Stel dat je morgen overlijdt. Kan je partner de hypotheek dan nog opbrengen? Voor de meeste huishoudens is het antwoord zonder een overlijdensrisicoverzekering (ORV) een hard nee. De ORV is de meest directe vorm van hypotheekbescherming die er bestaat: de verzekeraar keert een bedrag uit aan je nabestaanden als jij overlijdt binnen de looptijd. Met dat geld lossen zij (een deel van) de hypotheek af, zodat zij in het huis kunnen blijven wonen.
In 2026 is de ORV populairder dan ooit onder starters, maar ook herijking bij doorstromers speelt een rol nu de huizenprijzen hoog blijven en twee inkomens voor de meeste hypotheken onmisbaar zijn. Dit artikel legt uit hoe de ORV bij hypotheek precies werkt, wat de premie per kwartaal bedraagt, welke dekking je kiest en wat er is veranderd rondom de NHG-verplichting.
Hoe de ORV bij hypotheek werkt
Een overlijdensrisicoverzekering is eenvoudig: je spreekt een verzekerd bedrag af voor een bepaalde looptijd. Als je overlijdt terwijl de polis nog loopt, keert de verzekeraar dat bedrag uit aan de begunstigde. Dat is bijna altijd je partner, of anders je erfgenamen. De begunstigde kan het geld vrij gebruiken, maar in de praktijk gaat het richting aflossing van de resterende hypotheekschuld.
Een ORV is geen spaarverzekering. Er is geen opgebouwd kapitaal, geen uitkering als je de looptijd overleeft, en geen beleggingscomponent. Je betaalt premie voor pure risicodekking, en dat maakt de premie laag vergeleken met gemengde levensverzekeringen. Twee gezonde mensen van begin dertig kunnen voor een dekking van 200.000 euro over 30 jaar al uitkomen op minder dan 20 euro per maand elk, afhankelijk van de verzekeraar.
Aflopend of gelijkblijvend: het verschil in een oogopslag
De grootste keuze bij een ORV is de verzekerde som: blijft die gelijk gedurende de hele looptijd, of daalt hij mee met je hypotheekschuld? Dit onderscheid heeft grote gevolgen voor zowel de premie als de bescherming die je partner krijgt.
Aflopende ORV (annuitair of lineair): De verzekerde som daalt elk jaar. Bij een annuitair aflopende ORV daalt het bedrag in hetzelfde tempo als de aflossingen van een annuiteithypotheek: in de beginjaren langzaam, later sneller. Bij een lineair aflopende ORV gaat het om een vast bedrag per jaar. De gedachte is: naarmate je hypotheekschuld lager wordt, heb je minder uitkering nodig om de restschuld af te lossen. Dit maakt de premie lager dan bij een gelijkblijvende polis.
Gelijkblijvende ORV: De verzekerde som staat de hele looptijd vast. Dit kost meer premie, maar je partner krijgt ook bij overlijden in het laatste jaar van de hypotheek nog de volle som uitgekeerd. Het verschil heeft dan geen relatie meer met de restschuld, maar geeft financiele speelruimte: denk aan studiekosten van kinderen, het wegvallen van een tweede inkomen of verbouwingsplannen die nooit zijn uitgevoerd.
| Kenmerk | Aflopend (annuitair) | Gelijkblijvend |
|---|---|---|
| Verzekerd bedrag | Daalt mee met schuld | Vast gedurende looptijd |
| Premie | Lager | Hoger |
| Uitkering na 25 jaar | Klein (restschuld gering) | Vol bedrag |
| Best voor | Puur hypotheekafdekking | Inkomensvervanging partner |
Veel adviseurs combineren beide: een aflopende polis voor de hypotheekschuld plus een kleinere gelijkblijvende polis als inkomensbuffer. Dat geeft de beste bescherming zonder onnodig hoge premie. Je kunt meer lezen over verzekeringsvormen bij levensverzekeringen.
Wat betaal je per kwartaal aan ORV-premie?
De premie van een ORV hangt af van je leeftijd, rookgedrag, gezondheid, de looptijd en het verzekerde bedrag. Verzekeraars als NN, DELA, Allianz en Scildon rekenen verschillende tarieven, maar de bandbreedte is goed te schetsen.
Als indicatie voor een niet-rokende persoon van 35 jaar met een annuitair aflopende ORV van 250.000 euro over 30 jaar geldt in 2026 een maandpremie van ruwweg 15 tot 25 euro, afhankelijk van de aanbieder. Per kwartaal is dat 45 tot 75 euro. Voor een gelijkblijvende dekking van hetzelfde bedrag loopt de kwartaalpremie op naar 80 tot 120 euro. Rokers betalen doorgaans twee tot drie keer zoveel vanwege het statistisch hogere risico.
