Je sluit een hypotheek af, en de adviseur stelt voor om meteen ook een overlijdensrisicoverzekering (ORV) te regelen. Vroeger was dat bij een hypotheek met Nationale Hypotheek Garantie gewoon verplicht. Dat is al een paar jaar niet meer zo. Maar de vraag of je er toch een wilt afsluiten, is relevanter dan ooit: hypotheekschulden zijn in 2026 gemiddeld hoger, looptijden langer, en nabestaanden kunnen bij overlijden van een partner in grote financiele problemen komen.
In dit stuk leggen we uit hoe een ORV bij een hypotheek werkt, wat het kost, welke vormen er zijn, en wanneer je er echt baat bij hebt. We rekenen met concrete bedragen en laten zien waarop je moet letten als je gaat vergelijken.
Niet meer verplicht bij NHG: wat betekent dat?
Tot 2018 gold bij hypotheken met Nationale Hypotheek Garantie de regel dat je een overlijdensrisicoverzekering moest afsluiten als de hypotheek hoger was dan 80% van de woningwaarde. Dat is inmiddels afgeschaft. NHG bevestigt op haar website dat de verplichting voor zowel nieuwe als bestaande hypotheken volledig is komen te vervallen.
Dat neemt niet weg dat een aantal geldverstrekkers in de praktijk nog steeds een ORV vraagt als aanvullende voorwaarde, met name als de hypotheek-to-value (LTV) hoog is. Het is dus verstandig dit vooraf te checken bij je eigen bank of geldverstrekker. De regel is: geen wettelijke verplichting meer, maar contractueel kan het nog steeds een eis zijn.
Losstaand van verplichtingen is een ORV bij een hypotheek voor de meeste huishoudens gewoon zinvol. Je partner of nabestaanden kunnen de hypotheek anders niet meer dragen als jij wegvalt. NHG biedt dan weliswaar bescherming tegen restschuld bij gedwongen verkoop, maar de maandlasten lopen gewoon door.
Lineair of annuïtair aflopend: kies de juiste dekking
Een overlijdensrisicoverzekering hoeft niet met een vaste uitkering te werken. Je kunt kiezen voor een gelijkblijvende of een aflopende dekking. Bij een hypotheek is een aflopende polis bijna altijd de beste keuze, omdat de restschuld ook afloopt.
Er zijn twee varianten van aflopende dekking:
- Lineair aflopend: het verzekerde bedrag daalt elk jaar met een vast bedrag. Past goed bij een lineaire hypotheek, waarbij je elke maand hetzelfde aan aflossing betaalt.
- Annuïtair aflopend: de dekking daalt in hetzelfde tempo als de restschuld van een annuïteitenhypotheek. In de beginjaren daalt de dekking langzamer, later sneller. Dit sluit exact aan op de meest voorkomende hypotheekvorm in Nederland.
Een aflopende polis is goedkoper dan een gelijkblijvende, omdat het maximale risico voor de verzekeraar in de loop van de tijd afneemt. Voor wie een aflossingsvrije hypotheek heeft, of iemand wil beschermen ongeacht de hypotheekschuld, kan een gelijkblijvende uitkering zinvoller zijn.
Wat kost een ORV bij 200.000 euro hypotheek?
Premies variëren sterk afhankelijk van leeftijd, rookgedrag, gezondheid, looptijd en dekking. Als richtlijn voor een niet-rokende 40-jarige met een aflopende ORV voor een hypotheek van 200.000 euro met een looptijd van 30 jaar, rekenen verzekeraars in 2026 ruwweg de volgende maandpremies:
| Verzekeringsvorm | Geschatte premie/mnd (niet-roker, 40 jr) |
|---|---|
| Annuïtair aflopend, 200k, 30 jaar | ca. 10 – 18 euro |
| Lineair aflopend, 200k, 30 jaar | ca. 8 – 14 euro |
| Gelijkblijvend, 200k, 30 jaar | ca. 20 – 30 euro |
Rookt een van de verzekerden? Dan liggen premies dikwijls twee tot drie keer zo hoog. Een 50-jarige roker voor dezelfde dekking kan al snel 60 tot 80 euro per maand betalen. Leeftijd is de belangrijkste kostenfactor: begin je op je 30e, dan betaal je bij vergelijkbare dekking vaak minder dan de helft van wat een 45-jarige betaalt. Vergelijken loont dan ook enorm — de premieverschillen tussen aanbieders kunnen bij gelijke dekking oplopen tot 40%.
