Je hebt een auto op naam staan maar geen rijbewijs — misschien is het verlopen, ingevorderd, of heb je er nooit een gehad. De vraag die dan snel opkomt: moet ik die auto dan alsnog verzekeren? Het antwoord is volmondig ja. De WAM-plicht (Wet Aansprakelijkheidsverzekering Motorrijtuigen) hangt aan het kenteken, niet aan jouw rijbewijs. Staat de auto op jouw naam en staat het kenteken actief, dan ben jij verantwoordelijk voor een geldige WA-dekking.
Gelukkig is het in de praktijk goed te regelen. De meeste grote verzekeraars — van Interpolis tot Univé en Allianz Direct — accepteren een verzekeringnemer zonder rijbewijs, op voorwaarde dat je een regelmatige bestuurder met een geldig rijbewijs opgeeft. In dit artikel lees je precies hoe dat werkt, welke situaties er zijn, wat de valkuilen zijn en wanneer schorsen via RDW de beste keuze is.
Waarom de WAM-plicht aan jou hangt, niet aan je rijbewijs
De WAM verplicht elke houder van een motorrijtuig tot een aansprakelijkheidsverzekering. "Houder" is in dit verband de persoon op wiens naam het kenteken geregistreerd staat. Of jij zelf kunt rijden, is voor de wet niet relevant. De wetgever wil primair dat slachtoffers van een aanrijding vergoed worden — en daarvoor kijkt de verzekeraar naar de tenaamstelling, niet naar een rijbewijsnummer.
Rij je zonder geldig rijbewijs wél de weg op en veroorzaak je een ongeluk? Dan betaalt de WA-verzekeraar de schade aan de tegenpartij uit — maar verhaalt de uitbetaling vrijwel zeker op jou als kentekenhouder (het zogeheten regres). Dat kan oplopen tot tienduizenden euro’s. De WAM beschermt slachtoffers, maar biedt jou zelf geen vrijbrief als je de regels overtreedt.
Situaties waarin je een auto hebt zonder rijbewijs
Er zijn meer situaties dan je denkt waarbij een kentekenhouder geen rijbewijs heeft:
- Auto op naam van ouder of partner: iemand koopt de auto voor fiscale of praktische redenen op eigen naam, maar rijdt zelf niet of zelden.
- Mantelzorg: een ouder familielid dat niet meer rijdt maar de auto aanhoudt omdat een mantelzorger hem gebruikt voor boodschappen of doktersbezoeken.
- Geërfde auto: je erft een auto van een ouder of partner. Het kenteken staat nog op naam van de overledene of wordt overgeschreven naar jou, terwijl je zelf geen rijbewijs hebt.
- Ingevorderd of verlopen rijbewijs: door een medische keuring, een verkeersdelict of simpelweg door te vergeten te verlengen. Je wilt of moet de auto tijdelijk aanhouden.
- Chronische aandoening: iemand die door ziekte niet meer rijdt maar de auto beschikbaar houdt voor een inwonende verzorger.
In al deze gevallen geldt dezelfde regel: de WAM-plicht loopt door zolang het kenteken actief op jouw naam staat.
De regelmatige bestuurder: wat het is en hoe je hem eerlijk opgeeft
Vrijwel elke verzekeraar vraagt bij het afsluiten van een autoverzekering naar de regelmatige bestuurder: de persoon die de auto het meest bestuurt. Als jij zelf niet rijdt, is dat de partner, het oudste thuiswonende kind, de mantelzorger of wie dan ook het vaakst achter het stuur zit.
Het opgeven van de juiste regelmatige bestuurder is niet alleen een formaliteit — het bepaalt mede de premie én de dekking. Verzekeraars kijken naar leeftijd, schadehistorie en het bonus-malus-verleden van die persoon. Geef je bewust de verkeerde persoon op om een lagere premie te scoren (het zogeheten fronting), dan riskeer je dat de verzekeraar bij een schade de uitkering weigert of terugvordert. In het ergste geval wordt de polis nietig verklaard wegens verzwijging.
Eerlijkheid loont ook vanuit een ander perspectief: gegevens over ingevorderde rijbewijzen worden gedeeld via het Centraal Informatie Systeem (CIS), het gedeelde register van Nederlandse verzekeraars. Probeer je daarna elders een polis af te sluiten, dan ziet iedere verzekeraar jouw dossier. Een registratie als gevolg van verzwijging kan je jarenlang opzadelen met hogere premies of zelfs weigeringen.
Rijbewijs verlopen of ingevorderd: auto behouden of schorsen?
Wanneer je rijbewijs tijdelijk niet geldig is — door invordering, medische keuring of gewoon een vergeten verlenging — staan er ruwweg twee opties open.