Betalen per kwartaal in plaats van maandelijks levert soms een kleine korting op bij sommige aanbieders; jaarlijks betalen is vaak nog iets voordeliger. Het is goed om ook de betaalfrequentie mee te nemen in je vergelijking. De Consumentenbond raadt aan premies te vergelijken via een onafhankelijke adviseur, omdat het prijsverschil tussen de duurste en goedkoopste aanbieder bij dezelfde dekking kan oplopen tot 40 procent.
NHG en de ORV: de verplichting die verviel
Tot 2018 was een overlijdensrisicoverzekering in de meeste gevallen verplicht bij een hypotheek met Nationale Hypotheek Garantie (NHG). De NHG-voorwaarden stelden dat minimaal een van de aanvragers een ORV moest hebben die de hypotheekschuld afdekte. Wie dat niet kon afsluiten vanwege gezondheidsproblemen, liep het risico dat de NHG-hypotheek niet doorging.
Dat veranderde per 1 januari 2018. De NHG schafte de verplichting af om de woningmarkt toegankelijker te maken voor mensen met een chronische aandoening of een andere medische reden waardoor een ORV moeilijk of duur te verkrijgen is. Sindsdien is de ORV bij NHG-hypotheek een vrije keuze. Per 1 januari 2020 gold dit ook met terugwerkende kracht voor lopende NHG-hypotheken: wie eerder vanwege NHG verplicht een ORV had afgesloten, kon deze opzeggen zonder dat de NHG-bescherming verviel.
In 2026 is de ORV bij NHG dus niet verplicht. De NHG verstrekt de garantie ongeacht of er een overlijdensrisicoverzekering aanwezig is. Toch blijft een ORV verstandig, ook met NHG: de NHG-garantie dekt de schuld bij executieverkoop tegenover de bank, maar beschermt je partner niet tegen gedwongen verhuizing of inkomensverlies. Meer informatie vind je op de website van NHG zelf.
Second-life situatie: het inkomen van de achterblijvende partner
Een aspect dat bij hypotheekbescherming vaak onderbelicht blijft is de inkomenspositie van de achterblijvende partner. Stel dat je partner overlijdt en de hypotheek wordt met de ORV-uitkering volledig afgelost. Dan vervalt de maandlast, maar ook het inkomen van de overledene. De vaste lasten als energie, boodschappen, zorgverzekering en eventuele kinderopvang gaan gewoon door.
De overgebleven partner leeft dan op een single inkomen in een woning die op twee inkomens was berekend. In veel gevallen is dat inkomen onvoldoende om comfortabel te leven, zeker als er kinderen zijn. Dit is de reden waarom financiele adviseurs spreken over het second-life scenario: wat is het minimuminkomen dat de achterblijvende partner nodig heeft om de komende jaren financieel staande te blijven?
Een gelijkblijvende ORV boven op de aflopende polis speelt hierop in. De extra uitkering fungeert als kapitaalsbuffer waarmee de partner inkomen kan aanvullen, een hypotheekvrije situatie kan creeren of de toekomst van kinderen kan veiligstellen. Nibud raadt aan minimaal vijf jaar vervangingsinkomen in te calculeren voor de achterblijvende partner. Dat vertaalt zich in de praktijk naar een extra gelijkblijvend verzekerd bedrag van 60.000 tot 120.000 euro, afhankelijk van het netto-inkomen en de gezinssituatie. Bekijk ook het aanbod bij premies en fiscale aftrek voor handige rekentools.
Wanneer sluit je een ORV af en voor hoe lang?
De logische keuze is om de looptijd van de ORV te laten samenvallen met de hypotheeklooptijd. Bij een hypotheek van 30 jaar neem je een polis van 30 jaar. Zo ben je gedekt zolang er een restschuld is. Toch zijn er situaties waarin het slim is om korter of langer te kiezen.
Korter kan zinvol zijn als je verwacht de hypotheek vroegtijdig af te lossen, bijvoorbeeld door erfenis of overwaarde bij een volgende verhuizing. Langer dan de hypotheeklooptijd heeft in principe weinig nut voor hypotheekbescherming, maar sommige mensen kiezen een langere looptijd om ook inkomensvervanging na de pensioendatum te dekken.
Het goede moment om een ORV af te sluiten is bij de hypotheekaanvraag zelf. Dan ben je gezond verklaard, de premie is op jonge leeftijd laag en je hebt de polis direct actief als de hypotheek ingaat. Later afsluiten kan altijd, maar de premie stijgt met de leeftijd. Boven de 50 jaar loopt de premie voor een grote som fors op, en boven de 60 weigeren sommige verzekeraars een nieuwe lange polis. Goed vooruit plannen loont dus. De AFM adviseert bij twijfel een onafhankelijk financieel adviseur in te schakelen die meerdere aanbieders vergelijkt.
Gezamenlijke of kruislingse polis?
