Je hebt een veroordeling achter je en wil nu gewoon verder met je leven. Huis, auto, inboedel — allemaal dingen die je wilt verzekeren. Maar zodra je het aanvraagformulier invult en de vraag ziet staan over je justitieel verleden, weet je dat het ingewikkeld gaat worden. Want ja: een strafblad kan ertoe leiden dat een verzekeraar je weigert, hogere premies vraagt of extra voorwaarden stelt. Tegelijk zijn er grenzen aan wat een verzekeraar mag, en zijn er alternatieven als de grote namen de deur voor je dichthouden.
In dit artikel lees je precies hoe de mededelingsplicht werkt, wat de 8-jaarregel inhoudt, welke registers verzekeraars raadplegen, hoe je AVG-rechten eruitzien en waar je in 2026 terechtkan als reguliere verzekeraars nee zeggen.
De mededelingsplicht: wat moet je melden en hoe ver gaat dat terug?
Wanneer je een verzekering aanvraagt, ben je wettelijk verplicht om alle informatie te geven die voor de verzekeraar relevant is om het risico te beoordelen. Dit staat in artikel 7:928 van het Burgerlijk Wetboek. In de praktijk betekent dit dat je eerlijk moet antwoorden op de vragen die op het aanvraagformulier staan.
Een cruciaal gegeven: je hoeft alleen feiten te melden die zich in de afgelopen 8 jaar hebben voorgedaan. Een veroordeling van 10 jaar geleden valt buiten de mededelingsplicht, tenzij de omstandigheid nog steeds aantoonbaar relevant is voor het risico. Dat is een wettelijke begrenzing die consumenten beschermt tegen een eeuwig durende stigmatisering op basis van een oud verleden.
Daarnaast moet er een logische relatie zijn tussen het strafbare feit en de verzekering. Ben je ooit veroordeeld voor rijden onder invloed? Dan is dat voor een autoverzekering direct relevant. Maar datzelfde feit bij het aanvragen van een reisverzekering? De relatie is veel minder evident, en een verzekeraar mag dat minder snel als weigeringsgrond gebruiken. Een veroordeling wegens verzekeringsfraude is uiteraard bij vrijwel elke verzekeringsaanvraag relevant.
Wat gebeurt er als je het verzwijgt?
Bewust verzwijgen van relevante informatie bij het afsluiten van een verzekering is een serieuze fout met grote gevolgen. Wanneer een verzekeraar achteraf ontdekt dat je je mededelingsplicht hebt geschonden, heeft hij op grond van artikel 7:929 lid 1 BW twee maanden de tijd om jou op de gevolgen te wijzen. Daarna kan de verzekeraar de polis opzeggen.
Nog ingrijpender: als er in die tussentijd schade optreedt, kan de verzekeraar de uitkering weigeren of verminderen, afhankelijk van de ernst van de verzwijging en of die causaal verband houdt met de schade. Stel dat je een inbraak claimt bij je inboedelverzekering, maar je hebt bij het afsluiten je veroordeling voor diefstal niet gemeld. De verzekeraar kan dan het verband leggen en de uitkering geheel of gedeeltelijk weigeren.
Bij opzettelijke misleiding — dus als je bewust verkeerde informatie geeft — staat de verzekeraar nog sterker. Uitkering wordt dan nagenoeg altijd geweigerd. Eerlijkheid bij aanvraag, ook als dat ongemakkelijk voelt, is dan ook altijd de verstandigste keuze.
Het IVR en EVR: de registers die verzekeraars raadplegen
Verzekeraars werken in Nederland met een systeem van incidentenregistraties. Er zijn twee centrale registers die hier een rol in spelen: het Intern Verwijzingsregister (IVR) en het Extern Verwijzingsregister (EVR). Beide vallen onder het Protocol Incidentenwaarschuwingssysteem Financiele Instellingen (PIFI), dat door het Verbond van Verzekeraars wordt beheerd.
Een IVR-registratie is intern: alleen de verzekeraar die jou heeft geregistreerd, heeft er toegang toe. Een EVR-registratie is ernstiger: die is zichtbaar voor alle aangesloten financiele instellingen in Nederland, dus ook voor andere verzekeraars en banken. Beide registraties kunnen maximaal 8 jaar actief blijven.
Belangrijk om te weten: een EVR-registratie is niet hetzelfde als een strafblad. Je kunt in het EVR terechtkomen op basis van een verdenking of vastgesteld frauduleus gedrag bij een verzekeraar, zonder dat er sprake is van een strafrechtelijke veroordeling. Andersom hoeft een strafblad niet automatisch te leiden tot een EVR-registratie. Naast het IVR en EVR is er ook de Stichting CIS, een centraal informatiesysteem waar verzekeraars schadehistorie en andere verzekeringsdata uitwisselen.
Wil je weten of je geregistreerd staat? Je hebt op grond van de AVG het recht om inzage te vragen bij de betreffende verzekeraar of bij het EVR-beheer. Blijkt de registratie onjuist of onterecht, dan kun je bezwaar maken en verwijdering eisen. Advocatenkantoren gespecialiseerd in financieel recht helpen regelmatig clienten bij het ongedaan maken van onterechte EVR-registraties.
