Elk jaar in november gaan de zorgverzekeraars hun nieuwe premies bekendmaken, en elk jaar stellen veel mensen de controle van hun polis uit tot het te laat is. Want wie zich niet vóór 1 januari afmeldt, blijft automatisch bij dezelfde verzekeraar. Dat kan prima zijn — maar het kan je ook honderden euro’s per jaar kosten als er een veel goedkopere of betere polis voor je bestaat.
In 2026 liggen de premies voor een basisverzekering tussen de €142,40 en €185,00 per maand. Dat is een verschil van ruim €500 op jaarbasis, zelfs voor vergelijkbare basispolissen. En dan telt de aanvullende verzekering nog niet mee. Hieronder vind je een praktisch stappenplan, uitleg over de polisvormen, de deadlines en de aandachtspunten die in 2026 nieuw zijn.
Wanneer handelen: de overstapperiode 2026
Zorgverzekeraars zijn verplicht om hun premies voor het nieuwe jaar uiterlijk rond medio november bekend te maken. Zodra de premies gepubliceerd zijn, begint de overstapperiode officieel. Je hebt dan tot en met 31 december de tijd om je huidige polis op te zeggen. Daarna kun je tot uiterlijk 31 januari een nieuwe polis afsluiten — de nieuwe dekking loopt dan per 1 januari terug.
Concreet betekent dit: opzeggen vóór of op 31 december, nieuwe polis afsluiten vóór of op 31 januari. De meeste vergelijkingssites verwerken de nieuwe premies snel zodra ze beschikbaar zijn, zodat je direct kunt vergelijken. Maar wacht niet tot de laatste dag: in de week tussen Kerst en Oud en Nieuw loopt het bij veel verzekeraars storm, wat kan leiden tot verwerkingsfouten of vertragingen.
Als je niet opzegt, wordt je polis automatisch verlengd, ook als de premie stijgt. Je ontvangt dan wel een brief of e-mail van je verzekeraar met de nieuwe premie en eventuele wijzigingen in het pakket. Gooi die brief dus niet weg.
Stap voor stap je polis controleren
Een goede check van je zorgverzekering bestaat uit vier onderdelen. Begin bij de basisverzekering: heb je een naturapolis, een combinatiepolis of nog een restitutiepolis? Sinds 2025 bieden verzekeraars geen aparte restitutiepolissen meer aan — die zijn opgegaan in ruimere combinatiepolissen. Als je nog een oude restitutiepolis hebt, is dat in 2026 dus automatisch omgezet.
Controleer vervolgens je aanvullende verzekering. Denk hierbij concreet: hoeveel fysiobehandelingen vergoedt je polis per jaar, en hoeveel heb je er het afgelopen jaar gebruikt? Hoeveel zit er in het tandartspakket voor reguliere controles en eventueel kronen of bruggen? Als je een bril of lenzen draagt: vergoedt je polis dat nog? Veel mensen betalen voor aanvullingen die ze niet of nauwelijks gebruiken — dat is weggegooid geld. Omgekeerd: wie weet dat er meer fysiotherapie aankomt (na een operatie, bij chronische klachten), doet er goed aan de dekking tijdig uit te breiden.
Het derde punt is je eigen risico. In 2026 blijft het verplichte eigen risico staan op €385 per jaar. Je kunt dat vrijwillig verhogen in stappen van €100, tot maximaal €885. Elke extra €100 eigen risico levert je gemiddeld ongeveer €48 tot €55 premiekorting per jaar op. Een vrijwillig eigen risico van €500 extra (totaal €885) bespaart je dus ruwweg €240 tot €270 per jaar aan premie — maar je betaalt bij zorgkosten wel die €500 extra zelf. Dit loont alleen als je jong en gezond bent en weinig zorg verwacht te gebruiken. Zie je aankomen dat je het komende jaar regelmatig naar de fysiotherapeut of specialist gaat? Dan is een laag eigen risico financieel slimmer.
Tot slot: controleer of je premie daadwerkelijk concurrerend is. Gebruik daarvoor de premievergelijker van de Consumentenbond of het overzicht op de website van de Rijksoverheid. Let daarbij niet alleen op de maandpremie, maar ook op de aanvullende dekking en het eigen risico dat de polis standaard hanteert.
Wanneer overstappen de moeite waard is
Niet iedereen hoeft elk jaar over te stappen. Als je tevreden bent over je verzekeraar, de dekking klopt bij je zorggebruik en de premie niet overdreven stijgt, is verlengen prima. Maar er zijn situaties waarin overstappen duidelijk loont:
Je zorgbehoefte is veranderd. Een nieuwe aandoening, een aankomende operatie of juist een jaar zonder noemenswaardige zorgkosten kan de afweging omdraaien. Een polis die vorig jaar perfect paste, hoeft dat dit jaar niet meer te zijn.
