Als zzp’er weet je het allang: een klassieke arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) vreet aan je maandbudget. Afhankelijk van je leeftijd, beroep en gewenste dekking betaal je in 2026 al snel tussen de 150 en 400 euro per maand — zonder dat je er ooit gebruik van hoopt te maken. Geen wonder dat veel zelfstandigen uitwijken naar goedkopere alternatieven zoals een broodfonds, een schenkkring of crowdsurance via platforms zoals SharePeople.
Maar goedkoop betekent niet altijd passend. Elk alternatief heeft zijn eigen spelregels, zijn eigen maximum en zijn eigen fiscale positie. En met de komst van de Wet BAZ — de verplichte basisverzekering arbeidsongeschiktheid voor zelfstandigen — worden de keuzes in 2026 er niet eenvoudiger op. Dit artikel legt alle drie de opties naast elkaar, zodat je een weloverwogen keuze kunt maken.
Wat is een broodfonds precies?
Een broodfonds is een onderlinge hulpconstructie voor zelfstandigen. Een groep van doorgaans 20 tot 50 zzp’ers legt maandelijks geld in op een persoonlijke spaarrekening. Word je ziek, dan schenken de andere leden jou een deel van hun spaarpot — vandaar de naam: je zorgt voor elkaars brood. De stichting Broodfonds begeleidt inmiddels honderden van deze fondsen door heel Nederland.
De kosten zijn overzichtelijk. Je betaalt eenmalig 225 euro inschrijfgeld en daarna maandelijks 12,50 euro contributie plus een persoonlijke inleg die je zelf kiest. Die inleg loopt van 33,75 euro tot 112,50 euro per maand. Hoe hoger de inleg, hoe meer je kunt ontvangen als je uitvalt. De maximale uitkering bedraagt in de praktijk circa 2.500 euro netto per maand, voor maximaal twee jaar. Daarna houdt de steun op.
Toetreden kan op meerdere manieren: via een informatiebijeenkomst, op voordracht van een bestaand lid, of door aan te haken bij een fonds in oprichting. Je hoeft geen medische keuring te ondergaan, maar je moet wel zzp’er, vennoot van een VOF, maat in een maatschap of DGA zijn. Loontrekkenden komen niet in aanmerking.
Schenkkring: belastingvrij maar tijdelijk
Een schenkkring lijkt sterk op een broodfonds, maar is juridisch anders opgebouwd. In plaats van een spaarpot schenken de leden elkaar direct geld op het moment dat iemand uitvalt. De uitkering is daardoor belastingvrij, omdat het wettelijk gezien een gift is en je per persoon niet meer ontvangt dan het jaarlijkse belastingvrije schenkingsbedrag. In 2026 ligt die grens op 2.769 euro per schenker per jaar — wat in de praktijk neerkomt op een maandelijkse uitkering van maximaal een paar honderd euro per lid.
Dat klinkt aantrekkelijk, maar het nadeel is even duidelijk: de uitkering is structureel lager dan bij een broodfonds of een echte AOV. Bovendien geldt ook hier een maximale uitkeringsperiode van twee jaar. Fiscale aftrek van de bijdragen is er niet — de schenkingen zijn niet aftrekbaar van de winst, net zomin als de ontvangen bedragen belast zijn. Per saldo een nul-nul-situatie die voor kleine risicos prima werkt, maar niet als vervanger van een volwaardige inkomensverzekering.
Organisaties als ZZP Nederland bieden eigen schenkkringen aan, net als samenwerkingsverbanden als SamSamKring. Vergelijken loont: de kosten en maximale uitkeringen verschillen per aanbieder.
Crowdsurance: de digitale variant met meer slagkracht
Crowdsurance is het nieuwste lid van de familie. Het principe: een digitaal platform koppelt zelfstandigen aan elkaar, waarna gezonde leden doneren aan zieke collega’s. Bekendste speler in Nederland is SharePeople, dat in 2026 actief is met een volledig online model.
Bij SharePeople kies je zelf een gewenst inkomen bij ziekte tussen 1.000 en 3.000 euro netto per maand. De wachttijd is acht weken (twee maanden), waarna de uitkering ingaat. De looptijd kan twee jaar zijn, maar ook doorlopen tot je pensioenleeftijd — dat maakt crowdsurance flexibeler dan een broodfonds. Je betaalt jaarlijks 120 euro (excl. btw) platformkosten, plus een maandelijkse donatie die nooit meer dan 6% van je gekozen inkomen bedraagt. Bij een gewenst inkomen van 2.000 euro is dat maximaal 120 euro per maand.