Optie 1: Verzekerd houden. Je behoudt een actieve WA-verzekering en geeft een andere regelmatige bestuurder op. Dit is zinvol als die persoon de auto ook daadwerkelijk gebruikt. De RDW en de Belastingdienst zien het kenteken als actief: je betaalt gewoon motorrijtuigenbelasting.
Optie 2: Schorsen via RDW. Je vraagt online via rdw.nl een schorsing aan. Tijdens de schorsing hoef je de auto niet te verzekeren en betaal je geen motorrijtuigenbelasting. Wel gelden er strenge voorwaarden: de auto mag absoluut niet op de openbare weg staan. De RDW controleert dit in 2026 actief met ANPR-camera’s. Rijd je toch met een geschorst kenteken, dan volgt een direct bekeuring en kan de platen worden ingenomen.
De kosten voor schorsing bedragen in 2026 circa €76 voor één jaar (kentekens jonger dan 15 jaar). Schorsing is dus financieel aantrekkelijk als de auto voor langere tijd niet gebruikt gaat worden. Maar zodra je de auto wilt gaan rijden — ook al is het maar één keer — moet het kenteken eerst worden geschorst opgeheven én moet er een geldige verzekering zijn.
Brommobiel en 45-km-auto: rijden met alleen een AM-rijbewijs
Er is een bijzondere categorie voertuigen waarbij je wel legaal kunt rijden zonder het gewone B-rijbewijs: de brommobiel (ook wel 45-km-auto of quadricycle genoemd). Bekende modellen zijn de Ligier, Aixam en Microcar. Voor deze voertuigen heb je een AM-rijbewijs nodig, dat je al vanaf 16 jaar kunt halen.
Ook brommobielen moeten verplicht een WA-verzekering hebben. De premies liggen doorgaans lager dan voor een gewone personenauto, maar variëren sterk per leeftijd. Jongeren onder de 25 betalen aanzienlijk meer vanwege het hogere risicoprofiel. Wil je als eigenaar zonder B-rijbewijs maar mét AM-rijbewijs een brommobiel verzekeren, dan ben jij zelf de regelmatige bestuurder — mits je het juiste rijbewijs hebt voor dat voertuigtype. Heb je ook het AM-rijbewijs niet, dan geldt dezelfde constructie als bij een gewone auto: een regelmatige bestuurder mét het vereiste rijbewijs opgeven.
Meer informatie over de exacte regels voor brommobielen vind je op rijksoverheid.nl.
Gevolgen van rijden zonder geldig rijbewijs bij een schade
Stel: het rijbewijs is verlopen of ingevorderd, maar de bestuurder rijdt toch. Er gebeurt een ongeluk. Wat dan?
De WA-verzekeraar moet onder de WAM de schade van derden (tegenpartij, voetgangers) vergoeden — dit is Europees verankerd en kan niet worden geweigerd ten opzichte van slachtoffers. Maar de verzekeraar heeft vervolgens het recht om het volledige uitbetaalde bedrag te verhalen op de bestuurder én de kentekenhouder. Dit wordt regres genoemd, en het kan hoog oplopen bij letselschade.
Voor de eigen schade (bij allrisk/cascoverzekering) ligt het anders: rijden zonder geldig rijbewijs is vrijwel universeel een uitsluitingsgrond in de polisvoorwaarden. Je eigen auto-schade wordt in dat geval niet vergoed. Een verlopen rijbewijs wordt door sommige verzekeraars gelijkgesteld aan "geen rijbewijs", afhankelijk van de reden van verlopen en de polisvoorwaarden.
De conclusie is duidelijk: heb je even geen geldig rijbewijs, rij dan niet. De financiële gevolgen bij een ongeluk kunnen jarenlange impact hebben — ook als de schade in eerste instantie wordt uitbetaald aan het slachtoffer. Lees de polisvoorwaarden van je verzekeraar via de Consumentenbond of vraag je tussenpersoon om uitleg over de uitsluitingsgronden in jouw polis.
Praktisch stappenplan: auto verzekeren als kentekenhouder zonder rijbewijs
Zo pak je het concreet aan in 2026:
- Bepaal wie de regelmatige bestuurder is. Dit moet de persoon zijn die de auto het meest bestuurt en een geldig rijbewijs heeft. Zorg dat zijn of haar naam, geboortedatum en rijbewijsnummer bij de hand zijn.
- Vergelijk verzekeraars. Niet alle verzekeraars accepteren een verzekeringnemer zonder rijbewijs. Allianz Direct, Interpolis en Univé doen dit in 2026 expliciet — maar controleer altijd de actuele acceptatiecriteria via de autoverzekering vergelijker.