Je premie stijgt terwijl vergelijkbare polissen goedkoper zijn geworden. In 2026 daalde de premie bij 23 verzekeraars, bleef hij gelijk bij 19 en steeg hij bij 25. Verzekeraars als NN verlaagden de premie met circa €10 per maand, terwijl Aevitae juist ongeveer €10 per maand duurder werd. Het verschil tussen de goedkoopste en duurste vergelijkbare polis bedraagt op jaarbasis ruim €500 — dat is het waard om even te checken.
Je maakt geen gebruik meer van de collectiviteitskorting. Hierover meer in de volgende sectie.
Naturapolis, combinatiepolis en gecontracteerde zorg
De polissoort bepaalt welke zorgaanbieders je kunt bezoeken en wat je vergoed krijgt als je naar een niet-gecontracteerde aanbieder gaat. Het is een van de meest ondergewaardeerde keuzes bij de jaarlijkse check.
Bij een naturapolis heeft de verzekeraar contracten afgesloten met een selecte groep zorgaanbieders: ziekenhuizen, fysiotherapeuten, ggz-instellingen. Ga je naar een niet-gecontracteerde aanbieder, dan vergoedt de verzekeraar doorgaans 60% tot 80% van het tarief dat hij zelf hanteert. Dat kan oplopen tot een aanzienlijk tekort dat je zelf bijbetaalt.
Een combinatiepolis biedt meer vrijheid: voor de meeste zorgtypen geldt vrije keuze met volledige vergoeding, voor een deel werkt het als een naturapolis. Combinatiepolissen zijn in de praktijk de meest gekozen variant, mede omdat de aparte restitutiepolis per 2025 is verdwenen. Wil je maximale keuzevrijheid, kies dan een ruime combinatiepolis in plaats van een strikte naturapolis.
Wil je een specifieke specialist of ziekenhuis bezoeken? Controleer dan vóór het afsluiten of die instelling gecontracteerd is. Veel verzekeraars hebben een online zoektool voor gecontracteerde zorgaanbieders. Het Nibud adviseert om bij chronische ziektes of regelmatige specialistische zorg altijd te controleren of je vaste zorgaanbieder in het netwerk van je nieuwe verzekeraar zit.
Aandachtspunten specifiek voor 2026
Er zijn twee veranderingen in 2026 die extra aandacht verdienen.
Premieontwikkeling beperkt gestegen. De gemiddelde maandpremie voor een basisverzekering bedraagt in 2026 circa €159,30 — een stijging van slechts €0,58 ten opzichte van 2025. Dat is historisch laag. De verklaring: het Zorgverzekeringsfonds had een buffer opgebouwd, waardoor verzekeraars minder premie hoefden te verhogen. Verwacht voor 2027 en 2028 echter wel grotere stijgingen, mede door vergrijzing en duurdere behandelingen. Gebruik 2026 als relatief rustig jaar om je dekking goed te evalueren.
Collectiviteitskorting op basisverzekering definitief verdwenen. Sinds 2023 is de collectiviteitskorting op de basisverzekering afgeschaft. Veel werknemers ontvingen via hun werkgever jarenlang 5% tot 10% korting op de basispremie — dat bestaat niet meer. Op aanvullende verzekeringen kan de korting via een collectief soms nog wel tot 20% bedragen. Als je je via je werkgever had verzekerd puur voor de korting op de basis, heeft dat in 2026 dus geen meerwaarde meer. Vergelijk dan opnieuw individueel, want je vindt mogelijk een goedkopere of betere polis buiten het collectief.
Het kabinet heeft overigens aangekondigd het verplichte eigen risico per 2027 te halveren naar €165. Dat betekent voor volgend jaar minder financieel risico bij ziekte, maar naar verwachting ook een hogere basispremie om het verschil te compenseren. Houd daar rekening mee als je nu overweegt een hoog vrijwillig eigen risico te kiezen voor de premiekorting: die voordelen worden kleiner zodra het verplichte deel daalt.
Zorgkosten en zorgtoeslag: vergeet het niet
De premie is niet alles. Als je een lager inkomen hebt, kun je in aanmerking komen voor zorgtoeslag — een tegemoetkoming van de overheid. In 2026 is de maximale zorgtoeslag voor een alleenstaande circa €131 per maand, voor partners samen iets meer. Check of je recht hebt via de proefberekening van de Belastingdienst. De zorgtoeslag compenseert een deel van de premie, waardoor je netto-premie veel lager kan uitvallen dan de kale maandprijs suggereert.