Partner-ORV: samen of apart verzekerd?
Als jullie allebei inkomen hebben en beiden afhankelijk zijn van de hypotheeklasten, is het zinvol om beiden een ORV af te sluiten. Dat kan op twee manieren:
- Twee losse polissen: elke partner heeft een eigen verzekering. Bij overlijden keert de polis van de overledene uit aan de achterblijver. Dit is fiscaal en praktisch de meest eenvoudige constructie.
- Kruislings verzekerd: partner A sluit een polis af op het leven van partner B en andersom. Bij overlijden keert de polis uit aan de overlevende. Dit kan in sommige situaties erfbelasting voordelen bieden, maar vraagt om advies van een financieel planner.
Sommige verzekeraars bieden ook een tweelevenpolis aan: een polis die bij overlijden van de eerste van de twee partners uitkeert. Dat is vaak iets goedkoper dan twee aparte polissen, maar er zijn beperkingen bij scheiding of als je de polis wil aanpassen. Vraag dit specifiek na bij het vergelijken.
Fiscale behandeling in 2026: premie en uitkering
De premie van een ORV is in de meeste gevallen niet fiscaal aftrekbaar. De Belastingdienst behandelt de premie als een particuliere verzekering zonder aftrekrecht in box 1. Dit is anders dan de hypotheekrente, die (beperkt en afbouwend) wel aftrekbaar blijft.
Er is een uitzondering: als de ORV direct gekoppeld is aan een kapitaalverzekering eigen woning (KEW) of een lijfrentepolis, kunnen er andere regels gelden. Voor de meeste mensen die nu een hypotheek afsluiten is dat niet meer van toepassing, omdat de KEW per 1 april 2013 is afgeschaft voor nieuwe gevallen.
De uitkering bij overlijden valt doorgaans buiten box 1. Of er erfbelasting over betaald wordt, hangt af van wie de begunstigde is en hoe de polis geconstrueerd is. Als de nabestaande (bijvoorbeeld je partner) de uitkering ontvangt en de polis op de juiste manier is opgesteld, kan de uitkering buiten de nalatenschap vallen en daarmee ook buiten de erfbelasting. Dit is maatwerk — raadpleeg een adviseur als dit voor jou relevant is.
Meer informatie over de fiscale behandeling vind je via de Belastingdienst of via Nibud, dat periodiek budgettaire richtlijnen voor huishoudens publiceert.
Looptijd afstemmen op de hypotheek
Een hypotheek heeft tegenwoordig bijna altijd een looptijd van 30 jaar — dat is ook de maximale looptijd die recht geeft op hypotheekrenteaftrek. Het ligt voor de hand om de ORV dezelfde looptijd te geven. Toch zijn er situaties waarbij een kortere looptijd zinvol is:
- Je verwacht de hypotheek eerder af te lossen (bijvoorbeeld door erfenis of verkoop).
- Je kinderen zijn over 15 jaar zelfstandig en de financiele druk op de achterblijvende partner daalt daarna aanzienlijk.
- Je hebt al voldoende vermogen opgebouwd dat als buffer dient bij overlijden.
Let op: een ORV afsluiten na je 55e of 60e is beduidend duurder. Als je nu 45 bent en een korte looptijd kiest, loop je het risico dat je op latere leeftijd helemaal geen betaalbare verzekering meer kunt krijgen — zeker als je gezondheid dan ook veranderd is. Afstemmen op de volledige hypotheeklooptijd is voor de meeste mensen de verstandigste keuze.
Hoe vergelijk je een ORV in 2026?
De makkelijkste manier is via een onafhankelijk vergelijkingsplatform zoals Verzekering.nl of FX.nl. Je vult je leeftijd, het gewenste verzekerd bedrag, de looptijd en eventueel rookgedrag in, en je krijgt direct premies van meerdere verzekeraars naast elkaar.