Mag een verzekeraar je weigeren vanwege een strafblad?
Ja, een verzekeraar heeft in beginsel het recht om een aanvraag te weigeren als hij het risico te hoog acht. Verzekeraars hebben een acceptatiebeleid en mogen op basis daarvan keuzes maken. Er bestaat in Nederland geen algemene acceptatieplicht voor schadeverzekeringen — anders dan bij bijvoorbeeld de zorgverzekering, waarvoor verzekeraars verplicht zijn iedereen te accepteren.
Toch zijn er grenzen. Een verzekeraar mag niet zomaar iedereen met een justitieel verleden weigeren zonder acht te slaan op de aard van het delict, de tijdspanne en de relevantie voor het verzekerde risico. Weigering moet proportioneel zijn. De Rijksoverheid en de Autoriteit Financiele Markten (AFM) houden toezicht op eerlijk verzekeringsgedrag, al biedt de wet verzekeraars behoorlijk veel speelruimte bij acceptatiebeslissingen.
In de praktijk zal een verzekeraar eerder weigeren bij delicten die direct gerelateerd zijn aan het type verzekering: brandstichting bij een brandverzekering, fraude bij elke verzekering, rijdend rijden onder invloed bij een autoverzekering. Een winkeldiefstal van jaren geleden zal bij een opstalverzekering in veel gevallen geen reden voor weigering zijn.
De Vereende: de verzekeraar als laatste redmiddel
Als reguliere verzekeraars je afwijzen, is De Vereende in Nederland de bekendste alternatieve optie. De Vereende is een gespecialiseerde verzekeraar die zich richt op bijzondere risicos, waaronder mensen met een strafrechtelijk verleden, mensen die eerder zijn geweigerd, of mensen met een lastige schadehistorie.
Het principe van De Vereende is in essentie dat niemand volledig onverzekerbaar is. In de praktijk worden de meeste aanvragen gehonoreerd, al gelden er andere voorwaarden dan bij reguliere verzekeraars:
- Je betaalt doorgaans een hogere premie dan de marktstandaard.
- In veel gevallen is een vooruitbetaling van drie maanden premie vereist.
- Er kan een aanbetaling of borg worden gevraagd.
- Aanvullende polisvoorwaarden of uitsluitingen zijn mogelijk.
De Vereende werkt samen met gespecialiseerde assurantietussenpersonen, waaronder partijen als Alpina en Candor. Via een tussenpersoon gespecialiseerd in moeilijk verzekerbare risicos kom je het snelst bij de juiste aanbieder terecht. Kijk ook op strafrechtelijkverleden.nl voor gespecialiseerde begeleiding.
Privacy en AVG: wat mag een verzekeraar met jouw strafblad doen?
Strafrechtelijke gegevens zijn bijzondere persoonsgegevens onder de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). Dat betekent dat er strengere regels gelden voor de verwerking ervan. Een verzekeraar heeft geen directe toegang tot het officiele strafregister — dat is voorbehouden aan justitiele instanties en werkgevers in specifieke sectoren via de Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG).
Wat een verzekeraar wel mag, is jou vragen om bij aanvraag zelf te verklaren of je de afgelopen 8 jaar bent veroordeeld voor strafbare feiten die relevant zijn voor het te verzekeren risico. Die zelfverklaring verwerkt hij vervolgens als persoonsgegevens. De Autoriteit Persoonsgegevens stelt duidelijk dat de verwerking van strafrechtelijke gegevens alleen mag op een expliciete wettelijke grondslag.
Als consument heb je rechten: je mag altijd inzage vragen in de gegevens die een verzekeraar over je verwerkt, je kunt correctie eisen bij onjuiste gegevens, en je kunt bezwaar maken tegen onrechtmatige verwerking. Vermoed je dat een verzekeraar gegevens verwerkt die hij niet mag hebben, of langer bewaart dan toegestaan, dan kun je een klacht indienen bij de Autoriteit Persoonsgegevens.
Claim afgewezen na aangifte: de slotenmaker-case
Een praktijkvoorbeeld dat goed illustreert hoe ingewikkeld dit kan worden: stel je bent ooit veroordeeld voor diefstal. Jaren later word je zelf slachtoffer van een inbraak. Je meldt de schade bij je inboedelverzekering. De verzekeraar start een onderzoek en ontdekt je justitieel verleden. Hij weigert de uitkering met als argument dat je de mededelingsplicht hebt geschonden en dat jouw verleden twijfels oproept over de toedracht van de inbraak.
Dit soort situaties leidt regelmatig tot juridische conflicten. Het Kifid (Klachteninstituut Financiele Dienstverlening) behandelt dit type zaken. De uitkomst hangt sterk af van de vraag of de verzwijging van het strafblad daadwerkelijk causaal verband heeft met de schade, en of de verzekeraar de weigering proportioneel heeft gemotiveerd. Advocatenkantoor Phea en BBS Advocaten wijzen erop dat rechters en het Kifid streng kijken naar de onderbouwing van weigeringen: is er echt verband tussen het delict en de geclaimde schade, of grijpt de verzekeraar het strafblad misbruiken als alibi?