- Kies het juiste dekkingsniveau. WA is verplicht. WA+ (beperkt casco) of allrisk is zinvol afhankelijk van de waarde van de auto. Bedenk dat bij allrisk rijden zonder rijbewijs een uitsluitingsgrond is — voor de regelmatige bestuurder is dit dus extra reden om het rijbewijs altijd geldig te houden.
- Overweeg schorsing als de auto langdurig niet gebruikt wordt. Dit bespaart op premie én motorrijtuigenbelasting. Vraag de schorsing aan via rdw.nl.
- Meld wijzigingen direct aan je verzekeraar. Verandert de regelmatige bestuurder? Is het rijbewijs ingevorderd? Geef dit door. Verzwijging is het grootste risico bij deze constructie.
Meer tips over autoverzekeringen vind je ook in de verzekeringstips & tools-sectie van deze site.
Kortom: een auto verzekeren zonder rijbewijs is in Nederland goed mogelijk en zelfs verplicht als het kenteken op jouw naam staat. De sleutel tot een probleemloze situatie is eerlijkheid — over wie er werkelijk rijdt, over de status van het rijbewijs en over elke wijziging die de risico-inschatting van de verzekeraar raakt. Doe je dat, dan ben je als kentekenhouder zonder rijbewijs juridisch én financieel goed beschermd.
Tekst geoptimaliseerd in mei 2026.
Veelgestelde vragen
Mag ik als kentekenhouder zonder rijbewijs een autoverzekering afsluiten?
Ja, dat mag en het is zelfs verplicht. De WAM-plicht hangt aan de tenaamstelling van het kenteken, niet aan het rijbewijs van de eigenaar. Je geeft bij het afsluiten een regelmatige bestuurder op — iemand met een geldig rijbewijs die de auto het meest gebruikt. Niet iedere verzekeraar accepteert dit, maar grote partijen als Interpolis, Univé en Allianz Direct bieden deze mogelijkheid in 2026 aan.
Wie is de regelmatige bestuurder en moet ik die eerlijk opgeven?
De regelmatige bestuurder is de persoon die de auto het vaakst bestuurt en een geldig rijbewijs heeft. Eerlijk opgeven is cruciaal: geef je bewust een verkeerde persoon op om een lagere premie te krijgen (fronting), dan kan de verzekeraar bij een schade de uitkering weigeren of terugvorderen. Gegevens worden gedeeld via het CIS-register, waardoor verzwijging ook bij toekomstige polissen zichtbaar blijft.
Wanneer is mijn auto schorsen slimmer dan verzekerd houden?
Schorsen via RDW is financieel aantrekkelijker als de auto voor langere tijd echt niet gebruikt wordt — je betaalt dan geen premie en geen motorrijtuigenbelasting. De kosten voor een schorsing bedragen in 2026 circa €76 per jaar. Voorwaarde is dat de auto niet op de openbare weg staat. Zodra je de auto wil rijden, moet de schorsing eerst worden opgeheven én moet er een geldige verzekering zijn.
Wat zijn de gevolgen als iemand rijdt met een verlopen of ingevorderd rijbewijs en er een ongeluk gebeurt?
De WA-verzekeraar vergoedt de schade van derden (slachtoffers), maar kan het volledige bedrag verhalen (regres) op de bestuurder en de kentekenhouder. Eigen schade (bij allrisk) wordt doorgaans niet vergoed: rijden zonder geldig rijbewijs is in vrijwel alle polisvoorwaarden een uitsluitingsgrond. De financiële gevolgen kunnen aanzienlijk zijn, zeker bij letselschade.
Kan ik een brommobiel of 45-km-auto rijden zonder B-rijbewijs?
Ja, voor een brommobiel (Ligier, Aixam, Microcar) heb je een AM-rijbewijs nodig, dat al vanaf 16 jaar te behalen is. Heb je dat AM-rijbewijs, dan ben jij zelf de regelmatige bestuurder. Een WA-verzekering is ook voor de brommobiel verplicht. Heb je ook het AM-rijbewijs niet, dan moet je alsnog een regelmatige bestuurder met het juiste rijbewijs opgeven.
Wat als ik de auto erf maar geen rijbewijs heb?
Als het kenteken door de erfenis op jouw naam terechtkomt, gaat de WAM-plicht direct over op jou. Je moet binnen een redelijke termijn ofwel een verzekering afsluiten (met opgave van een regelmatige bestuurder), ofwel het kenteken schorsen via RDW, ofwel de auto op naam van iemand anders zetten. Doe je niets, dan riskeer je een boete van de RDW en ben je persoonlijk aansprakelijk voor schade.
