nl — arbobeleid.
Arbo-contract en verzuimverzekering: zo werkt de koppeling
Een verzuimverzekering dekt de loondoorbetalingsverplichting die je als werkgever hebt bij ziekte van een medewerker — in Nederland maximaal 104 weken, tot 70% van het loon (maar in de praktijk cao-afhankelijk hoger). Vrijwel alle verzuimverzekeraars stellen als harde voorwaarde dat er een geldig arbo-contract aanwezig is op het moment dat de werknemer ziek wordt. Ontbreekt dat contract, of is het verlopen, dan kan de verzekeraar de schade-uitkering beperken of zelfs weigeren.
Daarnaast hanteert een groeiend aantal verzekeraars een koppeling waarbij de arbodienst én de verzekeraar samenwerken: de bedrijfsarts levert de re-integratieverslagen direct aan in het systeem van de verzekeraar, wat de doorlooptijd van claims aanzienlijk verkort. Sazas en Centraal Beheer zijn bekende aanbieders die arbodienstverlening en verzuimverzekering in één pakket aanbieden. Dat is niet per definitie goedkoper, maar het elimineert administratieve gaten in de dossiervoering.
Vergelijk je opties voor bedrijfsverzekeringen breed — de combinatie arbo + verzuim + arbeidsongeschiktheidsverzekering voor de directeur-grootaandeelhouder is voor veel mkb-bedrijven een logisch pakket. Let bij het vergelijken op de wachttermijn (de periode dat je zelf het loon betaalt vóór de verzekering uitkeert), het eigen risico per jaar en de eventuele no-claimkorting.
Wat verandert er nog meer in 2026?
Naast de strengere handhaving op artikel 12-overleg en de nieuwe kwalificatievereisten voor preventiemedewerkers, treedt per 1 juli 2026 een verplichting in werking voor bedrijven met 10 of meer medewerkers: er moet een formele gedragscode zijn voor ongewenst gedrag op de werkvloer. Die code moet concreet omschrijven welk gedrag niet wordt getolereerd, inclusief voorbeelden, een klachtprocedure en disciplinaire maatregelen. De OR heeft instemmingsrecht over de inhoud van die code.
Hoewel dit niet direct een verzekeringsonderwerp is, raakt het wel aan je aansprakelijkheid. Als een medewerker een werkgerelateerde klacht indient wegens pesten of ongewenste intimiteiten, en jij hebt geen aantoonbaar beleid, is de kans groot dat de bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering de schade afwijst wegens onvoldoende zorgplicht. Zorg dus dat de gedragscode er vóór 1 juli ligt, door de OR is goedgekeurd en actief gecommuniceerd is naar alle medewerkers.
Een arbo-contract is geen luxe maar een wettelijke basis — en tegelijk de polis achter je polis. Wie het basiscontract op orde heeft, een actuele RI&E kan overleggen en een gekwalificeerde preventiemedewerker heeft aangesteld, staat sterker bij de Arbeidsinspectie én bij de verzekeraar. In een markt waar verzuimkosten per uitgevallen medewerker snel oplopen tot tienduizenden euro’s, is de investering van € 150 tot € 250 per medewerker per jaar voor een volledig arbo-pakket een van de goedkoopste vormen van risicobeheersing die je als werkgever kunt doen.
Veelgestelde vragen
Is een arbo-contract verplicht als ik maar één medewerker heb?
Ja. De Arbowet stelt dat elk bedrijf met minimaal één werknemer in dienst een basiscontract moet sluiten met een gecertificeerde arbodienst of arbo-professional. Er is geen uitzondering voor kleine bedrijven. Heb je minder dan 25 medewerkers, dan hoef je geen preventiemedewerker aan te stellen, maar de vier kerntaken (begeleiding, spreekuur, RI&E-toetsing en second opinion) moeten wel gedekt zijn. Zzp’ers zonder personeel vallen buiten de verplichting.
Wat is het verschil tussen een vangnetregeling en een maatwerkregeling?
Bij de vangnetregeling sluit je één contract met een erkende arbodienst die alle verplichte kerntaken uitvoert. Eenvoudig, maar minder flexibel. Bij de maatwerkregeling verdeel je de kerntaken over verschillende gecertificeerde professionals — de werkgever en de OR stellen samen vast wie welke taak op zich neemt. De maatwerkregeling vereist schriftelijke afspraken met elke professional en goedkeuring van de OR, maar geeft meer controle over kwaliteit en kosten.
Wat kost een arbo-contract gemiddeld in 2026?
Een volledig arbo-pakket inclusief bedrijfsarts kost in 2026 gemiddeld € 150 tot € 250 per medewerker per jaar (exclusief btw). Een basiscontract zonder bedrijfsarts begint rond de € 31 per medewerker per jaar. De exacte prijs hangt af van het aantal medewerkers, het gekozen pakket en de aanbieder. Voor een bedrijf met 10 medewerkers en een volledig pakket reken je dus op circa € 1.500 tot € 2.500 per jaar aan abonnementskosten, exclusief extra consulten.
Mag de verzekeraar een claim weigeren als ik geen geldig arbo-contract heb?
Ja, dat is mogelijk. Vrijwel alle verzuimverzekeraars nemen in hun polisvoorwaarden op dat een geldig arbo-contract een harde eis is voor dekking. Als een werknemer ziek wordt en jij hebt geen contract of het is verlopen, kan de verzekeraar de uitkering beperken of zelfs volledig weigeren. Controleer je polisvoorwaarden en zorg dat het contract altijd actueel is — ook na contractverlenging of bij wisseling van aanbieder.
Wat is de rol van de RI&E bij het arbo-contract?
De Risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) is een wettelijk verplicht document waarin je alle gezondheids- en veiligheidsrisico’s in je bedrijf in kaart brengt. Je arbo-contract moet voorzien in de toetsing van die RI&E door een gecertificeerde arbo-professional. Bedrijven met meer dan 25 medewerkers zijn verplicht de RI&E extern te laten toetsen. Een verouderde of ontbrekende RI&E leidt bij inspectie direct tot een boete en verzwakt je positie bij de verzuimverzekeraar.
Wanneer moet ik mijn arbo-contract aanpassen aan de wijzigingen van 2026?
Als jouw huidige contract dateert van vóór 2023 of nooit is herzien, is de kans groot dat de nieuwe eisen rond de preventiemedewerker (kwalificatievereisten MBO-niveau) en de uitgebreide second-opinion verplichting er nog niet in zitten. Controleer de contracttekst op de vier kerntaken en de afspraken over de preventiemedewerker. Per 1 juli 2026 geldt bovendien de gedragscodeverplichting voor bedrijven met 10+ medewerkers. Laat het contract zo nodig actualiseren door de arbodienst.
Tekst geoptimaliseerd in mei 2026.