Laat je bij een afgewezen claim altijd bijstaan door een rechtsbijstandsverzekering of een gespecialiseerde advocaat. Check ook of je via een rechtsbijstandsverzekering gedekt bent voor dit soort conflicten met je verzekeraar.
Praktische stappen als je verzekering zoekt met strafblad
Wil je in 2026 een verzekering afsluiten met een justitieel verleden? Doorloop dan deze stappen:
- Check de tijdsduur: Is de veroordeling ouder dan 8 jaar? Dan hoef je hem in principe niet te melden. Twijfel je? Vraag advies bij een onafhankelijk financieel adviseur.
- Beoordeel de relevantie: Is er een logisch verband tussen het delict en de verzekering die je aanvraagt? Zo niet, dan staat de weigering juridisch zwakker.
- Wees eerlijk op het formulier: Verzwijging kost je meer dan eerlijkheid. Een afwijzing is te betwisten; fraude bij aanvraag niet.
- Probeer een specialist: Assurantietussenpersonen gespecialiseerd in moeilijk verzekerbare risicos kennen de markt en weten welke maatschappijen soepeler accepteren.
- Schakel De Vereende in: Als reguliere verzekeraars weigeren, is De Vereende vrijwel altijd een optie — zij het tegen hogere kosten.
- Controleer je registers: Vraag inzage in eventuele IVR/EVR-registraties en laat onterechte vermeldingen verwijderen.
Een strafblad is een belemmering, maar geen levenslange veroordeling op de verzekeringsmarkt. Met de juiste kennis van je rechten en de beschikbare alternatieven kun je ook met een justitieel verleden gewoon verzekerd raken. Gebruik de verzekeringstips en tools op deze site om aanbieders te vergelijken en een passende dekking te vinden. Kom je er niet uit, raadpleeg dan een vergelijkingstool of neem contact op met een onafhankelijk adviseur via Consumentenbond.
Veelgestelde vragen
Moet ik mijn strafblad altijd melden bij een verzekeraar?
Nee, niet altijd. Je mededelingsplicht geldt alleen voor feiten van de afgelopen 8 jaar en alleen als er een duidelijk verband bestaat tussen het delict en de te verzekeren risico. Een veroordeling van meer dan 8 jaar geleden hoef je in principe niet te melden. Bij twijfel is eerlijkheid altijd de veiligste keuze, omdat verzwijging bij ontdekking kan leiden tot weigering van uitkering of opzegging van de polis.
Kan een verzekeraar me zomaar weigeren vanwege mijn strafblad?
Een verzekeraar heeft het recht om aanvragen te weigeren op basis van zijn acceptatiebeleid. Hij mag daarbij rekening houden met een strafrechtelijk verleden, maar de weigering moet proportioneel zijn en verband houden met het type verzekering. Weigering louter op basis van een oud of niet-gerelateerd delict staat juridisch zwak. Je kunt een weigering aanvechten via het Kifid of een gespecialiseerde advocaat.
Wat is het EVR en hoe lang sta ik erin geregistreerd?
Het Extern Verwijzingsregister (EVR) is een systeem dat door financiele instellingen in Nederland wordt gebruikt om mensen te registreren die betrokken zijn geweest bij fraude of andere ernstige incidenten. Een EVR-registratie is zichtbaar voor alle aangesloten verzekeraars en banken en kan maximaal 8 jaar actief blijven. Je hebt recht op inzage en kunt bezwaar maken als de registratie onjuist of onterecht is. Raadpleeg hiervoor de betreffende instelling of de Autoriteit Persoonsgegevens.
Wat doet De Vereende anders dan reguliere verzekeraars?
De Vereende specialiseert zich in het verzekeren van bijzondere risicos en hanteert een breder acceptatiebeleid dan gewone verzekeraars. In principe accepteert De Vereende iedereen, ook mensen met een strafblad of eerdere weigeringen. De keerzijde is dat je doorgaans een hogere premie betaalt, drie maanden vooruit moet betalen en soms een aanbetaling moet doen. De Vereende werkt via gespecialiseerde assurantietussenpersonen zoals Alpina en Candor.
Mag een verzekeraar mijn strafblad opvragen bij justitie?
Nee. Verzekeraars hebben geen directe toegang tot het officiele strafregister van justitie. Dat is wettelijk voorbehouden aan overheidsdiensten en werkgevers in specifieke sectoren via de VOG. Een verzekeraar mag je wel vragen om zelf te verklaren of je veroordeeld bent voor relevante feiten. Die zelfverklaring is verplicht eerlijk in te vullen vanwege de mededelingsplicht, maar de verzekeraar kan de juistheid ervan niet rechtstreeks bij justitie controleren.
Tekst geoptimaliseerd in mei 2026.