Een bijkomend voordeel: SharePeople werkt ook met een collectieve AOV-component die gecombineerd kan worden met de crowdsurance. Daarmee kom je mogelijk in aanmerking voor de opt-out van de toekomstige verplichte BAZ — maar check dit altijd met een adviseur, want de voorwaarden zijn complex.
De BAZ: verplichte AOV voor zzp’ers — en wat dit betekent voor jouw keuze
Wie in 2026 als zzp’er werkt, heeft ongetwijfeld gehoord van de Wet BAZ: de Basisverzekering Arbeidsongeschiktheid Zelfstandigen. Het wetsvoorstel is ingediend bij de Tweede Kamer en de verplichting gaat op zijn vroegst in 2030 in. De standaard wachttijd in de publieke BAZ bedraagt twee jaar (104 weken). De uitkering is 70% van je gemiddelde winst, maar nooit meer dan het wettelijk minimumloon.
Cruciaal voor je keuze nu: een broodfonds of schenkkring alleen kwalificeert niet voor de opt-out van de BAZ. Dat is omdat er geen eindleeftijd van 55 jaar of ouder is en de uitkeringsperiode te beperkt is. Een crowdsurance-platform zoals SharePeople kan, afhankelijk van de gekozen combinatie met een private AOV, wel in aanmerking komen voor de opt-out. Meer informatie over de BAZ vind je op rijksoverheid.nl en bij de AFM.
Het slimme scenario voor 2026: combineer een broodfonds of schenkkring voor de eerste twee jaar met een private AOV met twee jaar wachttijd. Die combinatie is goedkoper dan een AOV met korte wachttijd, dekt de eerste periode af en kwalificeert wel voor de opt-out. Zie ook ons overzicht van arbeidsongeschiktheidsverzekeringen voor vergelijkingen van private AOV-aanbieders.
Kosten vergelijking: wat betaal je per maand?
Om de drie opties concreet te maken, zet je ze hieronder naast elkaar voor een zzp’er van 35 jaar die 2.000 euro netto per maand wil ontvangen bij ziekte:
| Optie | Maandkosten (indicatief) | Max. uitkering | Max. periode | Belasting op uitkering |
|---|---|---|---|---|
| Broodfonds | ca. 90-125 euro/mnd | ca. 2.500 euro netto | 2 jaar | Nee (gift) |
| Schenkkring | ca. 40-80 euro/mnd | beperkt (wettelijk schenkplafond) | 2 jaar | Nee (gift) |
| Crowdsurance (SharePeople) | max. 120 euro/mnd + 10 euro platform | 1.000-3.000 euro netto | 2 jaar of tot pensioen | Nee (gift) |
| Klassieke AOV | 150-400 euro/mnd | tot 80% inkomen | Tot AOW-leeftijd | Ja (uitkering belast) |
Let op: de premie van een klassieke AOV is wel fiscaal aftrekbaar als zakelijke kostenpost of als lijfrentepremie binnen de jaarruimte. Bij broodfonds en schenkkring is die aftrek er niet. Meer over fiscale aftrekmogelijkheden lees je in ons dossier over premies en fiscale aftrek.
Praktische voorwaarden om lid te worden
Elk alternatief stelt zijn eigen eisen. Bij een broodfonds is er geen medische keuring, maar geldt er doorgaans een wachttijd van drie tot zes maanden voordat je kunt uitkeren. Ziek worden kort na toetreding levert dus niets op. Bovendien verwacht het fonds actieve deelname: je moet beschikbaar zijn voor de onderlinge steun en bijdragen als een groepslid uitvalt.
Bij een schenkkring is de drempel lager, maar de dekking ook. Sommige kringen werken met open inschrijving, andere met een selectieprocedure. Crowdsurance-platforms zoals SharePeople hanteren een online aanmeldingsproces zonder medische keuring, maar beoordelen je werkongeschiktheid bij uitval wel door gespecialiseerde adviseurs — dat duurt gemiddeld twee tot vier weken.
Wat alle drie gemeen hebben: ze zijn bedoeld voor zelfstandigen. Ben je in loondienst of heb je een nul-urencontract, dan val je buiten de boot. Kijk bij twijfel over je situatie op kvk.nl voor een heldere basisuitleg.
Voor wie is elk alternatief het meest geschikt?
Een broodfonds past het best bij zzp’ers die veel waarde hechten aan een persoonlijk netwerk en bereid zijn actief deel te nemen. De onderlinge solidariteit is concreet: je kent de mensen in je fonds. De kosten zijn beheersbaar en de maximale uitkering is realistisch voor het opvangen van kortdurende uitval.