Houd ook rekening met je zorgkosten als aftrekpost. Specifieke zorgkosten die niet vergoed worden door je verzekeraar en die boven een drempel uitkomen, zijn soms aftrekbaar in de inkomstenbelasting. Raadpleeg daarvoor Nibud of een belastingadviseur voor de actuele voorwaarden.
Intern is ook een kijkje waard: op Verzekeringstips & tools vind je handige checklijsten voor je jaarlijkse verzekeringcheck, en via Premies & fiscale aftrek lees je meer over de belastingvoordelen rondom zorgkosten.
Al met al is het jaarlijkse controlemoment niet iets wat je in een minuut afronddt. Maar wie er elk najaar een half uur voor neemt — polis doorlezen, premies vergelijken, aanvullingen opnieuw beoordelen — kan makkelijk €200 tot €500 per jaar besparen zonder ook maar één euro minder zorg te krijgen. Dat is meer dan de meeste andere financiële beslissingen je in dezelfde tijd opleveren.
Veelgestelde vragen
Wanneer kan ik mijn zorgverzekering opzeggen voor 2026?
Je kunt je zorgverzekering opzeggen tot en met 31 december van het lopende jaar. Zorgverzekeraars publiceren hun nieuwe premies uiterlijk medio november, zodat je tijd hebt om te vergelijken. Na opzegging heb je tot 31 januari de tijd om een nieuwe polis af te sluiten, met terugwerkende kracht per 1 januari. Doe je dat niet op tijd, dan wordt de lopende polis automatisch verlengd.
Wat is het verplichte eigen risico in 2026?
Het verplichte eigen risico blijft in 2026 staan op €385 per jaar. Je kunt dit vrijwillig verhogen tot maximaal €885 (in stappen van €100), in ruil voor een lagere maandpremie. Elke €100 extra eigen risico levert gemiddeld €48–€55 premiekorting per jaar op. Verhogen loont alleen als je weinig zorgkosten verwacht; bij chronische klachten of gepland gebruik van zorg is het verstandiger het eigen risico laag te houden.
Is er nog collectiviteitskorting op mijn zorgverzekering?
Op de basisverzekering niet meer. Sinds 2023 is de collectiviteitskorting op de basisverzekering afgeschaft. Via een collectieve verzekering (bijv. via je werkgever) kun je soms nog wel korting krijgen op de aanvullende verzekering, tot wel 20% bij sommige verzekeraars. Als je je collectief verzekerd hebt puur voor de basiskorting, loont het om in 2026 opnieuw individueel te vergelijken.
Wat is het verschil tussen een naturapolis en een combinatiepolis?
Bij een naturapolis werk je met een netwerk van gecontracteerde zorgaanbieders. Ga je naar een niet-gecontracteerde aanbieder, dan vergoedt de verzekeraar slechts 60–80% van het tarief, en betaal je het restant zelf. Een combinatiepolis biedt meer vrijheid: voor veel zorgtypen is de keuze vrij, voor anderen geldt het netwerkprincipe. Aparte restitutiepolissen bestaan per 2025 niet meer — de ruime combinatiepolis is de beste vervanging als je keuzevrijheid wil houden.
Hoe controleer ik of mijn aanvullende verzekering nog klopt?
Kijk terug op het afgelopen jaar: welke zorgkosten had je, en wat werd vergoed? Vergelijk dat met wat je aanvullende polis dekt. Check specifiek: het aantal fysiotherapiebehandelingen, de tandartsdekking (controle, kroon, brug), een eventuele brillenvergoeding en de ggz-dekking. Betaal je voor een aanvulling die je nooit gebruikt? Schakel terug. Verwacht je meer zorg? Verzwaar op tijd. Aanpassingen zijn alleen mogelijk tijdens de overstapperiode (november–januari).
Wat verandert er in 2027 met het eigen risico?
Het kabinet heeft aangekondigd het verplichte eigen risico per 2027 te halveren van €385 naar €165 per jaar. Dit betekent minder financieel risico bij ziekte voor verzekerden, maar naar verwachting ook een hogere basispremie om het verschil te compenseren. Wie nu een hoog vrijwillig eigen risico kiest puur voor de premiekorting, moet er rekening mee houden dat dit voordeel in 2027 kleiner wordt.
Tekst geoptimaliseerd in mei 2026.