Stellen kunnen kiezen voor een gezamenlijke polis of twee aparte polissen. Bij een gezamenlijke polis zijn beide partners verzekerd, maar keert de polis eenmalig uit bij het eerste overlijden. Daarna is de polis beeindigd en is de langstlevende partner niet meer gedekt. Dat is een nadeel: als de langstlevende partner later ook overlijdt, is er geen tweede uitkering voor kinderen of andere nabestaanden.
Bij twee afzonderlijke polissen, ook wel kruislingse polissen genoemd, zijn beide partners individueel verzekerd. Elke polis keert uit bij het overlijden van de betreffende verzekerde. De langstlevende partner behoudt zijn of haar eigen polis na het overlijden van de ander. Dit is duurder, maar geeft betere bescherming, zeker als er jonge kinderen in het spel zijn.
Een ORV geeft samen met een goede levensverzekering de meest complete financiele bescherming voor je gezin. De ORV dekt de hypotheek af; aanvullende producten als een arbeidsongeschiktheidsverzekering beschermen het inkomen bij ziekte of invaliditeit tijdens het leven. Samen vormen ze de basis van een solide financieel vangnet voor huiseigenaren.
Een overlijdensrisicoverzekering voor je hypotheek is een van de meest betaalbare en effectieve vormen van financiele bescherming die er bestaat. De premie is laag, de uitkering direct en de werking simpel. Of je nu kiest voor een aflopende polis die exact meeloopt met je restschuld, of een gelijkblijvende dekking die je partner ook inkomen geeft na het aflossen: beiden zijn zinvol en combineerbaar. De NHG verplicht je er niet meer toe, maar de noodzaak is er in de meeste gezinssituaties nog altijd gewoon.
Veelgestelde vragen
Is een ORV verplicht bij een hypotheek in 2026?
Nee, een overlijdensrisicoverzekering is in 2026 niet verplicht bij het afsluiten van een hypotheek, ook niet bij een hypotheek met NHG. Sinds 1 januari 2018 heeft NHG de verplichting afgeschaft. Sommige hypotheekverstrekkers kunnen intern nog een ORV aanbevelen of zelfs als aanbevelingswaardige voorwaarde stellen, maar wettelijk gezien is er geen verplichting. Toch is een ORV in de meeste gevallen verstandig, zeker als beide partners bijdragen aan de hypotheeklasten en er kinderen zijn.
Wat is het verschil tussen een aflopende en gelijkblijvende ORV?
Bij een aflopende ORV daalt de verzekerde som elk jaar mee met de aflossing van je hypotheek. Je betaalt een lagere premie, maar de uitkering is later in de looptijd ook kleiner. Bij een gelijkblijvende ORV staat de verzekerde som de hele looptijd vast. De premie is hoger, maar je partner krijgt ook na 20 of 25 jaar nog het volledige bedrag uitgekeerd. Een combinatie van beide polissen geeft zowel hypotheekdekking als inkomensbuffer.
Hoeveel betaal ik per kwartaal voor een ORV bij mijn hypotheek?
Dat hangt sterk af van je leeftijd, rookgedrag, gezondheid, looptijd en de verzekerde som. Als indicatie: een gezonde niet-roker van 35 jaar met een annuitair aflopende ORV van 250.000 euro over 30 jaar betaalt in 2026 ruwweg 45 tot 75 euro per kwartaal. Voor een gelijkblijvende dekking van hetzelfde bedrag loopt de kwartaalpremie op tot 80 tot 120 euro. Rokers betalen doorgaans twee tot drie keer meer. Vergelijken loont: het prijsverschil tussen aanbieders kan oplopen tot 40 procent.
Wat is een second-life scenario bij hypotheekbescherming?
Het second-life scenario beschrijft de financiele situatie van de achterblijvende partner na overlijden. Zelfs als de hypotheek volledig is afgelost met de ORV-uitkering, valt het inkomen van de overledene weg. De overblijvende partner draait dan op een enkel inkomen, terwijl vaste lasten doorlopen. Nibud adviseert minimaal vijf jaar vervangingsinkomen in te calculeren. Een gelijkblijvende ORV bovenop de aflopende polis biedt die buffer. Hoeveel je nodig hebt, hangt af van de hoogte van het weggevallen inkomen en de gezinssituatie.
Kan ik een ORV afsluiten als ik al een NHG-hypotheek heb?
Ja, een ORV afsluiten bij een bestaande NHG-hypotheek kan altijd, los van de hypotheekverstrekker. Je bent niet gebonden aan de aanbieder die ook je hypotheek verstrekt. Het is zelfs verstandig om ook bij een bestaande hypotheek te kijken of een ORV ontbreekt of verouderd is. De premie stijgt wel met de leeftijd, dus hoe eerder je dit regelt, hoe voordeliger. Een onafhankelijk adviseur vergelijkt aanbieders en vindt de beste premie voor jouw situatie.
Tekst geoptimaliseerd in mei 2026.