Let bij het vergelijken niet alleen op de premie. Controleer ook:
- Gezondheidsverklaring: bij hogere bedragen of bepaalde leeftijden kan medische acceptatie nodig zijn. Sommige verzekeraars stellen zwaardere eisen dan andere.
- Premiegarantie: de meeste ORVs hebben een vaste premie voor de hele looptijd. Dat is prettig, want je weet precies wat je betaalt.
- Begunstiging: controleer of de begunstigde correct is ingesteld (partner, nabestaande) en of dit aansluit op je testament.
- Koppeling aan hypotheek: sommige geldverstrekkers eisen dat de polis aan hen verpand wordt. Dat betekent dat bij overlijden eerst de hypotheekschuld wordt afgelost. De rest gaat naar de nabestaanden.
De Consumentenbond heeft een uitgebreide vergelijkingstest gepubliceerd waarbij naast prijs ook de kwaliteit van de voorwaarden wordt beoordeeld. Dat is een goed startpunt als je meer wilt weten dan alleen de maandpremie. Kijk ook op onze levensverzekering en premies en fiscale aftrek paginas voor meer achtergrond.
Aan het einde van de rit is een ORV bij een hypotheek een van de goedkoopste vormen van financiele bescherming die je kunt regelen. Voor een 40-jarige niet-roker gaat het om een paar tientjes per maand, voor zekerheid die tientallen jaren standhoudt. Vergelijk breed, stem de looptijd af op je hypotheek, en zorg dat beide partners goed gedekt zijn.
Veelgestelde vragen
Is een overlijdensrisicoverzekering verplicht bij een hypotheek met NHG?
Nee. Vanaf 2018 is de verplichting van een ORV voor hypotheken met Nationale Hypotheek Garantie volledig komen te vervallen — ook voor bestaande hypotheken. Dat neemt niet weg dat individuele geldverstrekkers in hun eigen voorwaarden nog een ORV kunnen eisen, zeker bij een hoge loan-to-value. Check dit bij je eigen bank of hypotheekadviseur.
Wat kost een overlijdensrisicoverzekering voor een hypotheek van 200.000 euro?
Voor een niet-rokende 40-jarige met een annuïtair aflopende ORV op 200.000 euro en een looptijd van 30 jaar betaal je in 2026 ruwweg 10 tot 18 euro per maand. Een gelijkblijvende polis is duurder: reken op 20 tot 30 euro per maand. Rookt de verzekerde? Dan kunnen premies twee tot drie keer zo hoog uitvallen. Vergelijken via een onafhankelijk platform bespaart gemiddeld 30 tot 40%.
Wat is het verschil tussen een lineair en een annuïtair aflopende ORV?
Bij een lineair aflopende ORV daalt het verzekerde bedrag elk jaar met een vast, gelijk bedrag. Dat sluit aan bij een lineaire hypotheek. Bij een annuïtair aflopende ORV daalt de dekking in hetzelfde tempo als de restschuld van een annuïteitenhypotheek: de eerste jaren langzamer, later sneller. De lineaire variant is doorgaans iets goedkoper. Kies altijd de variant die aansluit bij jouw hypotheekvorm.
Is de premie van een ORV fiscaal aftrekbaar?
In de meeste gevallen niet. De premie van een gewone overlijdensrisicoverzekering bij een hypotheek is niet aftrekbaar in box 1. De uitkering bij overlijden valt ook niet in box 1. Of er erfbelasting verschuldigd is over de uitkering, hangt af van hoe de polis geconstrueerd is en wie de begunstigde is. Goed gestructureerd kan de uitkering buiten de nalatenschap vallen. Laat je hierover adviseren door een financieel planner of notaris.
Hoe lang moet een ORV bij een hypotheek lopen?
Stem de looptijd af op die van je hypotheek — doorgaans 30 jaar. Een kortere looptijd is alleen zinvol als je verwacht de hypotheek eerder af te lossen, of als de financiele druk op nabestaanden na een bepaalde periode sterk afneemt (kinderen uit huis, ander vermogen beschikbaar). Bedenk dat een nieuwe polis op latere leeftijd fors duurder is, en niet altijd nog mogelijk bij gewijzigde gezondheid.
Tekst geoptimaliseerd in mei 2026.