Een schenkkring is interessant als aanvulling op andere maatregelen, of voor zzp’ers met een laag inkomensniveau waarvoor de wettelijke schenkingsgrenzen minder beperkend zijn. Als enige dekking schiet het tekort bij langdurige arbeidsongeschiktheid.
Crowdsurance via een platform als SharePeople is de meest flexibele optie. De hogere dekking, het langere uitkeringsperspectief en de optie om dit te combineren met een private AOV maken het aantrekkelijk voor zzp’ers die serieus nadenken over hun positie na de invoering van de BAZ. De kosten zijn transparant en de digitale onboarding is snel geregeld.
Voor wie langdurig en volledig gedekt wil zijn — tot de AOW-leeftijd — blijft een klassieke AOV de enige echte oplossing. De alternatieven zijn goedkoper, maar kopen slechts tijd. De verstandigste keuze in 2026 is dan ook vaak een combinatie: een broodfonds of crowdsurance voor de eerste twee jaar, aangevuld met een betaalbare AOV met lange wachttijd voor de rest. Zo dek je het risico af, houd je de kosten laag en sta je er solide voor als de BAZ straks werkelijkheid wordt. Vergelijk aanbieders via ons overzicht van arbeidsongeschiktheidsverzekeringen om de combinatie te vinden die bij jouw situatie past.
Veelgestelde vragen
Is een broodfonds hetzelfde als een AOV?
Nee. Een broodfonds is een onderlinge hulpconstructie waarbij groepsleden elkaar schenken bij ziekte. Een AOV is een verzekeringsproduct van een erkende verzekeraar met wettelijke garanties. Het broodfonds keert maximaal twee jaar uit en kwalificeert niet als vervanging voor de toekomstige verplichte BAZ. Een AOV kan doorlopen tot je AOW-leeftijd en biedt meer juridische zekerheid, maar kost aanzienlijk meer per maand.
Is de uitkering van een schenkkring belastingvrij?
Ja, omdat het juridisch gezien giften zijn. In 2026 mag je per schenker maximaal 2.769 euro per jaar belastingvrij ontvangen. In een schenkkring met meerdere leden kan dit optellen, maar de totale uitkering blijft relatief beperkt vergeleken met een broodfonds of AOV. De bijdragen die je zelf betaalt zijn niet fiscaal aftrekbaar van je winst. Ontvang je meer dan het vrijgestelde bedrag per persoon, dan kan de belastingdienst de meerdere giften als belast inkomen aanmerken.
Wat kost crowdsurance via SharePeople per maand?
Je betaalt 120 euro per jaar (circa 10 euro per maand) aan platformkosten, plus een maandelijkse donatie als een groepslid ziek is. Die donatie bedraagt nooit meer dan 6% van het inkomen dat je zelf hebt gekozen. Kies je voor 2.000 euro per maand bij ziekte, dan is je maximale maandelijkse bijdrage 120 euro. In de praktijk is de gemiddelde bijdrage lager, omdat niet elke maand iemand uitvalt. SharePeople rekent geen opstarttarieven.
Telt een broodfonds mee voor de opt-out van de verplichte BAZ?
Nee, niet alleen. Een broodfonds zonder aanvullende private AOV kwalificeert niet voor de opt-out van de Wet BAZ. Daarvoor is een volwaardige AOV nodig die voldoet aan alle wettelijke eisen, waaronder een uitkering tot minimaal 55 jaar en een dekking van minimaal 70% van het inkomen. Een combinatie van een broodfonds voor de eerste twee jaar plus een private AOV met twee jaar wachttijd kan wel kwalificeren — check dit altijd bij een erkend adviseur of op rijksoverheid.nl.
Kan ik meerdere alternatieven combineren?
Ja, en dat is zelfs slim. De meest kosteneffectieve constructie in 2026 is een broodfonds of crowdsurance voor de eerste twee jaar (de wachttijd van de BAZ), aangevuld met een private AOV met twee jaar wachttijd voor langdurige arbeidsongeschiktheid. De AOV is goedkoper met een langere wachttijd, en het broodfonds of de crowdsurance dekt de eerste periode af. Zo betaal je minder totale premie dan voor een AOV met korte wachttijd, en heb je toch breed gedekt. Zie ook premies en fiscale aftrek voor info over aftrekbaarheid.
Tekst geoptimaliseerd in mei 2026.
